I CR 187/58

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowski. Sędziowie: J. Ignatowicz (sprawozdawca), Z. Masłowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Anny O. przeciwko Stefanii Wandzie D. o rozwiązanie stosunku przysposobienia, po rozpoznaniu rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 25 września 1957 r.,rewizję oddalił, wpis ostateczny określił na kwotę 200 zł i nakazał ściągnięcie od powódki na rzecz Skarbu Państwa tytułem nie uiszczanych opłat od pozwu i rewizji kwotę 400 zł.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 25 września 1957 r. Sąd Wojewódzki w Białymstoku oddalił powództwo Anny O. przeciwko Stefanii Wandzie D. o rozwiązanie przysposobienia, ustaliwszy na podstawie załączonych do akt dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań stron zbadanych w trybie art. 311 k.p.c. następujący stan faktyczny:Postanowieniem z dnia 29 listopada 1951 r. Sąd Powiatowy w Kolnie orzekł przysposobienie pozwanej, urodzonej w dniu 5 lutego 1937 r., przez powódkę i jej męża. Pozwana zamieszkała u przysposabiających, jednakże po pewnym czasie wyprowadziła się do swej rodziny naturalnej z tej przyczyny, że rodzina powódki była do niej źle usposobiona. Pomimo to mąż powódki traktował zawsze pozwaną jako swoje dziecko i wolą jego było, aby ona po nim dziedziczyła. Mąż powódki zmarł w 1954 r. Pozwana przebywała poza domem powódki przez okres około 6 miesięcy, a następnie do niej powróciła. Po pewnym czasie pozwana zawarła związek małżeński. Między powódką a pozwaną i jej mężem dochodziło do pewnych nieporozumień, jednakże z błahych powodów, np. dlatego, że pozwana nie dawała jeść kurom powódki. Raz jeden doszło do ostrzejszego nieporozumienia, w czasie którego mąż pozwanej szarpał powódkę, a pozwana jej ubliżała. Za te czyny zostali oni skazani na grzywnę. Poza tym pozwana i jej mąż byli dobrze ustosunkowani do powódki, obchodzili się z nią przyzwoicie i należycie karmili. Pomimo to powódka wyprowadziła się od pozwanej z namowy kuzyna, któremu zapisała w testamencie swój majątek. Pozwana sprzedała swój udział w spadku po zmarłym mężu powódki, jednakże uczyniła to dlatego, że przedtem powódka sprzedała kawałek łąki, należący nie tylko do niej, lecz i do pozwanej.Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Wojewódzki uznał, że w postępowaniu pozwanej nie można się dopatrzyć takich czynów, które mogłyby być potraktowane jako ważne powody rozwiązania stosunku przysposobienia, tym bardziej że utrzymanie tego stosunku leży przede wszystkim w interesie powódki, która jako kobieta starsza i schorowana potrzebuje opieki.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyła powódka.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja kwestionuje przede wszystkim ocenę wiarygodności zeznań świadków, jednakże zarzut ten nie może odnieść skutku. Wobec sprzeczności w zeznaniach świadków, Sąd Wojewódzki obowiązany był dokonać oceny, które z tych zeznań zasługują na wiarę. Oceny tej Sąd Wojewódzki dokonał w sposób logiczny, wyjaśniając, dlaczego daje wiarę świadkom, których zeznania przeczyły twierdzeniom pozwu; w szczególności Sąd Wojewódzki podkreślił, że świadkowie ci, jako osoby obce i stykające się ze stronami w związku ze swymi funkcjami urzędowymi (komendant posterunku MO, pełnomocnik wsi), nie są zainteresowani wynikiem sprawy. Dodać jeszcze wypada, że niemal wszystkie te osoby, które w swych zeznaniach obciążają pozwaną, czerpały niekorzystne dla niej wiadomości z opowiadań i skarg powódki, skarg, których treści ona sama nie potwierdziła w czasie przesłuchania w trybie art. 311 k.p c.Nie można również uznać - jak utrzymuje skarżąca - że już fakty ustalone przez Sąd Wojewódzki wystarczały do rozwiązania przysposobienia, a w szczególności, że takim faktem jest skazanie pozwanej i jej męża na grzywnę za nienależyte zachowanie się wobec powódki. Skarżąca nie bierze pod uwagę, że chodzi w danym wypadku o fakt sporadyczny, oraz nie uwzględnia tej okoliczności, że te nieporozumienia pozostawały w związku z wyprowadzeniem się powódki od swej córki. W tych warunkach ocenę Sądu I instancji, że brak przesłanek do zastosowania w sprawie niniejszej art. 70 § 1 k.r., należy uznać za prawidłową.Z zasad wyżej przedstawionych, skoro zarzuty rewizji okazały się chybione, a Sąd Najwyższy nie dopatruje się także w postępowaniu i rozumowaniu Sądu I instancji takich uchybień, które podlegałyby uwzględnieniu z urzędu (art. 380 § 2 k.p.c.), rewizję powódki należało z mocy art. 383 k.p.c. oddalić.Ponadto Sąd Najwyższy dokonał ustalenia wpisu ostatecznego i nakazał pobranie od powódki na rzecz Skarbu Państwa kwoty 400 zł tytułem opłat od pozwu i od rewizji, gdyż nie uczynił tego Sąd Wojewódzki, który omyłkowo potraktował sprawę niniejszą jako wolną od opłat. Zapewne Sąd Wojewódzki zastosował przepis art. 68 pkt 2 przep. o koszt. sąd. Jednakże przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas, gdy postępowanie o rozwiązanie stosunku przysposobienia toczy się przed władzą opiekuńczą, a więc gdy przysposobiony jest jeszcze nieletni (art. 70 § 1 i 2 k. r.). Jeżeli natomiast sprawa toczy się w trybie spornym, zastosowanie mają - gdy chodzi o opłaty sądowe - przepisy art. 28 pkt 2-5 przep. o koszt. sąd.