II CKN 1013/98

Izba Cywilna2000-06-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie umów najmu lokali użytkowych (pracowni artystycznych) przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie postanowień umownych zezwalających na rozwiązanie umowy po jednomiesięcznym wypowiedzeniu, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?
Ratio decidendi
Wypowiedzenie umów najmu lokali użytkowych przez spółdzielnię mieszkaniową, oparte na postanowieniach umownych dopuszczających rozwiązanie umowy po jednomiesięcznym wypowiedzeniu, nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeśli same umowy, w tym zapis o wypowiedzeniu, nie są sprzeczne z tymi zasadami. Okoliczności takie jak spłata kredytu przez najemców nie wpływają na ocenę zgodności postanowień umownych z zasadami współżycia społecznego.
Stan faktyczny
Powodowie, najemcy pracowni artystycznych w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej, domagali się ustalenia bezskuteczności wypowiedzenia im umów najmu. Sądy obu instancji uznały wypowiedzenia za skuteczne, opierając się na postanowieniach umów z 1983 r., które przewidywały możliwość rozwiązania umowy po jednomiesięcznym wypowiedzeniu. Kasacja powodów zarzucała naruszenie art. 58 § 2 k.c. (zasady współżycia społecznego).
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powodów, uznając ją za nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CKN 1013/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Marian Kocon (spraw.) Sędziowie: SN - Elżbieta Skowrońska – Bocian SN - Zbigniew Strus Protokolant: Anna Banasiuk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2000 r. na rozprawie sprawy z powództwa E. K., […] przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej „[…]” w Ł. o ustalenie wypowiedzenia umów najmu za bezskuteczne, na skutek kasacji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 17 czerwca 1998 r., sygn. akt III Ca […] oddala kasację i zasądza od powodów na rzecz pozwanej Spółdzielni 150 zł (sto pięćdziesiąt) z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 U Z A S A D N I E N I E Powodowie, zajmujący tzw. pracownie artystyczne /plastyczne/ znajdujące się w zasobach […] Spółdzielni Mieszkaniowej „[…]” w Ł., wystąpili z powództwem przeciwko tej Spółdzielni, według ostateczne sprecyzowanego określenia pozwu, o ustalenie wypowiedzenia umów najmu tych pracowni za bezskuteczne wobec nich. W istocie zaś rzeczy domagali się ustalenia, że prawo do tych pracowni przysługuje im nadal. Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 29 listopada 1996 r. oddalił powyższe żądanie powodów. Sąd ten ustalił, że zgodnie z umowami z dnia 1 stycznia 1983 r. poprzedniczka prawna pozwanej oddała powodom w użytkowanie bliżej określone pomieszczenia z przeznaczeniem na wykonywanie działalności artystycznej /plastycznej/, nazwane lokalami użytkowymi. Umowy te zostały zawarte na czas nieoznaczony, przy czym w § 10 zastrzeżono prawo ich rozwiązania na rzecz każdej ze stron po „uprzednim pisemnym wymówieniu w okresie jednego miesiąca”. Na gruncie tych ustaleń Sąd Rejonowy uznał, że prawo pozwanych do tych pracowni ustało w rezultacie jego skutecznego wypowiedzenia przez pozwaną Spółdzielnię. Zarówno ustalenia Sądu I instancji, jak i jego rozważania prawne zostały przez Sąd Wojewódzki uznane za prawidłowe, toteż apelacja wnioskodawcy została wyrokiem tegoż Sądu, z dnia 17 czerwca 1998 r., oddalona. W kasacji wniesionej od tego wyroku Sądu Wojewódzkiego pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił obrazę prawa materialnego - art. 58 § 2 k.c., i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art. 39311 k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Niepodobna tu nie zauważyć, że zwyczaj przydzielania pomieszczeń, o jakie chodzi w sprawie w działalności spółdzielni mieszkaniowych był w dość rozpowszechniony, mimo że ani dawna ustawa z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61 ze zm.), obowiązująca w dacie ich udostępnienia skarżącym, ani obecnie obowiązująca ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. Nr 30, poz. 210 ze zm.) tej materii nie regulowały. Regulowały ją czynności prawne, w tym i umowy w granicach prawa (art. 56 i obecnie art. 3531 k.c.). Skarżący zarzucając, że pozbawienie ich praw do przydzielonych lokali, o których mowa jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego /art. 58 § 2 k.c./ pomijają, iż owe prawa wynikają z umów zawartych w 1983 r. z pozwaną Spółdzielnią /jej poprzedniczką prawną/. Postanowienia § 10 tych umów przyznają natomiast pozwanej Spółdzielni możność ich wypowiedzenia z zachowaniem jedynie jednomiesięcznego terminu. Uprawnienie to nie zostało w żadnym z postanowień wymienionych umów ograniczone lub wyłączone. Skarżący zaś nawet nie twierdzą, że te umowy, w tym przytoczony zapis, w oparciu o który je wypowiedziano, są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Tak samo obojętna jest dla oceny naruszenia zasad współżycia społecznego podnoszona w kasacji okoliczność, że skarżący spłacali kredyt bankowy zaciągnięty na sfinansowanie kosztów budowy przydzielonych im lokali. Skarżący bowiem obowiązani byli do tej spłaty z mocy § 2 umowy i art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe [(jedn. tekst: Dz.U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 z zm.) uchylonego przez ustawę o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (art. 67 pkt. 2 tej ustawy)]. Z powyższych względów Sąd Najwyższy uznał kasację za nieusprawiedliwioną i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39312 k.p.c. aw er

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 58 § 2 KCart. 39311 KPCart. 56art. 3531 KCart. 14 ust. 3art. 67 pkt. 2art. 39312 KPC§ 10§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy