II CR 57/68

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Prokuratora Wojewódzkiego w Opolu o ubezwłasnowolnienie Marty G. - na skutek rewizji prokuratora i Marty G. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 4 grudnia 1967 r. - zaskarżone postanowienie uchylił i przekazał sprawę temuż Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 4 grudnia 1967 r. Sąd Wojewódzki w Opolu oddalił wniosek Prokuratora Wojewódzkiego o częściowe ubezwłasnowolnienie Marty G.Sąd Wojewódzki ustalił, że Marta G. nie cierpi na chorobę psychiczną i mimo podeszłego wieku czuje się dobrze, jest zorientowana co do własnej osoby i otaczających ją osób i w załatwianiu swoich spraw życiowych nie wymaga pomocy osób trzecich.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję obu stron od powyższego postanowienia Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki, jak to trafnie zaznaczono w obu rewizjach, nie wyjaśnił dostatecznie sprawy z punktu widzenia art. 16 k.c.Stosownie do tego przepisu częściowe ubezwłasnowolnienie może nastąpić z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego, lub innych zaburzeń psychicznych, jeżeli stan chorego nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, ale potrzebna jest pomoc do prowadzenia spraw. Pomoc ta polega przede wszystkim na tym, że dokonywane przez częściowo ubezwłasnowolnionego czynności prawne wymagają, w myśl art. 17 k.c., dla swej skuteczności zgody kuratora. Sąd Wojewódzki nie dokonał w tym zakresie wystarczających wyjaśnień i ustaleń. Braku celowości w częściowym ubezwłasnowolnieniu Marty G. Sąd Wojewódzki dopatruje się w tym, że może ona załatwiać "swoje sprawy życiowe bez pomocy osób trzecich". W świetle zebranego w sprawie materiału powyższe ustalenie nie jest trafne. Sąd Wojewódzki nie rozważył i nie ocenił w sposób prawidłowy: a) opinii biegłego Jerzego W., z której wynika, iż Marta G. cierpi na otępienie starcze i że potrzebna jest jej pomoc do załatwiania wszelkiego rodzaju spraw urzędowych, oraz b) zaświadczenia Powiatowej Przychodni Zdrowia Psychicznego w O., z dnia 22.XI.1967 r. stwierdzającego, iż Marta G. leczy się w tejże Przychodni od 1957 r. do chwili obecnej.Sąd powinien rozważyć wszystkie okoliczności sprawy i przy rozstrzyganiu mieć na uwadze przede wszystkim interes osoby, której dotyczy wniosek o częściowe ubezwłasnowolnienie. W celu zebrania materiału ułatwiającego Sądowi należytą ocenę wskazane jest - w drodze dochodzenia - uzyskanie wiadomości o osobach jej sąsiadów i przesłuchanie ich jako świadków, a nadto przesłuchanie Marty G., zwłaszcza na okoliczności związane z potrzebą udzielenia jej pomocy. Z tych przyczyn, z mocy art. 388 § 1 k.p.c., należało zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.