II C 445/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Syndyka masy upadłości firmy W. M. i Synowie o sporządzenie protokołu licytacji nieruchomości, na skutek zażalenia na postanowienie Kierownika Państwowego Biura Notarialnego w Poznaniu z dnia 19 marca 1953 r.,postanowił zwrócić akta Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu w celu rozstrzygnięcia we własnym zakresie.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 10 stycznia 1953 r. Sąd Powiatowy zezwolił Syndykowi masy upadłości na sprzedaż należącej do masy upadłości nieruchomości przez dobrowolną licytację, którą powinien przeprowadzać komornik lub Państwowe Biuro Notarialne z ograniczeniem, że cena wywoławcza powinna być wyznaczona przez biegłego, przebieg zaś licytacji powinien odbyć się analogicznie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 lipca 1934 r. o trybie dokonywania licytacji publicznej, przewidzianej w art. 510, 547 i 670 kodeksu handlowego (Dz. U. Nr 59, poz. 510).Państwowe Biuro Notarialne w Poznaniu dnia 19 marca 1953 r. odmówiło wykonania wniosku Syndyka o przeprowadzenie licytacji (...).W zażaleniu Syndyk masy upadłości zarzuca tej decyzji brak podstaw, gdyż powołana w niej okoliczność, że w wytycznych do niesporządzonego jeszcze planu nieruchomość przewidziana jest na zieleniec, nie stoi na przeszkodzie dokonaniu jej sprzedaży, chociażby nieruchomość zamierzała nabyć wieloosobowa grupa osób, zwłaszcza że spieniężenie tej nieruchomości konieczne jest na pokrycie zadłużenia masy upadłości, w tej liczbie należności Skarbu Państwa.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 9 kwietnia 1953 r. na mocy art. 388 k.p.c. przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przewidziane w art. 25 prawa o notariacie z dnia 25 maja 1951 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 276) odwołanie od odmowy sporządzenia aktu przez notariusza nie może być traktowane jako zażalenie w rozumieniu przepisów k.p.c. (art. 391 § 1), gdyż notariusza (czy Państwowego Biura Notarialnego) nie można utożsamiać z sądem czy przewodniczącym sądu.Brzmienie art. 25 prawa o notariacie, zalecające rozstrzyganie sprawy w trybie postępowania niespornego (art. 6 k.p.n.), i dyspozycja, że postanowienie sądu wojewódzkiego nie podlega zaskarżeniu (art. 34 § 1 k.p.n.), przemawiają także za tym, że rozstrzygając takie zażalenie sąd wojewódzki nie występuje jako instancja rewizyjna czy zażaleniowa.Użycie bowiem w powołanym art. 25 prawa o notariacie słów, że postanowienie sądu wojewódzkiego nie ulega dalszemu zaskarżeniu, kiedy już we wcześniej obowiązującej ustawie z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 38, poz. 349) wskazano, że orzeczenia sądów drugiej instancji są prawomocne, prowadzi do wniosku, iż sąd wojewódzki rozstrzygając zażalenie na odmowę sporządzenia aktu notarialnego działa jako sąd pierwszej instancji, gdyby bowiem działał jako druga instancja, stwierdzenie, że postanowienia jego nie ulegają zaskarżeniu, byłoby zbędne.W tych warunkach Sądowi Wojewódzkiemu nie służyło na mocy art. 388 k.p.c. prawo przekazania sprawy do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu i dlatego akta sprawy zostały mu zwrócone do rozpoznania we własnym zakresie. Niemniej jednak Sąd Najwyższy uważa za konieczne zwrócić uwagę, że przy rozpoznawaniu omawianego "zażalenia" należy mieć na względzie art. 118 prawa upadłościowego z dnia 24 października 1934 r. (Dz. U. Nr 93, poz. 834), nakazujący dokonywanie sprzedaży nieruchomości należącej do masy upadłości w trybie przepisów k.p.c.