II CNP 31/14

Izba Cywilna2014-11-12

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego, która nie wskazuje na kwalifikowane naruszenie prawa lub standardów orzeczniczych, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie jest kolejnym środkiem odwoławczym, lecz instytucją nadzwyczajną służącą dochodzeniu odszkodowania od Skarbu Państwa. Wyrokiem niezgodnym z prawem jest jedynie orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami orzeczniczymi lub wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni czy oczywiście niewłaściwego zastosowania prawa. Taka niezgodność musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty.
Stan faktyczny
H. N. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt XV Ca (...), wydanego w sprawie o podwyższenie alimentów przeciwko R. N. Skarżąca zarzuciła niezgodność wyroku z prawem. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku do rozpoznania oraz oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CNP 31/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 listopada 2014 r. skargi H. N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 2013r., sygn. akt XV Ca (…) wydanego w sprawie z powództwa H. N. przeciwko R. N. o podwyższenie alimentów, odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania oraz oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania skargowego. 2 UZASADNIENIE Przewidziana w art. 4241 i n. k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji nie jest kolejnym środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajną instytucją prawa procesowego wprowadzoną w celu umożliwienia stronom uzyskania prejudykatu koniecznego do dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania na podstawie art. 4171 § 2 k.c. za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że wyrokiem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. jest tylko orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami orzeczniczymi lub wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni czy oczywiście niewłaściwego zastosowania przepisu prawa. Niezgodność z prawem w rozumieniu omawianego przepisu musi mieć zatem charakter kwalifikowany, tj. elementarny i oczywisty. Jeżeli sąd nie wykracza rażąco poza granice przyznanej mu swobody orzeczniczej, to działa w ramach porządku prawnego i wydane orzeczenie nie może być uznane za niezgodne z przepisami prawa. Takie uchybienie mogłoby być jedynie przedmiotem zaskarżenia w drodze zwykłych środków odwoławczych, nie jest jednak wystarczające do uznania wyroku za niezgodny z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. i art. 4171 § 2 k.c. (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2007 r., I CNP 71/06, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2008 r., I CNP 116/07, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2013 r., II BP 6/13, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2014 r., I BP 5/13, nie publ.; zob. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C-224/01, Gerhard Kobler v. Austria). To swoiste rozumienie pojęcia „niezgodności z prawem” wyroku musi być także uwzględnione przy ocenie, dokonywanej na podstawie art. 4249 k.p.c., czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna być przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, czy też – z uwagi na jej oczywistą bezzasadność – należy odmówić przyjęcia jej do rozpoznania. Uznać bowiem należy, że oczywiście bezzasadna, w rozumieniu powyższego przepisu, jest skarga, 3 której zarzuty nie wskazują na opisane wyżej, kwalifikowane naruszenie prawa, stanowiące rażącą obrazę prawa lub standardów orzeczniczych demokratycznego państwa prawa. Wniesioną przez stronę powodową skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy uznać za oczywiście bezzasadną. Wywód prawny przedstawiony w skardze H. N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 2013 r. (XV Ca (…)) nie zawiera argumentów przekonujących o tym, że zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć (dyskrecjonalności) albo że zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd bardzo dokładnie przeanalizował podstawę faktyczną powództwa i skrupulatnie zestawił dane dotyczące sytuacji materialnej skarżącej oraz pozwanego. Zawarta w skardze argumentacja w znacznym stopniu opiera się na polemice z dokonanymi przez Sąd ustaleniami i oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu skargowym (art. 4244 zd. 2 k.p.c.). Z tych przyczyn należało uznać, że skarga jest oczywiście bezzasadna, co, zgodnie z art. 4249 k.p.c. skutkowało odmową przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania skargowego podlegał oddaleniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że nie stanowi odpowiedzi na skargę tak nazwane pismo procesowe, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W konsekwencji, nie wywołuje ono skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę (art. 167 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c. i art. 3987 § 1 k.p.c.) (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2003 r., V CKN 1733/00, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2003 r., 4 IV CKN 113/01, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2014 r., III SK 38/13, nie publ.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241art. 4171 § 2 KCart. 4241 KPCart. 4249 KPCart. 4244art. 167 KPCart. 42412 KPCart. 3987 § 1 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy