II CR 392/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie SN: K. Olejniczak, J. Pietrzykowski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Wojciecha D. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat w Cz. o zapłatę, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 15 marca 1979 r.oddalił rewizję i zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 800 (osiemset) zł tytułem kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 15.III.1979 r. Sąd Rejonowy w Człuchowie zasądził od PZU na rzecz powoda Wojciecha D. kwotę 44.400 zł. Sąd Rejonowy dokonał następujących ustaleń faktycznych:W nocy z dnia 7 na 8.VI.1977 r. młodociani sprawcy dokonali włamania do garażu powoda, skąd skradli samochód stanowiący jego własność. Sprawcy włamania w czasie jazdy rozbili całkowicie samochód na skutek wypadku drogowego. Drzwi garażu były zamknięte na jedną typową kłódkę i ryglowane pionowo przez zasuwy. Drzwi samochodu w garażu były otwarte. W samochodzie na miejscu widocznym znajdowały się kluczyki do zapłonu. Wartość samochodu wynosiła 44.400 zł.Mając powyższe ustalenia na uwadze, Sąd Rejonowy uznał, że w sprawie niniejszej nie wyłącza odpowiedzialności PZU przepis § 23 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.XI.1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274), w myśl którego PZU ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą na skutek kradzieży samochodu, jeżeli zostały zamknięte drzwi samochodu i wyjęty kluczyk z zapłonu, przepis ten dotyczy bowiem tylko samochodów parkowanych na wolnym powietrzu.Rozpoznając rewizję PZU od powyższego wyroku, Sąd Wojewódzki w Słupsku przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. pytanie prawne zmierzające do wyjaśnienia, czy wykładnia powołanego przepisu, przyjęta przez Sąd Rejonowy, jest prawidłowa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje: Z przepisu § 23 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274) niewątpliwie wynika, że normuje on sposób zabezpieczenia samochodów parkowanych poza pomieszczeniami zamkniętymi. Rozważenia wymaga przeto, czy mimo to - wobec nieunormowania przez ustawodawcę sposobu zabezpieczenia samochodów przetrzymywanych w zamkniętych pomieszczeniach - nie jest uzasadnione stosowanie tego przepisu - w drodze rozszerzającej wykładni - także do takich sytuacji. Na pytanie to należy odpowiedzieć przecząco. Celem § 23 ust. 1 wymienionego rozporządzenia jest zapobieżenie temu, aby osobnik dokonujący kradzieży samochodu miał do niego utrudniony dostęp, a tak jest także wtedy, gdy usiłuje on sforsować zamek prowadzący do zamkniętego pomieszczenia. Co więcej, z reguły trudniej jest mu się dostać do zamkniętego garażu aniżeli do zamkniętego samochodu zaparkowanego na wolnej przestrzeni. Zamknięcie samochodu w garażu daje więc nie mniejsze gwarancje bezpieczeństwa aniżeli zamknięcie drzwi samochodu. Trafnie też Sąd Rejonowy podkreślił, że zamknięcie drzwi samochodu przechowywanego w garażu lub innym pomieszczeniu może być niebezpieczne w wypadku pożaru, utrudnia bowiem natychmiastowe wyprowadzenie samochodu z zagrożonego ogniem miejsca.W tych warunkach brak jest jakichkolwiek podstaw do stosowania rozszerzającej wykładni § 23 ust. 1 powołanego rozporządzenia lub do stosowania go w drodze innego zabiegu interpretacyjnego (np. w drodze analogii) do sytuacji, gdy samochód skradziony został z pomieszczenia. Rozważenia wymaga jednak, jak powinny być zamknięte drzwi garażu lub innego pomieszczenia, w którym przechowywany jest samochód. Wobec braku uregulowania tej kwestii w obowiązujących przepisach, uznać należy, że konieczne jest korzystanie z takich zamknięć, jakie są zwyczajowo stosowane. Powód właśnie tak miał zamknięty garaż w chwili kradzieży.