II CKN 308/97
Izba Cywilna1997-09-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie prawa materialnego, które odnosi się do orzeczenia sądu pierwszej instancji w zakresie nieobjętym skargą apelacyjną, może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu drugiej instancji, a przedmiotem badania w postępowaniu kasacyjnym jest prawidłowość tego orzeczenia. Sąd drugiej instancji nie może przekroczyć granic wniosków apelacji. Naruszenie prawa materialnego, odnoszące się do orzeczenia sądu pierwszej instancji, które nie zostało objęte skargą apelacyjną, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacji.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy częściowo zniósł współwłasność nieruchomości, przyznając poszczególne działki i lokale stronom oraz zasądzając dopłatę wyrównującą wartość udziałów. Uczestnik postępowania wniósł apelację tylko w zakresie dopłaty, ale na rozprawie apelacyjnej rozszerzył jej zakres o brak orzeczenia o udziałach w częściach wspólnych budynku. Sąd Wojewódzki uznał rozszerzenie apelacji za niedopuszczalne i oddalił ją. Uczestnik wniósł kasację, zarzucając naruszenie ustawy o własności lokali.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację uczestnika postępowania jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CKN 308/97 P O S T A N O W I E N I E Dnia 10 września 1997 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - S. Dąbrowski (spraw.) Sędziowie: SN - K. Kołakowski SN - E. Skowrońska-Bocian Protokolant: I. Pawlata po rozpoznaniu w dniu 10 września 1997 r. na rozprawie sprawy z wniosku J. M. z udziałem Z. K. o zniesienie współwłasności nieruchomości na skutek kasacji Z. K. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 22 stycznia 1997 r., sygn. akt II Ca […] p o s t a n a w i a: oddalić kasację; zasądzić od Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Ś.) na rzecz adw. U. T. 600 (sześćset) złotych wynagrodzenia z tytułu nie opłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE
2 Sąd Rejonowy w Ś. postanowieniem z dnia 29 października 1996 r. zniósł częściowo współwłasność zabudowanej działki Nr […] o pow. 0,32 ha, położonej we wsi M., przy ul. L. […], której współwłaścicielami po połowie są wnioskodawczyni J. M. i uczestnik Z. K. przez: 1) przyznanie 2 działek Nr […]/2 i […]/4 oraz lokalu mieszkalnego Nr 1 i budynku gospodarczego z szopą - wnioskodawczyni, 2) przyznanie działki Nr […]/3, lokalu mieszkalnego Nr 2 i budynku gospodarczego z garażem - uczestnikowi postępowania, 3) pozostawienie we współwłasności działki Nr […]5/[…] pod budynkiem, 4) zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwoty 6.450 złotych tytułem wyrównania wartości udziałów. Od tego postanowienia uczestnik postępowania wniósł apelację tylko w zakresie obowiązku dokonania dopłaty w kwocie 6.450 złotych z tytułu wyrównania wartości udziałów. Na rozprawie apelacyjnej złożył oświadczenie, że rozszerza zakres apelacji ze względu na brak orzeczenia o udziałach w częściach wspólnych budynku. Sąd Wojewódzki w W. uznał, że rozszerzenie granic apelacji na rozprawie nie było możliwe i postanowieniem z dnia 22 stycznia 1997 r. oddalił apelację. W kasacji od postanowienia Sądu Wojewódzkiego uczestnik postępowania powołując się na podstawę z art. 3931 pkt 1 kpc zarzucił naruszenie art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. Nr 85, poz. 388 z 1994 r.) przez nie orzeczenie o pozostawieniu we współwłasności części wspólnych budynku i określeniu udziału stron w tych częściach. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Kasacja jest środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu drugiej instancji (art. 392 § 1 k.p.c). Wynika stąd, że w postępowaniu kasacyjnym przedmiotem badania jest prawidłowość orzeczenia sądu drugiej instancji. Zaskarżone kasacją postanowienie zapadło po rozpoznaniu apelacji uczestnika postępowania. Stosownie do przepisu art. 378 § 1 k.p.c. Sąd Wojewódzki nie mógł przekroczyć granic wniosków apelacji. Wnioski apelacji dotyczyły tylko tej części orzeczenia sądu pierwszej instancji, w której zasądzono od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 6.450 złotych. Apelacja nie obejmowała rozstrzygnięcia w zakresie fizycznego podziału nieruchomości. Uzupełnienie apelacji na rozprawie nie mogło być skuteczne ze względu na upływ terminu z art. 369 § 1 k.p.c. Ewentualne naruszenie prawa materialnego - art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, jako odnoszące się do orzeczenia sądu pierwszej instancji, w zakresie nie objętym skargą apelacyjną, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacji. Z powyższych względów i na mocy art. 39312 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. aw jg
Powiązane orzeczenia
- I PKN 115/97 1997-04-28Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji może stanowić skuteczną podstawę kasacji od wyroku sądu drugiej instancji, jeśli sąd drugiej instancji nie prowadził postępowania dowodowego i nie dokon…
- V KK 355/22 2022-10-06Czy naruszenie przepisów prawa materialnego, które nie zostało podniesione w apelacji, może stanowić podstawę kasacji, jeśli sąd odwoławczy podzielił zapatrywania sądu pierwszej instancji?
- I CKN 685/98 2000-05-11Czy naruszenie przepisów prawa materialnego, które w istocie stanowi zarzut błędnych ustaleń faktycznych lub procesowych, może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
- III KK 191/22 2022-05-18Czy zarzut naruszenia prawa materialnego w kasacji może być skutecznie podniesiony, gdy sąd odwoławczy nie orzekał merytorycznie, a jedynie kontrolował zaskarżone orzeczenie sądu pierwszej instancji?
- V KK 315/15 2015-11-12Czy naruszenie prawa materialnego może być podstawą kasacji, gdy skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji?
Powołane przepisy
art. 3931 pkt 1 kpcart. 3 pkt 1art. 392 § 1 KPcart. 378 § 1 KPCart. 369 § 1 KPCart. 3 ust. 1art. 39312 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy