II CSK 286/13
WyrokIzba Cywilna2013-12-13
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie przez wójta oświadczenia w imieniu gminy, skutkujące powstaniem zobowiązania majątkowego, bez kontrasygnaty skarbnika, stanowi uznanie długu przerywające bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne dotyczące uznania długu przez gminę bez kontrasygnaty skarbnika nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności. Wskazano, że istotne zagadnienie prawne wymaga wykazania jego nowości i znaczenia dla praktyki sądowej, a oczywista zasadność skargi zachodzi jedynie, gdy wadliwość orzeczenia jest widoczna prima facie. Ponadto, stwierdzono, że te dwie przesłanki zazwyczaj wzajemnie się wykluczają.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne dotyczące uznania długu przez gminę bez kontrasygnaty skarbnika oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Apelacyjny uznał, że oświadczenie wójta skutkujące powstaniem zobowiązania majątkowego wymaga kontrasygnaty skarbnika dla swej skuteczności. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 286/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa […] "E." […] - Spółki Jawnej w W. przeciwko Gminie S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Powódka […] „E.” […] sp. j. wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 listopada 2012 r. Zawarty w skardze wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania został oparty w pierwszej kolejności na występowaniu w sprawie istotnego zagadnienia prawnego polegającego na ustaleniu, czy w świetle art. 31, 46 ust. oraz 46 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. złożenie oświadczenia w imieniu gminy prze wójta w zakresie skutkującym powstaniem po stronie gminy zobowiązania majątkowego bez kontrasygnaty skarbnika, stanowi uznanie długu przerywające bieg przedawnienia, czy też waloru tego nie posiada. Poza tym skarżący jako przyczynę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej wskazał jej oczywistą zasadność ze względu na przyjęte przez Sąd drugiej instancji w zakresie konsekwencji prawnych braku kontrasygnaty skarbnika gminy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie zwraca się uwagę, że w razie powołania się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego należy nie tylko sformułować to zagadnienie z przytoczeniem przepisów prawa, na których ono powstało oraz przytoczyć argumenty prowadzące do odmiennych ocen ale także należy wykazać, ze jest to zagadnienie nowe, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, ale także dla praktyki sądowej (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 2 grudnia 2011 r. III CSK 29/11, niepubl.). Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne i jego uzasadnienie nie spełnia tych wymagań. W zaskarżonym wyroku Sąd Apelacyjny wyraził jedynie
3 pogląd, że gdyby została zawarta nowa umowa kreująca zobowiązanie Gminy jak i umowa obejmująca oświadczenie pozwanego o uznaniu właściwym w świetle art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym dla swej skuteczności wymagałaby kontrasygnaty skarbnika Gminy. Jednocześnie Sąd Okręgowy podkreślił, że i tak w realiach rozpoznawanej sprawy materiał dowodowy nie dawał podstaw do poczynienia ustaleń dotyczących ewentualnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez stronę pozwaną. Należy też zwrócić uwagę na fakt, że skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z jednej strony wskazywał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, zaś z drugiej strony te same okoliczności i przepisy kreował jako podstawę oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oraz istotne zagadnienie prawne wywodzone z tych samych przepisów prawa i okoliczności, co do zasady wzajemnie się wykluczają. Jak podkreśla się w orzecznictwie, już z samej istoty ustawowych przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wynika, że co do zasady nie mogą one występować jednocześnie. Jeżeli bowiem w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie prawidłowego orzeczenia co do istoty sprawy, to z natury rzeczy ewentualny błąd orzeczniczy popełniony przez sąd drugiej instancji nie może mieć charakteru oczywistego i podstawowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl.). Trzeba też podkreślić, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest widoczne, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2013 r., III CSK 143/13, niepubl.). Tak rozumianej oczywistości złożonej przez siebie skargi kasacyjnej przejawiającej się kwalifikowanym naruszeniem prawa przez Sąd Odwoławczy uczestnik nie wykazał.
4 Sąd Najwyższy nie dostrzegł z urzędu uchybień przemawiających za nieważnością postępowania. Mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. a contrario w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1, 98. 99 k.p.c. oraz w związku z § 11 ust. 4 pkt 2 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu prze radcę prawnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., Nr 461). aw jw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 397/14 2015-03-10Czy skarga kasacyjna dotycząca wystąpienia gminy ze związku komunalnego i zastosowania przepisów o niewykonaniu zobowiązania może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podniesione zagadnienia prawne m…
- II CSK 280/18 2018-11-08Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu apelacyjnego dotyczącego rozliczenia nakładów na majątek gminy, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd…
- II CSK 179/19 2019-10-03Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powód wskazuje na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w odniesieniu do braku kontrasygnaty po sp…
- II CSK 381/15 2016-01-14Czy jednostka samorządu terytorialnego ponosi odpowiedzialność za działania przewodniczącego rady gminy, które naruszyły dobra osobiste, oraz czy sąd, który wydał orzeczenie, jest właściwy do rozpoznania pozwu o naprawie…
- III CSK 135/17 2017-09-29Czy skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego zasługuje na przyjęcie do rozpoznania ze względu na oczywistą zasadność lub występowanie istotnego zagadnienia prawnego?
Powołane przepisy
art. 31art. 123 § 1 pkt 2 KCart. 3989 § 1 KPCart. 46 ust. 3art. 3989 § 1 pkt 1art. 13 § 2 KPCart. 39821 KPCart. 391 § 1§ 1 pkt 2§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy