II CSK 114/16
WyrokIzba Cywilna2016-09-14
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o zabezpieczeniu wystawione bez podstawy prawnej i wskazania przyczyny zabezpieczenia wyczerpuje przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.c. w kontekście wniosku o wpis hipoteki przymusowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione w niej zagadnienie prawne zostało już wyjaśnione w poprzednich orzeczeniach. Skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, ma na celu ochronę interesu publicznego, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. Instytucja przedsądu, uregulowana w art. 3989 k.p.c., służy selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu.Stan faktyczny
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego złożył wniosek o wpis hipoteki przymusowej. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jego środek zaskarżenia. Skarga kasacyjna dotyczyła kwestii, czy zarządzenie o zabezpieczeniu wystawione bez podstawy prawnej i wskazania przyczyny wyczerpuje przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestnika na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 114/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. przy uczestnictwie A. P. o wpis hipoteki przymusowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 września 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 października 2015 r., sygn. akt VII Ca (..), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od A.P. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik uczestnika A. P. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 października 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne zostało sprowadzone do pytania, „czy dołączony do wniosku o wpis hipoteki przymusowej dokument urzędowy, jakim jest zarządzenie o zabezpieczeniu, z dnia 15 października 2014 r. wystawione bez podstawy prawnej dokonanego zabezpieczenia na majątku strony powodowej i bez wskazania przyczyny dokonanego zabezpieczenia wyczerpuje przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.c., w którym mowa o bezskuteczności względnej umowy”. Kwestia przedstawiona w skardze kasacyjnej została już przez Sąd Najwyższy wyjaśniona w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2016 r. II CSK 439/15 (nie publ.) wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej uczestnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 lutego 2015 r. Problemem tym Sąd Najwyższy zajmował się również w postanowieniu z dnia 21 lipca 2016 r. II CSK 660/15 którym oddalono skargę kasacyjną uczestnika od postanowienia Sądu
3 Okręgowego w K. z dnia 22 maja 2015 r. Pytanie przedstawione w skardze należało zatem uznać za wyjaśnione, a więc nie wystąpiła przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W świetle przywołanych orzeczeń Sądu Najwyższego, którymi oddalano skargi kasacyjne uczestników oparte na podobnych okolicznościach jak w tej sprawie, należało uznać, że skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z § 8 pkt 5 w zw. z 13 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). aj
Powiązane orzeczenia
- III CSK 89/14 2014-05-09Czy skarga kasacyjna wniesiona w sprawie o wpis hipoteki przymusowej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się jedynie na oczywistą zasadność skargi, a nie…
- II CSK 385/20 2021-06-30Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w kontekście wniosku o wykreślenie hipoteki?
- I CSK 1016/14 2015-06-16Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej na kwotę przewyższającą 100% ustalonej należności podatkowej, ale mieszczącą się w limicie 150% tej należności, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na ocz…
- III CSK 281/14 2014-11-13Czy w sprawie o wpis hipoteki przymusowej, w której skarżąca powołuje się na istotne zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz potrzebę wykładni prz…
- V CSK 145/13 2013-12-17Czy skarga kasacyjna dotycząca wpisu hipoteki przymusowej, oparta na zarzutach związanych z brakiem upomnienia i administracyjnego tytułu wykonawczego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie…
Powołane przepisy
art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 156 § 1 pkt 2 KPart. 58 § 1 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1§ 2§ 8 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy