I PRN 176/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Jachczyk. Sędziowie SN: S. Rejman (sprawozdawca), Z. Świeboda.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Doroty W. przeciwko Państwowemu Teatrowi w O. o nagrodę z zakładowego funduszu nagród na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie w dnia 31 marca 1983 r.uchylił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Państwowym Teatrze im. (...) w O. z dnia 7 lutego 1983 r. i przekazał sprawę tej Komisji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła w całości wniosek Doroty W. o nagrodę z zakładowego funduszu nagród za rok 1981. Komisja ustaliła, że wnioskodawczyni była zatrudniona u strony pozwanej w charakterze aktorki na podstawie umów o pracę na czas określony. Ostatnią umowę, zawartą na okres od dnia 1.IX.1981 r. do dnia 31.VIII.1982 r. wnioskodawczyni rozwiązała z własnej inicjatywy z dniem 31.XI.1981 r., tj. przed upływem okresu, na jaki umowa ta została zawarta. W związku z tym Komisja stwierdziła, że stosownie do postanowienia § 2 ust. 1 lit. a powołanego zarządzenia nr 37 Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych (nie publikowanego), dochodzona nagroda wnioskodawczyni nie przysługuje w całości za rok kalendarzowy 1981. Powyższy pogląd podzielił Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie, który zaskarżonym wyrokiem oddalił odwołanie wnioskodawczyni od orzeczenia ZKR.Od prawomocnego wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z dnia 31.III.1983 r. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych złożył w interesie wnioskodawczyni i na skutek jej podania rewizję nadzwyczajną. Powyższemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie § 1 i § 2 zarządzenia nr 37 Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30 października 1976 r. w sprawie określenia warunków uprawniających do nagrody z zakładowego funduszu nagród niektórych pracowników artystycznych zatrudnionych w instytucjach artystycznych podległych i nadzorowanych przez Ministra Kultury i Sztuki oraz w innych instytucjach artystycznych objętych Układem Zbiorowym Pracy Pracowników Artystycznych, a także art. 55 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 29, poz. 231 ze zm.) i wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Państwowym Teatrze im. (...) w O. z dnia 7.II.1983 r. i przekazanie sprawy tej Komisji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wyrok Sądu w sposób rażący narusza przepisy prawa z przyczyn następujących:Przede wszystkim Sąd, prawidłowo przyjmując, że do sytuacji wnioskodawczyni mają zastosowanie przepisy zarządzenia nr 37, nie wziął pod uwagę, iż są to przepisy szczególne, regulujące nabywanie prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród pracowników artystycznych odrębnie, niż to zostało określone w ustawie z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. nr 27, poz. 150). Mianowicie przepis § 1 ust. 1 zarządzenia nr 37 stanowi, że pracownicy artystyczni mają prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród, mimo nieprzepracowania w danej instytucji całego roku kalendarzowego. Przepis ten dostosowany jest do szczególnej sytuacji artystów, z którymi umowy o pracę zawierane są na czas określony (sezon), trwający na przełomie lat kalendarzowych. Merytoryczna więc ocena, czy pracownik spełnia warunki do otrzymania nagrody, powinna być dokonywana za czas trwania umowy na czas określony, wysokość nagrody zaś powinna być w myśl § 1 ust. 2 zarządzenia proporcjonalna do czasu przepracowanego w roku kalendarzowym w ramach zawartej umowy o pracę. A zatem treść przepisu § 2 ust. 1 zarządzenia, określającego przypadki, w jakich pracownik traci prawo do nagrody z zakładowego funduszu nagród w danym roku kalendarzowym, w którym nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę, odnosić należy oddzielenie do każdego ze stosunków pracy łączącego pracownika z zakładem pracy w ciągu roku kalendarzowego.W świetle powyższego wywodu oraz brzmienia § 2 ust. 1 lit. a zarządzenia nr 37 Dorota W. utraciła prawo do proporcjonalnej części nagrody z zakładowego funduszu nagród za 4 miesiące roku 1981, ponieważ z dniem 31.XII. tego roku rozwiązała umowę o pracę, która miała trwać od dnia 1.IX.1981 r. do dnia 31.VIII.1982 r. Sąd natomiast bezpodstawnie przyjął, że fakt przedterminowego rozwiązania wspomnianej umowy przez wnioskodawczynię automatycznie rozciąga negatywne dla niej skutki na cały rok 1981, w którym przez pierwsze osiem miesięcy pracowała w ramach innego stosunku pracy powstałego na podstawie umowy o pracę zawartej na okres od dnia 1.IX.1980 r. do dnia 31.VIII.1981 r.Oceniając więc kwestię prawa wnioskodawczyni do nagrody za pierwsze osiem miesięcy roku 1981, zarówno ZKR, jak i Sąd powinny z urzędu wziąć pod uwagę to, że § 2 ust. 1 omawianego zarządzenia nie ma do wnioskodawczyni zastosowania, a nabycie przez nią prawa do nagrody w konkretnej wysokości uzależnione jest od spełnienia innych warunków, zawartych w ustawie z dnia 23 czerwca 1973 r., oraz zakładowym regulaminie, tj. przede wszystkim warunku nienagannej pracy. W szczególności Sąd, wbrew wyrażonej dyspozycji art. 55 ustawy o o.s.p. i u.s. pominął zupełnie w swych rozważaniach powyższą okoliczność, mimo iż strona pozwana w obszernym dokumencie pod nazwą "Oświadczenie w sprawie pozbawienia aktorki Doroty W. prawa do nagrody z zakładowego funduszu nagród za rok 1981" wysunęła konkretne zarzuty wobec wnioskodawczyni. Obowiązkiem Sądu, a przede wszystkim Komisji, było zbadanie tych zarzutów i ocena, czy mogły one mieć wpływ na utratę przez wnioskodawczynię prawa do spornej nagrody w części lub w całości.Mając powyższe na uwadze, wniosek zgłoszony w rewizji nadzwyczajnej należało uznać za uzasadniony.