II CSK 286/17

Sygn. akt II CSK 286/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa G.W. przeciwko A.M., X.M. i małoletniemu W.M. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego A.M. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powódki G.W. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II Ca […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7 - 8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały jednak spełnione. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001, II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 3 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). Występowanie istotnego zagadnienia prawnego skarżąca upatruje w potrzebie wyjaśnienia dopuszczalności potwierdzenia czynności prawnej dokonanej przez małżonka pozostającego w ustroju ustawowej wspólności majątkowej bez wymaganej ustawą zgody drugiego małżonka, po ustaniu ustroju wspólności, w szczególności wskutek ustania małżeństwa w wyniku śmierci jednego z małżonków. Przytoczone przez powódkę zagadnienie prawne nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, gdyż Sąd drugiej instancji dokonując stosownej modyfikacji ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji, ustalił, że nieruchomość ta została nabyta za środki pochodzące z majątku osobistego D. M. jak to wynika z treści aktu notarialnego, co nie było zresztą kwestionowane przez jego żonę - pozwaną A.M. , a czego konsekwencją było wejście tego składnika majątkowego z mocy art. 33 pkt 10 k.r.o. do majątku osobistego D.M.. W postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Z kolei spłata rat kredytowych zabezpieczonych hipotecznie, ze środków majątku wspólnego D.M. i A.M., została zakwalifikowana przez Sąd Okręgowy jako nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty D.M.. W związku z tym w sprawie nie ma zastosowania art. 37 k.r.o. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, 4 z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). Oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, skarżąca upatruje w naruszeniu art. 37 § 1 pkt 1 k.r.o., przez błędne przyjęcie, że umowa sprzedaży nieruchomości zawarta przez powódkę z D.M. wywołała skutek prawny w postaci przejścia prawa własności nieruchomości z osoby powódki na D.M. i dalej w wyniku spadkobrania na osoby pozwanych. Zdaniem powódki Sąd drugiej instancji nie dostrzegł nieważności tej umowy oraz skutku uznania jej za umowę niezupełną, wobec braku wyrażenia zgody na jej zawarcie i braku jej potwierdzenia przez pozwaną A.M.. Skutkiem braku jej zgody jest stan bezskuteczności zawieszonej, co oznacza, że prawo własności nieruchomości stanowiącej przedmiot tej umowy nie wyszło z majątku powódki i nie weszło do majątku małżonków M.. Skoro jak wynika z wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych sporna nieruchomość została zakupiona ze środków stanowiących majątek osobisty D.M. i na zasadzie surogacji weszła do jego majątku osobistego, nie może być mowy o oczywistym naruszeniu powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 37 § 1 pkt 1 k.r.o. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. art. 398²¹ k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według minimalnej stawki taryfowej (§ 2 pkt 5 w zw. z § 5 pkt 8 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. poz. 1804, ze zm., w zw. z § 2 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w opłat za czynności radców prawnych, Dz. U. poz. 1667). aj