II CNP 54/10

Izba Cywilna2010-10-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a nie wykazała istnienia wyjątkowego wypadku oraz kwalifikowanego charakteru niezgodności z prawem?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, tylko w sytuacji spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Ponadto, skarga ta wymaga uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, co polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu przekonującego o szkodzie, jej czasie powstania, postaci i związku przyczynowym z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem, a także uwiarygodnienia tego oświadczenia dowodami lub ich surogatami.
Stan faktyczny
Gmina R. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P., które dotyczyło stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Strona skarżąca nie skorzystała z przysługującej jej skargi kasacyjnej. W skardze nie wykazała istnienia wyjątkowego wypadku ani kwalifikowanego charakteru niezgodności z prawem, ani nie uprawdopodobniła wyrządzenia szkody.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i zasądził od Gminy R. na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CNP 54/10 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Tadeusz Ereciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2010 r., skargi Gminy R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt II Ca (…), wydanego w sprawie z wniosku Gminy R. przy uczestnictwie Parafii Rzymsko - Katolickiej (…) w Ł., Spółdzielni Kółek Rolniczych w R., Skarbu Państwa - Starosty T. i P. M. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, odrzuca skargę oraz zasądza od Gminy R. na rzecz Skarbu Państwa (Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa) kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł z tytułu kosztów postępowania skargowego. Uzasadnienie W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia strona skarżąca wnosiła o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej 2 instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przedmiotem sprawy, w której wniesiono skargę było stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach nieprocesowych reguluje art. 5191 k.p.c., który kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa rzeczowego wprowadza jedynie dla spraw o zniesienie współwłasności i dział spadku (art. 5191 § 1 i 4 k.p.c.). Orzeczenie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie o zasiedzenie jest orzeczeniem co do istoty w sprawie z zakresu prawa rzeczowego, od którego skarga kasacyjna przysługuje na zasadzie ogólnej wyrażonej w art. 5191 § 1 k.p.c., niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Strona skarżąca mogła zatem wnieść skargę kasacyjną od zaskarżonego postanowienia. W sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest uzależniona od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, wymienionych w art. 4241 § 2 k.p.c. – istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Strona skarżąca przesłanek tych nie wskazała. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać również uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Wymaganie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu przekonującego, że szkoda została wyrządzona oraz określającego czas jej powstania, postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem; niezbędne jest również uwiarygodnienie tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie dowodów lub co najmniej ich surogatów (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141, z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, nie publ., z dnia 23 września 2005 r., III CNP 5/05, nie publ., z dnia 22 listopada 2005 r., I CNP 19/05, nie publ., z dnia 28 listopada 2006 r., III CNP 55/06, nie publ. i z dnia 25 lipca 2006 r., III CNP 40/06, nie publ.). Strona skarżąca tego obowiązku nie spełniła; wskazała jedynie, że kwota 30 000 zł stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia, oraz że „treść 3 zaskarżonego postanowienia pozbawiła wnioskodawcę, tj. Gminę R. możliwości uzyskania prawa własności nieruchomości rolnej o powierzchni 17,41 ha” co nie jest uprawdopodobnieniem wyrządzonej szkody. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1, art. 39319 i art. 42412 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 5191 KPCart. 5191 § 1art. 5191 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39319art. 42412 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy