II CR 542/63
WyrokIzba Cywilna1964-04-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zachowanie pozwanej, polegające na używaniu obelżywych słów wobec powodów i impulsywność, stanowi ważny powód do rozwiązania stosunku przysposobienia w sytuacji, gdy głównym źródłem konfliktów są zatargi między powodem a mężem pozwanej, a więź rodzinna nie uległa trwałemu i zupełnemu rozkładowi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powodów, uznając, że ustalenia Sądu Wojewódzkiego dotyczące braku dowodów na inne czyny pozwanej poza używaniem obelżywych słów są prawidłowe. Stwierdzono, że negatywne uczucia powodów i ich przekonanie o konieczności rozwiązania przysposobienia nie stanowią same przez się ważnego powodu w rozumieniu art. 70 kodeksu rodzinnego. Brak jest również dostatecznych przesłanek do uznania rozkładu więzi rodzinnej za trwały, a istniejące nieporozumienia mogą ulec zmianie.Stan faktyczny
Powodowie, będący przysposabiającymi, domagali się rozwiązania stosunku przysposobienia z pozwaną, twierdząc, że ich obraża i znieważa, a także bije i grozi zabójstwem. Pozwana zawarła związek małżeński, po którym zaczęły się nieporozumienia, głównie z powodu zatargów między powodem a mężem pozwanej. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że więź rodzinna nie uległa trwałemu rozkładowi, a zachowanie pozwanej nie było niewłaściwe poza używaniem obelżywych słów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska. Sędziowie: F. Błahuta (sprawozdawca), W. Kuryłowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana i Bronisławy małżonków P. przeciwko Mariannie Annie B. o rozwiązanie stosunku przysposobienia, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 10 czerwca 1963 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneStrony łączy stosunek przysposobienia, zawiązany z mocy postanowienia Sądu Powiatowego w Radomiu z dnia 29.IV.1952 r. Powodowie jako przysposabiający żądali rozwiązania stosunku przysposobienia twierdząc, że pozwana nie szanuje ich, ubliża im i znieważa, popycha, bije i grozi zabójstwem. Tak samo zachowuje się mąż pozwanej.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. Według ustaleń zaskarżonego wyroku powodowie przyjęli pozwaną do siebie 4 lata wcześniej, zanim ją przysposobili. Pozwana zawarła związek małżeński w listopadzie 1960 r. i od tego czasu zaczęły się nieporozumienia. Do tej pory strony żyły w zgodzie. Z początkiem roku 1961 doszło do bójki między powodem a mężem pozwanej, a w grudniu 1961 do drugiej bójki między tymi osobami. Pozwana ma charakter impulsywny, jednakże nie zostało - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - udowodnione, żeby poza używaniem pod adresem powodów obelżywych słów w związku z wszczęciem przez powodów przeciw pozwanej procesu o eksmisję z mieszkania pozwana zachowała się w stosunku do powodów niewłaściwie. Mimo niezgody więź rodzinna między stronami nie uległa - jak uznał Sąd Wojewódzki - trwałemu i zupełnemu rozkładowi. Powódka odwiedza pozwaną i pilnuje jej dziecka. Zajścia między powodem a mężem pozwanej były wynikiem niepotrzebnego wtrącania się powoda do pożycia małżeńskiego pozwanej.Powodowie zarzucili w rewizji sprzeczność ustaleń i wniosków zaskarżonego wyroku z materiałem sprawy. Skarżący uważają, że zebrany materiał daje dostateczną podstawę do rozwiązania przysposobienia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustalenia Sądu Wojewódzkiego, że pozwana - poza ubliżaniem - nie dopuściła się względem powodów innych czynów opisanych w pozwie, jest niewadliwe - niezależnie przy tym od tego, że ustalenie powyższe zgodne jest z zeznaniami pozwanej, uznanymi przez Sąd Wojewódzki za wiarygodne. Zresztą sama powódka w swych zeznaniach nie obciążyła pozwanej dalej idącymi zarzutami. Prawdziwość takich zarzutów nie wynika również z pozostałego materiału sprawy.Jeśli zaś chodzi o bójki i awantury między powodem a mężem pozwanej i zniewagi, jakich dopuścił się mąż pozwanej, to niewadliwe jest ustalenie, że pozwana udziału w tym nie brała ani ich nie sprowokowała. Potwierdzają to zeznania samych powodów.Wnioski wysnute przez Sąd Wojewódzki z ustaleń uznanych za niewadliwe są prawidłowe. Rozwiązanie stosunku przysposobienia przez Sąd może nastąpić tylko z ważnych powodów (art. 70 § 1 i 2 kod. rodz.). W sprawie jest faktem bezspornym, że strony przez szereg lat, do końca 1960 r., tworzyły zgodnie żyjącą ze sobą rodzinę. Dopiero po zamążpójściu pozwanej sytuacja uległa zmianie, przy czym głównym ich źródłem były zatargi między powodem a mężem pozwanej, a nie zachowanie się samej pozwanej. Negatywne w obecnej chwili uczucie powodów do pozwanej i jej męża i przeświadczenie powodów o konieczności rozwiązania prawnego węzła przysposobienia nie mogą same przez się stanowić ważnego powodu w rozumieniu art. 70 kod. rodz. Ten stan rzeczy tylko wówczas uzasadniałby rozwiązanie przysposobienia wbrew woli pozwanej, gdyby powstał z nie dających się usprawiedliwić przyczyn leżących po stronie pozwanej i nie rokował widoków na zmianę. Tymczasem w sprawie niniejszej brak jest przede wszystkim dostatecznych przesłanek do uznania istniejącego obecnie rozkładu więzi rodzinnej za trwały. Materiał sprawy nie wskazuje na to, by dotychczasowe główne źródło nieporozumień (zajście między powodem a mężem pozwanej) miało trwać nadal, wobec czego można spodziewać się zarówno zmiany nastawienia powodów do pozwanej, jak i właściwego zachowania się pozwanej wobec powodów. Rozwiązanie przysposobienia w okolicznościach sprawy byłoby przedwczesne i niepożądane z punktu widzenia właściwie pojętych interesów powodów, którzy - o czym świadczy materiał sprawy - są w gruncie rzeczy przywiązani do pozwanej i kochają jej dziecko.Z powyższych zasad Sąd Najwyższy oddalił rewizję (art. 383 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CR 512/71 1971-11-24Czy brak trwalszej więzi uczuciowej między stronami oraz odmowa powrotu przysposobionego do domu przysposabiających, połączona z niepochlebnymi wypowiedziami o nich, stanowią wystarczające podstawy do rozwiązania stosunk…
- IV CR 268/82 1982-07-19Czy istnieją ważne powody do rozwiązania przysposobienia, gdy zerwanie więzi rodzinnej wynika z niewłaściwego postępowania strony żądającej rozwiązania?
- I CR 187/58 1958-10-11Czy sporadyczne nieporozumienia między stronami, w tym skazanie męża pozwanej na grzywnę za szarpanie powódki i ubliżanie jej przez pozwaną, stanowią wystarczającą podstawę do rozwiązania stosunku przysposobienia na pods…
- 3 CR 301/56 1956-06-18Czy istnieją ważne przyczyny uzasadniające rozwiązanie stosunku przysposobienia, gdy umowa została zawarta między pełnoletnimi z pobudek gospodarczych, a przysposobiona zerwała kontakt z przysposabiającymi?
- I CR 339/81 1981-12-21Czy istnieją ważne powody do rozwiązania stosunku przysposobienia, gdy przysposobiony jest dorosły i posiada własne dzieci, a między stronami doszło do konfliktu o charakterze majątkowym i rodzinnym?
Powołane przepisy
art. 70 § 1art. 70art. 383 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.