II CR 474/63

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa S.Sz. przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej w Zielonej Górze, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 12 marca 1963 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki uwzględnił częściowo powództwo o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę moralną za stratę dziecka, które znalazło śmierć w wyniku najechania go przez samochód pozwanego przedsiębiorstwa, zasądzając z dochodzonej kwoty 30.000 zł jedną trzecią tej sumy.Sąd ten ustalił, że za wypadek ponosi odpowiedzialność pozwane przedsiębiorstwo na zasadzie ryzyka jako właściciel samochodu (art. 152 i 153 k.z.) oraz, że powód, pomimo iż posiada dalszych sześcioro dzieci oraz pomimo tego, iż zmarłe dziecko wykazywało słaby rozwój umysłowy, znalazł się w o tyle gorszym położeniu na skutek jego śmierci, że nie może się spodziewać z jego strony pomocy materialnej, gdyż dziecko przecież mogło pracować fizycznie.Z tych przesłanek wychodząc, Sąd Wojewódzki uznał w ramach art. 166 k.z. za stosowne przyznanie powodowi odszkodowania w wysokości 10.000 zł.Od tego wyroku rewizję wniósł powód domagając się zmiany wyroku i podwyższenia zadośćuczynienia do kwoty 30.000 zł, zarzucając, iż zasądzona kwota nie stoi w żadnym stosunku porównawczym z życiem dziecka i że strata dziecka niekorzystnie wpłynęła na jego zdrowie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja jest bezzasadna.Według treści art. 166 k.z. w razie śmierci wskutek uszkodzenia ciała Sąd może przyznać najbliższym osobom rodziny zmarłego stosowną sumę pieniężną jako zadośćuczynienie za doznaną przez nich krzywdę moralną.Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale całej Izby Cywilnej z dnia 29.I.1957 r. I CO 37/56, stanowiącej wykładnię tego przepisu, żądanie zadośćuczynienia za krzywdę moralną nie może być uwzględnione, gdyż krzywda ta polega wyłącznie na cierpieniu z powodu utraty osoby najbliższej, nie łączy się natomiast z pogorszeniem sytuacji życiowej uprawnionego.Odszkodowanie z art. 166 k.z. nie ma zatem nic wspólnego z jakąś rekompensatą za życie człowieka, jak to błędnie zaznacza rewidujący, bo wartość życia ludzkiego jest niewymierna, lecz polega - w przeciwieństwie do odszkodowania na rzecz samej osoby, która sama uszkodzenia ciała doznała (zadośćuczynienie z art. 165 k.z.) - na odszkodowaniu nie za samo cierpienie moralne, lecz za pogorszenie się w skutek śmierci osoby najbliższej sytuacji życiowej pozostałego przy życiu członka rodziny.W konkretnym przypadku zważywszy, iż dziecko liczyło dopiero siedem lat i było opóźnione w rozwoju umysłowym, trudno przyjąć, aby sytuacja materialna jego ojca uległa wskutek jego śmierci w ogóle pogorszeniu, zwłaszcza, iż ten dzieckiem prawie nie interesował się, a w chwili wypadku przebywał w więzieniu. To, że mógł on liczyć na jego pomoc w latach późniejszych przyznanie kwoty 10.000 zł aż nadto rekompensuje. Twierdzenie zaś powoda, iż strata dziecka wpłynęła niekorzystnie na stan jego zdrowia jest niedopuszczalną nowością rewizyjną, nie mającą pokrycia w zebranym materiale.Dlatego rewizja powoda z mocy art. 383 k.p.c. ulega oddaleniu.O kosztach postępowania rewizyjnego orzeczono w myśl art. 100 w związku z art. 390 § 1 k.p.c.