I PRN 52/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska. Sędziowie SN: E. Brzeziński (sprawozdawca), E. Jachczyk.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, J. Downarowicz, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Henryka S. przeciwko Przedsiębiorstwu Budownictwa Rolniczego w G. o wypłatę nagrody z funduszu zakładowego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 20 grudnia 1977 r.oddalił rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie faktyczneJest niesporne, że wnioskodawca w roku 1976 był zatrudniony w pozwanym Przedsiębiorstwie na stanowisku zastępcy kierownika budowy.Terenowa Komisja Rozjemcza orzeczeniem z dnia 23.IX.1977 r. oddaliła wniosek o przyznanie mu nagrody z zakładowego funduszu nagród za rok 1976 r., powołując się na to, że wnioskodawca został zaliczony do kadry kierowniczej, zadania zaś warunkujące wypłatę tej kadrze nagrody z zakładowego funduszu nagród w roku 1976 nie zostały spełnione, gdyż nie wykonano ani rocznego planu zadań rzeczowych, ani nie osiągnięto rocznego skorygowanego planowego wyniku finansowego, przekraczając przy tym skorygowany planowany fundusz płac.Uwzględniając odwołanie wnioskodawcy, Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 20.XII.1977 r. zmienił powyższe orzeczenie Komisji Rozjemczej i zasądził na rzecz wnioskodawcy 3.660 zł tytułem nagrody z zakładowego funduszu nagród za 1976 r., opierając się na następujących ustaleniach i wnioskach:Artykuł 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. Nr 27, poz. 150) stanowi, że pracownik na stanowisku kierowniczym lub inny pracownik odpowiedzialny za organizację pracy w zakładzie otrzymuje nagrodę, jeżeli spełni warunki określone ustawą, a ponadto jeżeli zostały wykonane zadania wyznaczone przez jednostkę nadrzędną. Wprawdzie zadania gospodarcze, postawione przed pozwanym Zakładem w roku 1976, nie zostały wykonane, jednakże brak jest podstaw do uznania wnioskodawcy za pracownika na stanowisku kierowniczym. W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 października 1973 r. w sprawie zakładowego funduszu nagród (Dz. U. Nr 41, poz. 249) za stanowiska kierownicze, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. (Dz. U. Nr 27, poz. 150), uważa się stanowiska dyrektora, jego zastępcy oraz głównego księgowego. Ustęp 2 tegoż przepisu daje uprawnienie konferencji samorządu robotniczego określenia na wniosek kierownika zakładu innych stanowisk, na których pracownicy są odpowiedzialni za organizację pracy w rozumieniu art. 8 wymienionej ustawy. Wnioskodawca, pracując na stanowisku zastępcy kierownika budowy, nie może być zaliczony do grupy pracowników na stanowiskach kierowniczych w rozumieniu § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, gdyż regulamin podziału nagród za 1976 rok nie został opracowany. Mógł zostać zaliczony do grupy pracowników na stanowiskach kierowniczych stosowną uchwałą konferencji samorządu robotniczego w trybie § 8 ust. 2 wymienionego rozporządzenia. Przedstawiony przez pozwanego "Regulamin zakładowego funduszu nagród za 1975 r.", na który pozwany się powołuje, został podpisany tylko przez dyrektora pozwanego Zakładu.W żadnym więc wypadku regulamin ten nie może być uznany za uchwałę konferencji samorządu robotniczego, najwyżej za projekt takiej uchwały i nie ma żadnego znaczenia prawnego. Wykaz stanowisk kierowniczych, zawarty w załączniku nr 16 do Układu Zbiorowego Pracy w Budownictwie, nie jest wiążący dla celów wypłaty z funduszu nagród, skoro nie odpowiada wymogom § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 października 1973 r.W konsekwencji ograniczenia - w rozważanym zakresie - odnoszące się do pracowników na stanowiskach kierowniczych nie dotyczą wnioskodawcy.W rewizji nadzwyczajnej, wniesionej do Sądu Najwyższego dnia 31.V.1978 r., Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych domaga się uchylenia powyższego wyroku i oddalenia wniosku. Zdaniem rewizji nadzwyczajnej wnioskodawca, jako zastępca kierownika budowy, w myśl § 7 ust. 2 lit. d regulaminu podziału zakładowego funduszu nagród za 1975 r. jest pracownikiem odpowiedzialnym za organizację pracy w przedsiębiorstwie w rozumieniu § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 października 1973 r. (Dz. U. Nr 41, poz. 249), uprawnionym do otrzymania nagrody z zakładowego funduszu nagród dopiero po spełnieniu warunków określonych przez jednostkę nadrzędną. Uchwalony przez konferencję samorządu robotniczego regulamin nie musi być corocznie przedstawiony do ponownej akceptacji konferencji, jeżeli nie są wnoszone do niego uzupełnienia lub zmiany. Skoro więc zadania wytyczone stronie pozwanej przez jednostkę nadrzędną bezspornie nie zostały wykonane, dyrektor Przedsiębiorstwa miał prawo w wyniku oceny pracy pozbawić wnioskodawcę nagrody z zakładowego funduszu nagród.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 października 1973 r. w sprawie zakładowego funduszu nagród (Dz. U. Nr 41, poz. 249 z późn. zm.) regulamin rozdziału nagród z zakładowego funduszu nagród ustala konferencja samorządu robotniczego.Konferencja samorządu robotniczego jest również uprawniona, z mocy § 8 ust. 2 tegoż rozporządzenia, do określenia innych jeszcze - poza wymienionymi w ust. 1 (dyrektor, zastępca dyrektora oraz główny księgowy) - stanowisk, na których pracownicy są odpowiedzialni za organizację pracy w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. Nr 27, poz. 150). Przepisy te, jako szczególne, nie podlegają wykładni rozszerzającej. Nie można więc ani zastąpić uchwały konferencji samorządu robotniczego w tym przedmiocie, jeżeli samorząd taki istnieje, decyzją dyrekcji zakładu pracy lub nadrzędnej jednostki organizacyjnej, ani stosować jej w innym czasie niż ten, którego miała dotyczyć. W szczególności nie znajduje dostatecznego oparcia w przepisach obowiązującego prawa pogląd, że postanowienia uchwały konferencji samorządu robotniczego, określające zasady rozdziału nagród w konkretnym roku kalendarzowym lub obrachunkowym, a także określające stanowiska, które przy rozdziale nagród w tym konkretnym roku kalendarzowym lub obrachunkowym podlegają ograniczeniom przewidzianym w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 października 1973 r. w sprawie zakładowego funduszu nagród (Dz. U. Nr 41, poz. 249 z późn. zm.), obowiązują także przy rozdziale nagród w latach następnych, jeżeli uchwała konferencji samorządu robotniczego tak nie stanowi.Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że konferencja samorządu robotniczego w pozwanym Przedsiębiorstwie nie podjęła uchwały zaliczającej - przy podziale zakładowego funduszu nagród za rok 1976 - zastępców kierowników budowy do grupy pracowników odpowiedzialnych za organizację pracy w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o zasadach tworzenia i podziału zakładowego funduszu nagród oraz zakładowych funduszów socjalnego i mieszkaniowego (Dz. U. Nr 27, poz. 150). Przy braku zaś również dostatecznych podstaw do wniosku, że konferencja samorządu robotniczego w pozwanym Przedsiębiorstwie podjęła uchwałę dotyczącą rozdziału nagród w roku 1975, a jeśli nawet uchwała taka została podjęta, że miała mieć zastosowanie także przy rozdziale nagród w roku 1976, zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w zaskarżonym wyroku.W konsekwencji oparta na odmiennych założeniach rewizja nadzwyczajna nie mogła odnieść skutku i wymagała - z mocy art. 277 k.p. w związku z art. 421 § 1 k.p.c. - oddalenia.