III CO 593/23

Izba Cywilna2023-09-01

Skład orzekający: Monika Koba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej, gdy powód ma miejsce zamieszkania w Polsce, a pozwana za granicą?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oznaczenia sądu, jeśli na podstawie okoliczności sprawy można ustalić właściwość miejscową na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W przypadku spraw o rozwód, zgodnie z art. 41 k.p.c., właściwy jest sąd ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeśli choć jedno z nich tam nadal przebywa. W braku takiej podstawy, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a następnie powoda. Dopiero gdy żadna z tych podstaw nie pozwala na ustalenie właściwości, Sąd Najwyższy może oznaczyć sąd właściwy na podstawie art. 45 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. Powód K.C. mieszka w Katowicach, a pozwana G.C. mieszka w Niemczech. Sąd Okręgowy uznał, że zachodzą podstawy do wyznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 593/23 POSTANOWIENIE 1 września 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba na posiedzeniu niejawnym 1 września 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa K.C. przeciwko G.C. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z 14 lipca 2023 r., XVIII C 745/23, o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa K.C. przeciwko G.C. o rozwód wskazując, że zachodzą podstawy do wyznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 45 k.p.c. wynika, że Sąd Najwyższy dokonuje oznaczenia sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo, jeżeli nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej. III CO 593/23 2 Zgodnie z art. 41 k.p.c., powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Przy czym z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i takiej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. W konsekwencji dopiero w razie stwierdzenia, że żadna ze stron nie przebywa z zamiarem stałego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (art. 25 k.c.) lub poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej ma miejsce zwykłego pobytu uzasadnione będzie oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie określonym przez art. 45 k.p.c., sądu, przed którym należy wytoczyć powództwo. Z okoliczności sprawy wynika, że powód zamieszkuje na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w miejscowości Katowice (k. 4 i 5), ponieważ podjął decyzję o powrocie do Polski. Pozwana zaś mieszka w Niemczech. W tym stanie rzeczy w świetle art. 41 k.p.c. sąd właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd miejsca zamieszkania powoda. Nie ma zatem podstaw do oznaczenia sądu właściwego w trybie określonym w art. 45 k.p.c. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [AT] [ms] III CO 593/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 KPCart. 41 KPCart. 25 KC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy