II CNP 44/14
Izba Cywilna2015-02-04
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, która nie wskazuje na kwalifikowane naruszenie prawa, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie jest kolejnym środkiem odwoławczym, lecz instytucją umożliwiającą dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia. Wyrokiem niezgodnym z prawem jest tylko orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami orzeczniczymi lub wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni bądź oczywiście niewłaściwego zastosowania przepisu prawa. Skarga, której zarzuty nie wskazują na takie kwalifikowane naruszenie prawa, jest oczywiście bezzasadna i podlega odmowie przyjęcia do rozpoznania.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 grudnia 2013 r., wydanego w sprawie o podwyższenie alimentów. Skarga opierała się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku do rozpoznania oraz oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania skargowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 44/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lutego 2015 r. skargi K. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt XV Ca (…) wydanego w sprawie z powództwa małoletniej J. B. działającej przez matkę J. B. przeciwko K. B. o podwyższenie alimentów, 1. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, 2. oddala wniosek powódki o zasądzenie kosztów postępowania skargowego. UZASADNIENIE
2 Przewidziana w art. 4241 i n. k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji nie jest kolejnym środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajną instytucją prawa procesowego wprowadzoną w celu umożliwienia stronom uzyskania prejudykatu koniecznego do dochodzenia od Skarbu Państwa odszkodowania na podstawie art. 4171 § 2 k.c. za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że wyrokiem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. w zw. z art. 4171 § 2 k.c. jest tylko orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami orzeczniczymi lub wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni czy oczywiście niewłaściwego zastosowania przepisu prawa. Niezgodność z prawem w rozumieniu omawianego przepisu musi mieć zatem charakter kwalifikowany, tj. elementarny i oczywisty. Jeżeli sąd nie wykracza rażąco poza granice przyznanej mu swobody orzeczniczej, to działa w ramach porządku prawnego i wydane orzeczenie nie może być uznane za niezgodne z przepisami prawa. Takie uchybienie mogłoby być jedynie przedmiotem zaskarżenia w drodze zwykłych środków odwoławczych, nie jest jednak wystarczające do uznania wyroku za niezgodny z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. i art. 4171 § 2 k.c. (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2007 r., I CNP 71/06, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2008 r., I CNP 116/07, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2013 r., II BP 6/13, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2014 r., I BP 5/13, nie publ.; zob. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 września 2003 r. w sprawie C-224/01, Gerhard Kobler v. Austria). To swoiste rozumienie pojęcia „niezgodności z prawem" wyroku musi być także uwzględnione przy ocenie, dokonywanej na podstawie art. 4249 k.p.c., czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku powinna być przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, czy też - z uwagi na jej oczywistą bezzasadność - należy odmówić przyjęcia jej do rozpoznania. Uznać bowiem należy, że oczywiście bezzasadna, w rozumieniu powyższego przepisu, jest skarga,
3 której zarzuty nie wskazują na opisane wyżej, kwalifikowane naruszenie prawa, stanowiące rażącą obrazę prawa lub standardów orzeczniczych demokratycznego państwa prawa. Wniesioną przez stronę pozwaną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy uznać za oczywiście bezzasadną. Wywód prawny przedstawiony w skardze K. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 grudnia 2013 r. (XV Ca (…)) nie zawiera argumentów przekonujących o tym, że zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć (dyskrecjonalności) albo że zostało wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Zawarta w skardze argumentacja w znacznym stopniu opiera się na polemice z dokonanymi przez Sąd ustaleniami i oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu skargowym (art. 4244 zd. 2 k.p.c.). Z tych przyczyn należało uznać, że skarga jest oczywiście bezzasadna, co, zgodnie z art. 4249 k.p.c. skutkowało odmową przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Wniosek powódki o zasądzenie kosztów postępowania skargowego podlegał oddaleniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że nie stanowi odpowiedzi na skargę tak nazwane pismo procesowe, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W konsekwencji, nie wywołuje ono skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę (art. 167 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c. i art. 3987 § 1 k.p.c.) (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2003 r., V CKN 1733/00, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2003 r., IV CKN 113/01, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2014 r., III SK 38/13, nie publ.).
4
Powiązane orzeczenia
- II CNP 31/14 2014-11-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego, która nie wskazuje na kwalifikowane naruszenie prawa lub standardów orzeczniczych, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyż…
- II CNP 52/14 2015-02-18Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest oczywiście bezzasadna, gdy zarzuty nie wskazują na kwalifikowane naruszenie prawa, lecz jedynie na uchybienia mieszczące się w granicach swobody or…
- IV CNP 32/17 2018-02-08Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, lub na zarzutach, które nie wskazują na kwalifikowane naruszenie prawa?
- I CNP 44/17 2018-03-09Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, która nie zawiera wywodu prawnego wykazującego brak możliwości wzruszenia zaskarżonego orzeczenia innymi środkami prawnymi, podlega odrzuceniu?
- III CNP 16/20 2021-09-16Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest oczywiście bezzasadna, jeżeli zarzucane uchybienia nie mają charakteru oczywistego i rażącego naruszenia prawa, wykraczającego poza dopuszczaln…
Powołane przepisy
art. 4241art. 4171 § 2 KCart. 4241 KPCart. 4249 KPCart. 4244art. 167 KPCart. 42412 KPCart. 3987 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy