II CSK 172/18
WyrokIzba Cywilna2018-08-23
Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność opartą na naruszeniu przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w kontekście umowy o roboty budowlane zawartej w trybie zamówienia publicznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że argumentacja pozwanego oparta na oczywistej zasadności skargi nie spełnia wymogów kwalifikujących skargę do merytorycznego rozpoznania. Wskazano, że nawet jeśli umowa o roboty dodatkowe jest nieważna z powodu niezachowania formy pisemnej, nie wyklucza to możliwości dochodzenia równowartości wykonanych robót na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, co jest ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego Województwa. Pozwany złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający zapłatę. Pozwany argumentował, że Sąd Apelacyjny dopuścił się naruszenia przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w sytuacji, gdy stosunek zobowiązaniowy był uregulowany umową o roboty budowlane zawartą w trybie zamówienia publicznego, a prace wykonano bez pisemnej umowy dodatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 172/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa "P." Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. przeciwko Województwu […] o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 2700 (dwa tysiące siedemset) zł.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Województwa […] od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 września 2017 r., należy podnieść, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozwany powołał się na oczywistą zasadność skargi, odwołując się do uzasadnienia podstawy kasacyjnej i argumentując, że Sąd Apelacyjny dopuścił się oczywistego naruszenia art. 410 w zw. z art. 405 k.c. przez uznanie, że znajdują one zastosowanie w sytuacji, w której stosunek zobowiązaniowy stron został uregulowany umową o roboty budowlane, zawartą w trybie udzielenia zamówienia publicznego oraz naruszenia art.411 k.c. w sytuacji , w której powód wykonał prace budowlane mimo nie zawarcia stosownej umowy dodatkowej na piśmie, a zatem na własne ryzyko. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka
3 (prima facie) bez konieczności pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia i akt sprawy, sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, niepubl., z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, niepubl., z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, niepubl., z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, niepubl. oraz z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl.). O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że w sytuacji, gdy nieważność umowy o roboty dodatkowe ze względu na niezachowanie formy, uniemożliwia zasądzenie równowartości faktycznie wykonanych robót dodatkowych jako wynagrodzenia, nie ma przeszkód, aby równowartość tych robót uwzględnić na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, skoro o ich wartość strona pozwana bezspornie została wzbogacona (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., II CSK 414/10, niepubl. z dnia 14 marca 2008 r., IV CSK 460/07, niepubl., z dnia 11 maja 2017 r., II CSK 541/16, niepubl., wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2013 r., II CSK 248/12, niepubl., z dnia 29 kwietnia 2005 r., V CSK 537/04, niepubl., z dnia 5 grudnia 2006 r., II CSK 527/06, niepubl., z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 344/07 - niepubl., z dnia 14 marca 2008 r., IV CSK 460/07, niepubl. oraz z dnia 21 lutego 2013 r., IV CSK 354/12, niepubl.). Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji. Na wniosek powoda zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 i art. 99 w zw. z art. 108 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 2507/24 2026-06-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o zapłatę, dotycząca rozróżnienia umowy o roboty budowlane i umowy o dzieło, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 687/14 2015-06-23Czy skarga kasacyjna pozwanego, oparta na zarzucie naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów dotyczących umowy o roboty budowlane (art. 647 i 6471 § 4 k.c.) oraz przepisów o umowie o świadczenie usług (art. 750 w zw. z a…
- II CSK 261/18 2018-10-30Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego dotyczących rozliczenia robót dodatkowych i zamiennych w ramach umowy o roboty budowlane, spełnia przesłanki przyjęcia jej d…
- I CSK 2364/22 2022-06-29Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej umowy o roboty budowlane może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność, a podniesione kwestie dotyczą w i…
- I CSK 6707/22 2023-05-10Czy skarga kasacyjna dotycząca kwalifikacji umowy jako umowy o roboty budowlane lub umowy o dzieło, dopuszczalności dochodzenia wynagrodzenia na podstawie art. 639 k.c. po odstąpieniu od umowy, oraz wykładni przepisów do…
Powołane przepisy
art. 410art. 405 KCart.411 KCart. 98art. 99art. 108art. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy