I ZO 125/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-08-21
Skład orzekający: Prezes SN Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który sam składa wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie, może zostać wyłączony na podstawie powołania się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące okoliczności towarzyszących powołaniu sędziów?Ratio decidendi
Wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli powołane przez niego okoliczności, w tym orzeczenia TSUE, nie stanowią podstawy do wyłączenia na gruncie prawa krajowego. Ocena, czy konkretna okoliczność stanowi podstawę wyłączenia, należy do sądu weryfikującego oświadczenie sędziego, a nie do samego sędziego. Orzeczenia TSUE nie są źródłem prawa powszechnego w Polsce i nie zastępują krajowych przepisów proceduralnych dotyczących wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie, powołując się na orzeczenia TSUE dotyczące okoliczności towarzyszących powołaniu sędziów, które jego zdaniem mogłyby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i postanowił go nie uwzględnić.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku SSN Leszka Boska o jego wyłączenie od orzekania w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
I ZO 125/26
POSTANOWIENIE
Dnia 21 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2026 r. bez udziału stron
wniosku SSN Leszka Boska z dnia 21 lipca 2026 r. o wyłączenie go od orzekania
w sprawie o sygn. akt I ZB 88/24
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku SSN Leszka Boska o jego wyłączenie
od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 88/24.
UZASADNIENIE
W dniu 21 lipca 2026 r. SSN Leszek Bosek na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 88/24
w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości
i bezstronności SSN Marka Siwka.
Wnioskujący wskazał, że: „w mojej ocenie istnieje okoliczność tego rodzaju,
że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w sprawie.
Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał wprost Trybunał Sprawiedliwości
Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-748/23 oraz
w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Trybunał wyjaśnił, że
okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane są
z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego,
które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji”.
I ZO 125/26 2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż żądanie sędziego nie jest
stricte wnioskiem o jego wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego
wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k.
Zaznaczenia wymaga jednak, iż końcowa ocena czy konkretna okoliczność
stanowi podstawę wyłączenia, nie należy do informującego o jej istnieniu sędziego,
lecz do weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym
w przepisie art. 42 k.p.k., dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego
w konkretnym układzie faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego
2016 r., SNO 82/15).
W ocenie Sądu Najwyższego, dla możliwości udziału w rozstrzyganiu
sprawy o sygn. akt I ZB 88/24 przez SSN Leszka Boska, nie ma znaczenia
powołana przez niego treść orzeczenia TSUE z dnia 16 lipca 2026 r., w sprawie
C-748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Wskazane
orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym
szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa.
Dodatkowo, zwrócić należy uwagę, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd
Najwyższy podjął uchwałę, w której wskazano, że Rzeczpospolita Polska nie
przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji
międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację
i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu,
w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie
konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na
podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym
zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP (zob.
uchwała Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji
[J.J.]
I ZO 125/26 3
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II NSNC 265/24 2025-11-19Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących procedury powołania sędziego, jest dopuszczalny w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i wyroku Trybunału Spra…
- II NSNC 281/23/1 2025-11-20Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącym okoliczności powołania sędziego, może być uznany za zasadny?
- I ZO 139/26 2026-08-21Czy sędzia powinien zostać wyłączony od orzekania w sprawie, jeśli powołuje się na orzeczenia TSUE dotyczące postrzegania sędziów i ich powołania, które mogą budzić wątpliwości co do jego bezstronności?
- II NSNc 168/24 2025-11-19Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących procedury powołania sędziego, jest dopuszczalny w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i przepisów prawa krajo…
- II NSNC 50/25 2025-11-06Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących procedury powołania sędziego, jest dopuszczalny w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i wyroku Trybunału Spra…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 42 KPKart. 90 ust. 1art. 91 ust. 2art. 87§ 1
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy