III CO 593/23
Izba Cywilna2023-09-01
Skład orzekający: Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej, gdy powód ma miejsce zamieszkania w Polsce, a pozwana za granicą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oznaczenia sądu, jeśli na podstawie okoliczności sprawy można ustalić właściwość miejscową na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku spraw o rozwód, zgodnie z art. 41 k.p.c., właściwy jest sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli choć jedno z nich tam nadal przebywa. W braku takiej podstawy, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a następnie powoda. Dopiero gdy żadna z tych podstaw nie pozwala na ustalenie właściwości, Sąd Najwyższy może oznaczyć sąd właściwy na podstawie art. 45 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. Powód K.C. mieszka w Katowicach, a pozwana G.C. mieszka w Niemczech. Sąd Okręgowy uznał, że zachodzą podstawy do wyznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
III CO 593/23 POSTANOWIENIE 1 września 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba na posiedzeniu niejawnym 1 września 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.C. przeciwko G.C. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z 14 lipca 2023 r., XVIII C 745/23, o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa K.C. przeciwko G.C. o rozwód wskazując, że zachodzą podstawy do wyznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 45 k.p.c. wynika, że Sąd Najwyższy dokonuje oznaczenia sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo, jeżeli nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej.
III CO 593/23 2 Zgodnie z art. 41 k.p.c., powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Przy czym z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i takiej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. W konsekwencji dopiero w razie stwierdzenia, że żadna ze stron nie przebywa z zamiarem stałego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (art. 25 k.c.) lub poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej ma miejsce zwykłego pobytu uzasadnione będzie oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie określonym przez art. 45 k.p.c., sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo. Z okoliczności sprawy wynika, że powód zamieszkuje na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w miejscowości Katowice (k. 4 i 5), ponieważ podjął decyzję o powrocie do Polski. Pozwana zaś mieszka w Niemczech. W tym stanie rzeczy w świetle art. 41 k.p.c. sąd właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd miejsca zamieszkania powoda. Nie ma zatem podstaw do oznaczenia sądu właściwego w trybie określonym w art. 45 k.p.c. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [AT] [ms]
III CO 593/23 3
Powiązane orzeczenia
- IV CO 208/19 2019-10-01Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka ma miejsce zamieszkania w Polsce, a ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków znajdowało się za granicą?
- I CO 77/17 2017-11-15Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy strony zamieszkują za granicą, a ich ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce nie jest jednoznacznie ustalone?
- I CO 76/19 2019-11-07Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy strony wskazują w pozwie miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mimo że czasowo przebywają za granicą?
- II CO 274/20 2021-04-26Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy obie strony posiadają obywatelstwo polskie i zamieszkują za granicą, a sąd pierwszej instancji nie ustalił jednoznacznie miejsca zamies…
- III CO 149/22 2022-01-31Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy pozwana wskazała swoje miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 41 KPCart. 25 KC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy