I PRN 130/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Myślicki. Sędziowie SN: J. Sokołowski (sprawozdawca), Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Bijowskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Antoniego B. przeciwko Zakładowi Zaopatrzenia Rolnictwa Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Rolniczych "Samopomoc Chłopska" w K. o przywrócenie do pracy - na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 24 lutego 1984 r.uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawcy od orzeczenia Terenowej Komisji Odwoławczej do Spraw Pracy w Koszalinie z dnia 6 stycznia 1984 r.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca Antoni B. domagał się przywrócenia do pracy zarzucając, że nie dał podstaw do rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 52 § 1 k.p.Terenowa Komisja Odwoławcza do Spraw Pracy orzeczeniem z dnia 6 stycznia 1984 r. wniosek oddaliła. Komisja ustaliła, że wnioskodawca jako kierownik magazynu wykupił z tego magazynu części zamienne do maszyn rolniczych. Z części tych zbudował co najmniej dwa traktory, które później sprzedał po cenach giełdowych.Zdaniem Komisji, skoro działalność magazynu polegała na zaopatrywaniu rolników w części zamienne do maszyn rolniczych, a wnioskodawca wykupywał poszukiwany na rynku towar, który po przetworzeniu sprzedawał z zyskiem, to takie postępowanie uzasadnia zwolnienie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.W wyniku odwołania wnioskodawcy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 24 lutego 1984 r. zmienił orzeczenie Komisji, przywracając wnioskodawcę do pracy na poprzednich warunkach.Sąd uznał, że działalność wnioskodawcy nie wyrządziła szkody stronie pozwanej, a także nie naruszyła jego obowiązków pracowniczych, skoro wnioskodawca nie miał zakazu zakupywania części w prowadzonym przez siebie magazynie.Zdaniem Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych także przestępstwo popełnione przez wnioskodawcę (określone w art. 86 § 1 i § 3 u.k.s. - obecnie art. 92 u.k.s.) nie uniemożliwia dalszego zatrudnienia go na zajmowanym stanowisku, a w każdym razie zakład pracy nie przytoczył żadnych argumentów w tym kierunku.W rewizji nadzwyczajnej Minister Sprawiedliwości wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i oddalenie odwołania wnioskodawcy. Zarzuca, że wyrok ten rażąco narusza art. 52 § 1 k.p. Skarżący nie precyzuje, który z punktów tego paragrafu wymieniających podstawy niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę został naruszony, jednakże z treści rewizji nadzwyczajnej wynika, że chodzi o pkt 1 gdyż - zdaniem skarżącego - wnioskodawca naruszył podstawowe obowiązki pracownicze.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uznał rewizję za uzasadnioną.Jak wynika z podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, wnioskodawca, pracując w pozwanym Zakładzie na stanowisku kierownika magazynu, zakupił w okresie od 1980 r. do 1982 r. w tym magazynie na nazwisko swoje, swej żony i brata części zamienne wartości 245.520 zł, z których zmontował dwa ciągniki i sprzedał je po cenach wolnorynkowych. Magazyn kierowany przez wnioskodawcę był składnicą części zamiennych do maszyn rolniczych oraz pomocniczego sprzętu rolniczego, założoną w celu przede wszystkim zaopatrywania rolników indywidualnych i kółek rolniczych w ten sprzęt oraz części.Niedostatek na rynku części zamiennych do ciągników i związane z tym trudności ich nabycia są powszechnie znane i były wielokrotnie sygnalizowane nawet w prasie codziennej.Obowiązków pracownika, zwłaszcza materialnie odpowiedzialnego, nie można oceniać w oderwaniu od ekonomicznego celu stosunku pracy, determinowanego konkretnymi zadaniami i celem działalności zakładu pracy. W tych ramach bowiem podstawowym obowiązkiem pracownika jest staranne wykonywanie pracy i dążenie do uzyskiwania jak najlepszych wyników (art. 12 i 100 k.p.). Wnioskodawca zatem był zobowiązany dokładać szczególnej staranności w kierunku możliwie najlepszego zaopatrzenia rolników w części zamienne do maszyn rolniczych. Z tak rozumianym obowiązkiem nie da się pogodzić jego postępowania, wobec czego nie można zaaprobować poglądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, że wnioskodawca nie naruszył swych podstawowych obowiązków pracowniczych. Działanie kierownika magazynu Zakładu Zaopatrzenia Rolnictwa WZSR "Samopomoc Chłopska", który korzystając ze swego stanowiska kupuje z tego magazynu przez dłuższy okres części zamienne w celu montowania z nich traktorów i sprzedania ich z zyskiem, ma cechy ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającego rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 277 k.p. i art. 422 k.p.c. orzekł jak w sentencji.