II CO 25/21

Izba Cywilna2021-07-29

Skład orzekający: Mariusz Łodko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strony postępowania rozwodowego mieszkają za granicą, a adres powódki znajduje się w Polsce, Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 45 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, gdy powódka ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione jedynie w sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c., a żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania w Polsce.
Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o rozwód, wskazując, że pozwany mieszka za granicą (w Irlandii). Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ponieważ strony mieszkają za granicą. Sąd Okręgowy nie ustalił miejsca zamieszkania stron. Z akt sprawy wynika, że pozwany mieszka na stałe poza granicami Polski, natomiast adres powódki znajduje się w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CO 25/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Łodko w sprawie z powództwa A. D.-K. przeciwko Z. K. o rozwód, sygn. akt I […]C […], na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 lipca 2021 r., na skutek przedstawienia Sądu Okręgowego w Z. wniosku o oznaczenie sądu przed który należy wytoczyć powództwo, odmawia oznaczenia Sądu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 lutego 2021 r., Sąd Okręgowy w Z. zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. o oznaczenie sądu przed który należy wytoczyć powództwo w sprawie, albowiem z treści pozwu o rozwód wynika, że strony mieszkają za granicą - pozwany w Irlandii. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 k.p.c., jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. W sprawie o rozwód właściwość miejscową ustala się zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce 2 zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Sąd Okręgowy w Z. nie dokonał w sprawie jakichkolwiek ustaleń co do miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu stron. Z akt sprawy wynika jedynie, że pozwany zamieszkują na stałe poza granicami Polski (wskazanie adresu przez powódkę), natomiast adres powódki został wskazany na terenie Polski. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania sprawy, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (art. 25 k.c.) i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. W konsekwencji Sąd Najwyższy stwierdza brak podstaw do oznaczenia na podstawie art. 45 k.p.c. sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 KPCart. 41 KPCart. 25 KC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy