II CR 296/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl. Sędziowie: J. Przybylski, Z. Trybulski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Ireny D. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "P." w J. w likwidacji o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia, na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego z dnia 12 lutego 1968 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneRada Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "P." w J. postanowiła w dniu 5.III.1967 r. wykluczyć powódkę ze Spółdzielni, albowiem powódka nie spłaciła zapadłych rat bankowych, które na dzień 31.XII.1966 r. wynoszą wraz z odsetkami 21.913 zł 60 gr, nie płaci też rat bieżących oraz nie płaci zaliczek na koszty likwidacji Spółdzielni, a nadto powódka posiada drugie mieszkanie w P. Walne Zgromadzenie, do którego powódka się odwołała, zatwierdziło tę decyzję Rady Naczelnej.Powódka wniosła pozew o uchylenie tej uchwały zarzucając, że przysługuje jej względem Spółdzielni roszczenie wzajemne o zapłatę kwoty 45.086 zł 39 gr, które przedstawia - w osobnym pozwie - do potrącenia; ponadto zaprzeczyła temu, by korzystała z dwóch lokali mieszkalnych.Pozwana Spółdzielnia przeczyła twierdzeniom pozwu i wnosiła o jego oddalenie.Sąd Wojewódzki ustalił, że powódka jest wprawdzie właścicielką połowy domu w P., ale tę wydzieloną - w drodze porozumienia - połowę zajmują od 20 lat lokatorzy, powódka zaś grzecznościowo tylko zajmuje jeden pokój w drugiej połowie tego domu, nie mogąc się przeprowadzić do domku budowanego dla niej przez Spółdzielnię, gdyż dom ten dotychczas nie został wykończony i nie nadaje się do zamieszkania. Jeżeli zaś chodzi o roszczenie pieniężne Spółdzielni do powódki, to według opinii biegłego roszczenia wzajemne powódki do spółdzielni są wyższe i wobec tego powódka była uprawniona do wstrzymania się od zapłaty należności pozwanej. W związku z tym Sąd Wojewódzki uchylił zaskarżoną uchwałę i zasądził na rzecz powódki koszty procesu.Od wyroku tego pozwana wniosła rewizję i powołując podstawy rewizyjne z art. 368 pkt 1 i 3 k.p.c., żądała jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafnie Sąd Wojewódzki uznał, że przepis art. 136 § 1 ustawy o spółdzielniach i ich związkach ma na myśli sytuację, gdy członek spółdzielni ma własny dom mieszkalny czynszowy lub jednorodzinny, przez niego w całości lub w części zajmowany i jednocześnie, jako członek spółdzielni, ma prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego nadającego się do zamieszkania. Przepis ten nie wyłącza możliwości otrzymania spółdzielczego lokalu mieszkalnego przez osobę, która mieszka w innym własnym lokalu i w dodatku w innej miejscowości, gdyż tego rodzaju wykładnia praktycznie wyłączałaby możliwość przeniesienia się tych osób z jednej miejscowości do drugiej. Istotne jest to, by z chwilą, gdy członek spółdzielni może objąć spółdzielczy lokal mieszkalny, nie korzystał on osobiście lub przez inne osoby z dwóch lokali.Jest przecież rzeczą oczywistą, że osoba, wstępująca do spółdzielni mieszkaniowej, od chwili wstąpienia aż do czasu takiego zakończenia budowy lokalu spółdzielczego, że będzie się on nadawać do zamieszkania, musi gdzieś mieszkać, okoliczność zaś, czy powódka wskazała pozwanej swój dotychczasowy adres oraz charakter prawny zajmowanego mieszkania, nie ma istotnego znaczenia ze względu na przepis art. 136 § 1 cyt. ustawy. Dlatego też wnioski dowodowe powołane przez pozwanego w rewizji na tę okoliczność nie mogą być uwzględnione (art. 227 k.p.c.). Pozwana powołuje w rewizji dowód z oględzin domu wybudowanego przez nią dla powódki i twierdzi, że dom ten jest w pełni wykończony. Okoliczność ta była przedmiotem rozprawy w dniu 12.II.1968 r. i pozwana wówczas żadnych odmiennych twierdzeń i dowodów nie zgłaszała, w rewizji zaś nie uprawdopodobniła, żeby tych twierdzeń faktycznych i dowodu z oględzin nie mogła powołać w I instancji (art. 386 pkt 6 k.p.c.).Słusznie i zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego stwierdził Sąd Wojewódzki, że tam, gdzie rozliczenia między spółdzielnią a jej członkiem są sporne, albo tam, gdzie przysługują im wzajemne roszczenia, właściwą drogą do rozstrzygnięcia tego sporu jest droga procesu cywilnego o zapłatę spornej należności. W wypadkach takich brak podstaw do wykluczenia ze spółdzielni członka, który odmawia zapłaty spornej wierzytelności lub przedstawia do potrącenia wyższą wierzytelność wzajemną. Wbrew ogólnikowym wywodom rewizji stosowanie przepisu art. 498 i nast. k.c. w stosunkach między spółdzielnią a jej członkiem nie jest wyłączone.Z tych względów należało orzec jak w sentencji (art. 387 i 98 k.p.c.).