II CR 711/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Wesely. Sędziowie: S. Rudnicki, J. Szachułowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Adama L. przeciwko Witoldowi S. oraz Skarbowi Państwa - Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej - Wydział do Spraw Wyznań w W. o ustalenie na skutek rewizji powoda i zażalenia zawartego w rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 29 września 1972 r.,rewizję i zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Adam L. wystąpił z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydium WRN - Wydział do Spraw Wyznań w W. i przeciwko Witoldowi S. jako funkcjonariuszowi pozwanej jednostki o nakazanie usunięcia z opinii zawartej w decyzji administracyjnej z dnia 31.I.1972 r., wydanej przez organ pozwanego, sformułowania: "konfliktowy i wybuchowy charakter Adama L., o czym świadczą różne wydarzenia z jego życia", a następnie ustalenia, że pozwany będzie ponosić odpowiedzialność za szkodę powstałą dla powoda w związku z niesłusznie wydaną o nim opinią.Pozwany Skarb Państwa, jak również jego funkcjonariusz Witold S., wnosili o odrzucenie pozwu ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem oddalił powództwo w stosunku do pozwanego Witolda S., a w pozostałej części pozew odrzucił, orzekając o kosztach postępowania.Sąd Wojewódzki oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniu, że Związek Religijny Wyznania Mojżeszowego w W. wystąpił z wnioskiem do Prezydium WRN - Wydział do Spraw Wyznań w W. o wyrażenie zgody na powierzenie powodowi funkcji przewodniczącego Zarządu Kongregacji Wyznania Mojżeszowego w W. Pozwany Wydział decyzją z dnia 31.I.1972 r. nie wyraził zgody i na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że "konfliktowy i wybuchowy charakter Adama L., jak również obecna sytuacja wytworzona w Kongregacji nie daje gwarancji, że jest on odpowiednim kandydatem na proponowane stanowisko".Powyższa decyzja została doręczona wnioskodawcy i zainteresowanemu z pouczeniem o sposobie odwołania w trybie administracyjnym. Nie została ona zaskarżona i wobec uprawomocnienia się jej powód nie może domagać się w drodze sądowej usunięcia z treści decyzji tych wyrażeń, które według niego mają charakter opinii naruszającej jego cześć.Uzasadnienie decyzji administracyjnej nie jest opinią pracowniczą, nie jest też ona przeznaczona do legitymowania się nią wobec osób trzecich ani wobec innych ewentualnych pracodawców, nie została również podana do wiadomości publicznej, lecz tylko doręczona wnioskodawcy i powodowi jako osobie bezpośrednio zainteresowanej. Decyzja ta nie została podpisana przez pozwanego Witolda S. jako osobę prywatną, lecz jako funkcjonariusza działającego w ramach uprawnień pozwanego organu władzy terenowej i dlatego żądanie zasądzenia od niego odszkodowania należy uznać za bezpodstawne. Żądanie ustalenia odpowiedzialności za powstałą szkodę w związku z treścią decyzji administracyjnej Sąd uznał za nieuzasadnione wobec braku wykazania interesu prawnego.Od tego orzeczenia powód wniósł rewizję, w której zawarte jest zażalenie na odrzucenie pozwu. Twierdził on, że zostały naruszone jego dobra osobiste i cześć, Sąd Wojewódzki zaś pominął w tym względzie stanowisko doktryny i orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także wyprowadził mylne wnioski z poczynionych przez siebie ustaleń, gdyż opinia o powodzie - mimo że nie jest przeznaczona do rozpowszechnienia - została doręczona Przewodniczącemu Prezydium MRN w W. W związku z tym powód kwestionuje zarówno odrzucenie pozwu, jak i oddalenie żądania w pozostałej części.Skarżący podnosi, że pozwany Witold S. powinien ponosić odpowiedzialność związaną z następstwami wydania odmownej decyzji administracyjnej, zawierającej zwroty uwłaczające jego czci, zwłaszcza że istnieją podstawy do przypisania mu zamiaru poniżenia powoda i jego pokrzywdzenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, rozpoznając rewizję powoda, zważył, co następuje:Opinia pracownicza może być wydana tylko wówczas, gdy opiniującego i opiniowanego łączy stosunek pracy. Jeśli w treści opinii są zawarte stwierdzenia, że pracownik ma charakter konfliktowy i wybuchowy, chociaż ocena taka byłaby błędna, nie może być ona uznana za uwłaczającą czci pracownika z braku możności przypisania bezprawności działania opiniującego.W sprawie niniejszej w ogóle nie została wydana opinia pracownicza, gdyż opiniujący ani nie był pracodawcą powoda, ani nie zostałby nim, gdyby nawet powód był powołany przez pozwany urząd na proponowane stanowisko.Decyzja z dnia 31.I.1972 r., wydana przez pozwane Prezydium, które zgłosiło zastrzeżenia przeciwko kandydaturze powoda Adama L. na stanowisko przewodniczącego Kongregacji w W., jest decyzją administracyjną, oparta jest bowiem na postanowieniach dekretu z dnia 31 grudnia 1956 r. o organizowaniu i obsadzaniu stanowisk kościelnych (Dz. U. z 1957 r. Nr 1, poz. 6). Została ona wydana przez właściwy organ i we właściwym trybie, a zatem nie nosi w sobie cech bezprawności i tym samym nie może godzić w godność i cześć powoda. Podnieść też należy, że we wszystkich wypadkach, w których do objęcia określonych stanowisk przepisy szczególne wymagają zgody władzy administracyjnej i władza administracyjna działa jako organ zwierzchni, decyzje tej władzy są oparte na swobodnym uznaniu i nie mogą być podważane w drodze postępowania sądowego.Dlatego słusznie Sąd Wojewódzki odrzucił pozew w części dotyczącej żądania zmiany stanowiska władzy administracyjnej w zakresie oceny osobowości powoda. Uwzględnienie powództwa w tej części prowadziłoby do obejścia niedopuszczalności zaskarżenia decyzji administracyjnej w drodze postępowania sądowego.Jeżeli natomiast powód uważał się za poniżonego treścią uzasadnienia decyzji administracyjnej, powinien poszukiwać ochrony w drodze administracyjnoprawnej.Słusznie też Sąd Wojewódzki oddalił powództwo w pozostałej części, powód bowiem nie wykazał interesu prawnego w domaganiu się ustalenia odpowiedzialności pozwanego Witolda S. z tytułu ewentualnej utraty zarobków.Zarzut, iż pozwany ten, działający w imieniu organu administracyjnego, działał umyślnie w zamiarze pokrzywdzenia powoda, jest zbyt daleko idący, a nawet gołosłowny i nie może odnieść skutku, gdyż zagrożenie powstania czy powstanie samej szkody jest wysoce problematyczne, a ponadto brak jest stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie przez tego pozwanego prawa, ścigane w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego, stosownie do przepisu art. 418 k.c.Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd Najwyższy oddalił rewizję i zażalenie.