II CO 6/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Błahuta (sprawozdawca). Sędziowie: C. Tabęcki, Z. Wasilkowska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Polskich Kolei Państwowych (Oddział Przewozów w P.) przeciwko Romanowi D. o zapłatę kwoty 2.254 zł 23 gr, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:1."Czy podoficer zawodowy lub nadterminowy powołany do wojska w trybie art. 3 pkt 2 lit. a i b ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 36, poz. 164 z późniejszymi zmianami) korzysta jako pracownik z uprawnień określonych w art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. Nr 14, poz. 75), jeżeli czas trwania służby nie jest oznaczony?"2."Czy (w razie udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie postawione w pkt 1 sentencji) uprawnienie, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r., wyłącza możliwość dochodzenia roszczeń od pracownika z § 16 ust. 3 uchwały Nr 184 Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1954 roku w sprawie stopni i odznak służbowych, umundurowania oraz dodatku za wysługę lat w resorcie Ministra Kolei (M. P. Nr A-39, poz. 531)?"udzielił na pytanie 1 następującej odpowiedzi:"Przepisu art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. Nr 14, poz. 75) nie stosuje się do podoficerów zawodowych i nadterminowych".Uzasadnienie faktyczneUstawa z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. Nr 14, poz. 75) w rozdziale XIV zatytułowanym "Szczególne uprawnienia osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej oraz ich rodzin" stanowi w art. 117 (1), że "w okresie między powołaniem pracownika do czynnej służby wojskowej a jej odbyciem stosunek pracy lub stosunek służby nie może być przez zakład pracy wypowiedziany ani rozwiązany". Wyjątki od tej zasady zawiera ust. 2 i 3 cyt. artykułu.Jakkolwiek art. 117 cyt. wyżej ustawy mówi ogólnie o powołaniu do czynnej służby wojskowej, to jednak zarówno z samego tytułu rozdziału XIV tej ustawy, jak i z art. 128 wchodzącego w skład tego rozdziału wynika niewątpliwie, że art. 117 nie obejmuje pracowników powołanych do służby wojskowej zawodowej lub nadterminowej. W szczególności w tytule rozdziału jest mowa o osobach podlegających "obowiązkowi służby wojskowej", a w myśl art. 46 i 66 ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 36, poz. 164) powołanie do wojskowej służby nadterminowej i zawodowej może nastąpić tylko na własną prośbę. Art. 128 (1) cyt. ustawy z 30.I.1959 r. stanowi, że przepisy art. 117-122, art. 123 ust. 2-5 i art. 124-127 dotyczące żołnierzy powołanych do odbycia zasadniczej służby wojskowej stosuje się odpowiednio do żołnierzy odbywających czynną służbę wojskową w czasie mobilizacji i w czasie wojny oraz do członków ich rodzin. Przepisy więc ustawy z 30.I.1959 r. w związku z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. nie nasuwają żadnej wątpliwości, że art. 117 ustawy z 30.I.1959 r. nie dotyczy powołania do służby nadterminowej lub zawodowej.Sądowi Wojewódzkiemu nasunęła się wątpliwość z tej przyczyny, że w art. 117 cyt. ustawy z 30.I.1959 r. jest mowa o powołaniu do czynnej służby wojskowej, a w myśl art. 3 ustawy z 6 czerwca 1958 r. czynną służbę wojskową pełnią również podoficerowie zawodowi i nadterminowi.Fakt, że nadterminowa lub zawodowa służba wojskowa jest również czynną służbą wojskową, nie może decydować o wykładni art. 117 ustawy z 30.I.1959 r., który - jak wyżej wyjaśniono - nie ma na myśli służby nadterminowej lub zawodowej.W tym stanie Sąd Najwyższy udzielił na pytanie pierwsze Sądu Wojewódzkiego odpowiedzi przeczącej. Tym samym jednocześnie odpowiedź na pytanie drugie stała się bezprzedmiotowa.