II CR 224/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, H. Gorazdowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Andrzeja G. przeciwko Skarbowi Państwa (Prez. Woj. Rady Nar., Wydz. Finans. w K.) o zwolnienie spod egzekucji i wydanie samochodu, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 18 października 1962 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneW toku egzekucji prowadzonej przez Wydział Finansowy Prez. M. Rady Nar. w K. przeciwko Franciszkowi T. w celu ściągnięcia od niego należności podatkowych zajęto u niego samochód osobowy marki "Wołga", koloru niebieskiego, nr silnika 0068137, nr rej. SH-1403.Powód domagał się zwolnienia od egzekucji wymienionego samochodu i jego wydania twierdząc, że samochód ten jest jego własnością i że wobec tego zajęcie go na pokrycie zobowiązań dłużnika było bezpodstawne.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 26.X.1960 r. uwzględnił powództwo. Sąd Najwyższy wyrok ten uchylił i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu celem wyjaśnienia, czy dłużnik podatkowy używał (nawet czasowo), użytkował, dzierżawił lub najmował samochód powoda, w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, gdyż zgodnie z przepisami dekretu z dnia 26.X.1950 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 49, poz. 452) samochód taki wchodzi w skład majątku przedsiębiorstwa i służy na pokrycie zobowiązań podatkowych.Sąd Wojewódzki po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił powództwo ustaliwszy, że Wydział Finansowy Prezydium MRN w K. na podstawie art. 15 ust. 1 i art. 25 dekretu o zobowiązaniach podatkowych decyzją z dnia 9.XI.1960 r. w sprawie Nr Pn XI. Sp. 262/60 uznał rzeczową odpowiedzialność powoda za zobowiązania podatkowe Franciszka T. do wysokości zajętego samochodu oraz że Wydział Finansowy Prezydium WRN w K. decyzją z dnia 25.IV.1962 r. Nr Pn VII-6/K/13/62 utrzymał w mocy zaskarżoną przez powoda decyzję Prez. MRN w K. z dnia 9.XI. 1960 r.Powód w rewizji zarzucił, że Sąd Wojewódzki uchybił art. 574, 205 k.p.c. i art. 191 k.p.c. oraz dokonał istotnych ustaleń sprzecznie z treścią zebranego w sprawie materiału. W szczególności skarżący zarzucił, że Sąd Wojewódzki przeszedł do porządku nad zaleceniami poprzedniego wyroku Sądu Najwyższego nakazującymi zbadanie, czy dłużnik podatkowy Franciszek T. używał, użytkował, dzierżawił lub zajmował samochód powoda w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nadto Sąd Wojewódzki nie uwzględnił zarzutu skarżącego, że wobec zawisłości niniejszego sporu przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie odpowiedzialności rzeczowej powoda do wartości zajętego samochodu postępowanie administracyjne należało zawiesić do czasu rozstrzygnięcia niniejszego procesu i nie można było wydać w toku procesu sądowego decyzji z dnia 9.XI.1960 r. i 25.IV.1962 r. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prawidłowy jest wniosek Sądu Wojewódzkiego, że wydanie decyzji Wydziału Finansowego Prezydium MRN w K. o uznaniu odpowiedzialności rzeczowej powoda do wartości zajętego samochodu przesądziło w sensie negatywnym zasadność jego roszczenia o zwolnienie od egzekucji i wydanie samochodu. Dlatego też zbędne stało się zalecone przez Sąd Najwyższy w poprzednim wyroku zbadanie, czy samochód powoda był używany, użytkowany lub wynajęty przez dłużnika podatkowego T. w jego przedsiębiorstwie.Według bowiem art. 25 ust. 2 dekretu o zobowiązaniach podatkowych podatki korzystają z ustawowego prawa zestawu i pierwszeństwa zaspokojenia w stosunku do wszystkich przedmiotów wchodzących w skład majątku przedsiębiorstwa bez względu na to, czyją własność stanowią. W skład tego majątku - w myśl § 57 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 7.IX.1951 r. - wchodzą wszelkie rzeczy ruchome i nieruchome związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Z mocy natomiast art. 25 ust. 4 dekretu o zobowiązaniach podatkowych orzekanie o odpowiedzialności określonej w tym artykule należy wyłącznie do właściwych organów finansowych.Odpowiedzialność rzeczowa za podatki z art. 25 wymienionego dekretu następuje z mocy samego prawa. Orzeczenie organu finansowego stwierdza jedynie, że w konkretnej sytuacji ziściły się przesłanki takiej odpowiedzialności.Z względu na odpowiedzialność rzeczową za podatki z mocy prawa nie ma istotnego znaczenia, że decyzja organu finansowego, stwierdzająca taką odpowiedzialność, została wydana dopiero po zawisłości sporu opartego na przesłankach z art. 574 k.p.c. Z tej przyczyny bezzasadny jest zarzut skarżącego, że organ finansowy powinien zawiesić postępowanie do czasu zakończenia niniejszego sporu. Przeciwnie, sąd cywilny w razie zarzutu, że zachodzą przesłanki odpowiedzialności rzeczowej za podatki, powinien zawiesić postępowanie stosownie do art. 191 ust. 3 i art. 192 ust. 2 k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 383 k.p.c. oddalił rewizję i przyznał pozwanemu od powoda zwrot kosztów postępowania rewizyjnego (art.100 k.p.c.).