II CSK 189/15

WyrokIzba Cywilna2015-11-25

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja pozarządowa działająca na rzecz osoby fizycznej, która nie jest konsumentem, może wytoczyć powództwo o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 23 i 24 k.c. przeciwko ubezpieczycielowi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie sformułował istotnego zagadnienia prawnego ani nie wskazał przepisu wymagającego wykładni lub budzącego rozbieżności w orzecznictwie. Wątpliwości skarżącego dotyczące możliwości potraktowania sprawy jako sprawy o ochronę konsumenta zostały już rozstrzygnięte w uchwałach Sądu Najwyższego, w szczególności w uchwale III SZP 2/15, która stwierdza, że poszkodowany będący osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej, dochodzący roszczenia od ubezpieczyciela w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, nie jest konsumentem w rozumieniu przepisów.
Stan faktyczny
Międzynarodowa Fundacja działająca na rzecz R. W. wytoczyła powództwo o odszkodowanie przeciwko U. w W. na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 23 i 24 k.c. Powództwo dotyczyło zadośćuczynienia dla siostry zmarłego w wyniku wypadku komunikacyjnego spowodowanego przez nieznanego sprawcę. Sąd pierwszej instancji odrzucił powództwo, uznając, że fundacja nie ma zdolności sądowej w tej sprawie, a osoba, na rzecz której wytoczono powództwo, nie może być uznana za konsumenta. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 189/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa Międzynarodowej Fundacji […] w G. działającej na rzecz R. W. przeciwko U. w W. o odszkodowanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I ACz 1592/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., to jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Dokonując oceny wskazanych przez skarżącego przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zauważyć należy, że skarżący nie sformułował żadnego zagadnienia prawnego, na które miałby odpowiedzieć Sąd Najwyższy. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący nie wskazał również żadnego przepisu, który, jak twierdzi, wymaga wykładni czy też wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów. Takim przepisem jest najprawdopodobniej wskazany w podstawie kasacyjnej z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. art. 221 k.c. Można zasygnalizować, że wątpliwości skarżącego wiążą się z jego statusem jako organizacji pozarządowej, mogącej wytaczać powództwa w sprawach m.in. o ochronę konsumentów. Skarżący wytoczył na rzecz osoby fizycznej, siostry zmarłego w wyniku wypadku komunikującego spowodowanego przez nieznanego sprawcę, powództwo przeciwko U. o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 23 i art. 24 k.c., które Sąd pierwszej instancji odrzucił przyjmując, że nie ma on w tym procesie zdolności sądowej. Osoba, na rzecz której skarżący wytoczył powództwo, nie mogła być bowiem uznana za konsumenta; pogląd ten podzielił Sąd Apelacyjny oddalając zażalenie. Przedstawione w uzasadnieniu podstawy kasacyjnej argumenty mające wskazywać na możliwość potraktowania sprawy, w której skarżący wytoczył powództwo, jako sprawy o ochronę konsumenta, znalazły respons już nie tylko w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r. III CZP 5/11 (OSNC 2012/3/28), ale nadto w tezie i w uzasadnieniu uchwały Sądu 3 Najwyższego z dnia 9 września 2015 r. III SZP 2/15 (Biul. SN 2015/9/21). W uchwale tej stwierdzono, że poszkodowany będący osobą fizyczną, nieprowadzącą działalności gospodarczej, dochodzący roszczenia od ubezpieczyciela w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nie jest konsumentem w rozumieniu art. 24 w związku z art. 4 pkt 12 ustawy z dnia 17 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331, ze zm.) w związku z art. 221 k.c. Obszerne uzasadnienie tej uchwały stanowi odpowiedź na wszystkie wątpliwości wskazywane przez skarżącego i powoduje, że brak jest dostatecznych podstaw, aby uczynić je ponownie przedmiotem rozważań. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 221 KCart. 448 KCart. 23art. 24 KCart. 24art. 4 pkt 12art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy