I PRN 43/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN E. Brzeziński. Sędziowie SN: S. Perestaj, J. Wasilewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem przedstawiciela Prokuratury Generalnej PRL, K. Dłużniewskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Marii K. przeciwko Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w G. o nagrodę z zakładowego funduszu nagród, na skutek rewizji nadzwyczajnej Centralnej Rady Związków Zawodowych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 30 czerwca 1976 r. uchylił zaskarżony wyrok oraz orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w G. z dnia 7.VI.1976 r. i przekazał sprawę tej Komisji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni pracuje w Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w G. w charakterze instruktora kulturalno-oświatowego w połowie wymiaru czasu pracy (1/2 etatu). Pozwana Spółdzielnia odmówiła wypłacenia wnioskodawczyni nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1975 r., ponieważ jest ona zatrudniona na pół etatu, w innym zaś zakładzie pracy pracuje na pełnym etacie.Wnioskodawczyni domagała się wypłacenia jej tej nagrody.Zakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła żądanie jako nieuzasadnione z uwagi na treść § 8 ust. 5 pkt e obowiązującego w Spółdzielni regulaminu rozdziału nagród indywidualnych z zakładowego funduszu nagród.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawczyni od orzeczenia Komisji Rozjemczej Sąd ten stwierdził, że powołany przez Komisję Rozjemczą regulamin został opracowany we właściwym trybie i zawiera postanowienia w granicach upoważnienia z § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 października 1973 r. w sprawie zakładowego funduszu nagród (Dz. U. Nr 41, poz. 249) w zakresie ustalenia kryteriów rozdziału nagród. Wnioskodawczyni nie przysługuje nagroda, wobec zatrudnienia w Spółdzielni na pół etatu i w innym zakładzie pracy na pełnym etacie. Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. Nr 27, poz. 150) zawiera jedynie postanowienia ogólne, z których bezpośrednio nie wynikają uprawnienia pracownika do nagrody.Centralna Rada Związków Zawodowych wniosła rewizję nadzwyczajną od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w której zarzuciła rażące naruszenie art. 4 i 6 cyt. wyżej ustawy oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Wbrew wyrażonemu przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych stanowisku, uprawnienia podmiotowe pracownika do nagrody z zakładowego funduszu nagród wynikają z przepisów ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego. Przepisy tej ustawy mają zastosowanie w pozwanej Spółdzielni z mocy § 1 ust. 2 uchwały nr 88 Zarządu Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego z dnia 9 listopada 1974 r. w sprawie zakładowego funduszu nagród (Informacje i komunikaty CZSBM z 1975 r. nr 3-4, poz. 17) oraz ust. 1 pkt 1 wytycznych nr 64 Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 30 października 1974 r. w sprawie szczegółowych zasad tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród w spółdzielniach budownictwa mieszkaniowego.Przepisy powołanej ustawy ustalają warunki i kryteria przyznawania pracownikom nagród z zakładowego funduszu nagród. Prawo do tej nagrody mają pracownicy, którzy nienagannie przepracowali w zakładzie pracy cały rok kalendarzowy lub rok obrachunkowy (art. 4). Nagrodę przyznaje się pracownikowi na podstawie oceny wyników jego pracy, ze szczególnym uwzględnieniem jakości produkcji (art. 6 ust. 1). Nieprzyznanie bądź obniżenie nagrody następuje wówczas, gdy pracownik nienależycie wykonywał obowiązki pracownicze, w szczególności w sposób zawiniony naruszał regulamin pracy lub wyrządził ze swej winy szkodę zakładowi pracy (art. 6 ust. 2 i 3, art. 7).Z przytoczonych przepisów wynika, że podstawą przyznania pracownikowi nagrody jest jego nienaganna praca, należyte wykonywanie obowiązków i osiągnięte wyniki. Uprawnienia do nagrody w całości lub w części nie mają pracownicy niesumienni, niezdyscyplinowani i szkodzący zakładowi pracy.Przepisy ustawy nie wprowadzają natomiast kryterium wymiaru czasu pracy pracownika jako przesłanki wpływającej na prawo do nagrody.Przepis § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 października 1973 r. w sprawie zakładowego funduszu nagród upoważnia do ustalenia w zakładowych regulaminach rozdziału nagród kryteriów przyznawania nagród za wyniki pracy w ramach przesłanek wskazanych w ustawie. Z powołanego przepisu nie wynika upoważnienie do zamieszczenia w regulaminie innych warunków przyznawania nagród, sprzecznych z przepisami ustawy. Taka zaś sprzeczność regulaminu pozwanej Spółdzielni z treścią ustawy istniała w § 8 ust. 5 pkt e, wyłączającym prawo do nagrody pracownika zatrudnionego na pół etatu. Pracownik taki, choćby pracował nienagannie i osiągnął najlepsze wyniki w pracy, nie mógłby - według wskazanego postanowienia regulaminowego - otrzymać nagrody. Takie zaś postanowienie jest sprzeczne z określonymi w ustawie warunkami przyznawania nagród i zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia zawartego w § 6 cyt. rozporządzenia.W konsekwencji należy uznać, że postanowienia zakładowego regulaminu rozdziału nagród indywidualnych z zakładowego funduszu nagród, wyłączające prawo do nagrody pracownika zatrudnionego na pół etatu, jeżeli w innym zakładzie pracuje on na pełnym etacie, jako sprzeczne z ustawą z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego oraz powzięte z naruszeniem § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 października 1973 r. w sprawie zakładowego funduszu nagród, jest nieważne i nie może pozbawić pracownika prawa do tej nagrody.Na wadliwość regulaminu wskazuje też fakt jego zmiany w aneksie nr 2 z dnia 21 kwietnia 1977 r. i skreślenie treści § 8 ust. 5 pkt e. Jeżeli więc jedyną przyczyną nieprzyznania wnioskodawczyni nagrody było to, że pracuje ona w pozwanej Spółdzielni na pół etatu, w innym zaś zakładzie pracy na pełnym etacie, żądanie wypłaty nagrody było uzasadnione. Organy orzekające w sprawie nie dokonały żadnych ustaleń w przedmiocie wysokości należnej wnioskodawczyni nagrody.Zaskarżony wyrok, a także orzeczenie Komisji Rozjemczej rażąco naruszają wskazane wyżej przepisy prawa i interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ponieważ bezpodstawnie pozbawiają wnioskodawczynię należnej nagrody.Ze względu na brak ustaleń w przedmiocie wysokości przysługującej wnioskodawczyni nagrody Sąd Najwyższy na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p. uchylił zaskarżony wyrok oraz orzeczenie Komisji Rozjemczej i przekazał sprawę tej Komisji do ponownego rozpatrzenia. Komisja Rozjemcza powinna ustalić, w jakiej wysokości przysługuje wnioskodawczyni nagroda, i orzec zgodnie z przytoczonymi wyżej wskazaniami.