I ZO 125/26

PostanowienieIzba Cywilna2026-08-21

Skład orzekający: Prezes SN Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który sam składa wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie, może zostać wyłączony na podstawie powołania się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące okoliczności towarzyszących powołaniu sędziów?
Ratio decidendi
Wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli powołane przez niego okoliczności, w tym orzeczenia TSUE, nie stanowią podstawy do wyłączenia na gruncie prawa krajowego. Ocena, czy konkretna okoliczność stanowi podstawę wyłączenia, należy do sądu weryfikującego oświadczenie sędziego, a nie do samego sędziego. Orzeczenia TSUE nie są źródłem prawa powszechnego w Polsce i nie zastępują krajowych przepisów proceduralnych dotyczących wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie, powołując się na orzeczenia TSUE dotyczące okoliczności towarzyszących powołaniu sędziów, które jego zdaniem mogłyby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i postanowił go nie uwzględnić.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku SSN Leszka Boska o jego wyłączenie od orzekania w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

I ZO 125/26 POSTANOWIENIE Dnia 21 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Maria Szczepaniec po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2026 r. bez udziału stron wniosku SSN Leszka Boska z dnia 21 lipca 2026 r. o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 88/24 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku SSN Leszka Boska o jego wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 88/24. UZASADNIENIE W dniu 21 lipca 2026 r. SSN Leszek Bosek na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 88/24 w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marka Siwka. Wnioskujący wskazał, że: „w mojej ocenie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w sprawie. Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał wprost Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Trybunał wyjaśnił, że okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane są z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji”. I ZO 125/26 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż żądanie sędziego nie jest stricte wnioskiem o jego wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k. Zaznaczenia wymaga jednak, iż końcowa ocena czy konkretna okoliczność stanowi podstawę wyłączenia, nie należy do informującego o jej istnieniu sędziego, lecz do weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym w przepisie art. 42 k.p.k., dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego 2016 r., SNO 82/15). W ocenie Sądu Najwyższego, dla możliwości udziału w rozstrzyganiu sprawy o sygn. akt I ZB 88/24 przez SSN Leszka Boska, nie ma znaczenia powołana przez niego treść orzeczenia TSUE z dnia 16 lipca 2026 r., w sprawie C-748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Wskazane orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa. Dodatkowo, zwrócić należy uwagę, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, w której wskazano, że Rzeczpospolita Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji [J.J.] I ZO 125/26 3 [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 42 KPKart. 90 ust. 1art. 91 ust. 2art. 87§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy