II CNP 79/16

Izba Cywilna2017-05-30

Skład orzekający: Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody przez wydanie orzeczenia?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem wysoce sformalizowanym i wymaga ścisłej interpretacji jego wymogów konstrukcyjnych, w tym uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia. Niesprecyzowanie kwotowo, hipotetyczność lub możliwość powstania szkody w przyszłości nie spełnia tego wymogu. Ponadto, podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych lub oceny dowodów.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o rozwód i alimenty, wskazując na jego niezgodność z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarga dotyczyła wyroku rozwodowego i alimentów. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CNP 79/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2017 r., skargi L. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I ACa (…), wydanego w sprawie z powództwa W. M. przeciwko L. M. o rozwód i alimenty odrzuca skargę. 2 UZASADNIENIE Pozwana L. M. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 listopada 2015 r. wskazując, że jest niezgodny z art. 56 § 1 i 2 k.r.o. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego merytorycznego orzeczenia w zasadzie sądu drugiej instancji i wyjątkowo - w przypadku określonym w art. 4241 § 2 k.p.c. - sądu pierwszej instancji, kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale i wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie jest dotknięte. Z tego względu jest środkiem wysoce sformalizowanym i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. Do tej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej kwotowo, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7 - 8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05 niepubl.). 3 Skarga pozwanej nie spełnia tych wymagań. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do bliżej nie sprecyzowanych kosztów jakie musi ponieść obecnie pozwana po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego. Poza tym można zauważyć, że orzeczenie niezgodne z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. to orzeczenie wydane w następstwie rażąco wadliwej wykładni bądź oczywiście niewłaściwego zastosowania prawa dostrzegalnego bez głębszej analizy prawniczej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 stycznia 2007 r., V CNP 132/06, OSNC z 2007 r., nr 11, poz. 174 oraz z dnia 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC z 2007 r., nr 1, poz. 17). Dlatego też skarga jest oczywiście bezzasadna, gdy już z samej jej treści wynika, że nie zostałaby uwzględniona w razie przyjęcia jej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 sierpnia 2008 r., III BP 3/2008, OSNP z 2010 r., nr 1-2, poz. 13 oraz z dnia 17 października 2008 r., II CNP 79/08, niepubl.). Oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego należy dokonać na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a nie stanu faktycznego, który zdaniem podnoszącego taki zarzut, powinien zostać ustalony w sprawie. Tymczasem uzasadnienie skargi zawiera polemikę z prawidłowością oceny dowodów dokonaną przez Sąd Apelacyjny oraz poczynionymi przez ten Sąd ustaleniami faktycznymi. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 4244 zd. drugie k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych lub oceny dowodów. Ze wskazanego na wstępie względu na podstawie określonej w art. 4248 § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji. aj 4 l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 § 1art. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4244art. 4248 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy