II CSK 32/19

WyrokIzba Cywilna2019-07-11

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy strona skarżąca zarzuca nieważność postępowania z powodu pozbawienia jej możności obrony swoich praw, a także oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw strony zachodzi tylko wtedy, gdy kumulatywnie spełnione są przesłanki naruszenia przepisów procesowych, wpływu tego naruszenia na możność działania strony oraz braku możliwości obrony praw mimo tych przesłanek. Oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego. Pozwany wniósł zarzut potrącenia. Sąd drugiej instancji utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu nieważności postępowania i oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się przesłanek do przyjęcia skargi do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 32/19 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa S.A. F. w D. przeciwko "G." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt I AGa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 5.400,00 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o trzecią i czwartą spośród wymienionych przesłanek. Zdaniem skarżącej, nieważność miała przejawiać się w tym, że powód skutecznie zakwestionował zgłoszony przez pozwaną zarzut potrącenia w “mowie końcowej uzupełnionej pismem” - co miało prowadzić do pozbawienia pozwanej możności obrony swych praw i skutkować nieważnością postępowania. Nieważność postępowania zachodzi wtedy, gdy strona była rzeczywiście pozbawiona możności obrony i wskutek tego - wbrew swej woli - nie działała w postępowaniu lub jego istotnej części. Stwierdzenie, czy stan taki wystąpił, wymaga rozważenia, czy w konkretnej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, czy uchybienie to miało wpływ na możność działania strony oraz, czy pomimo zaistnienia tych dwóch przesłanek strona mogła bronić swoich praw. Tylko przy kumulatywnym spełnieniu tych wszystkich przesłanek można mówić o skutkującym nieważnością postępowania pozbawieniu strony możliwości obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.; por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2018 r., III PK 19/17, nie publ.). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Okoliczności przytoczone przez skarżącą nie wskazują, że została ona pozbawiona możności obrony swych praw we wskazanym wyżej rozumieniu. Mając powyższe na uwadze nie zachodzi wskazana przez skarżącą nieważność postępowania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie 3 kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skarżąca wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenia prawa procesowego. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Ubocznie należy zauważyć, że - wbrew twierdzeniu skarżącej - Sąd wskazał, że powód do zgłoszonego przez pozwaną zarzutu potrącenia odniósł się w piśmie procesowym stanowiącym replikę na odpowiedź na pozew; w piśmie tym poważał zasadność odszkodowania objętego oświadczeniem o potrąceniu. Sąd uznał, że kwestionowana jest w tej sytuacji także jego wysokość. Ponadto przyjął, że pozwana nie wykazała szkody, którą miałaby ponieść w związku z niewykonaniem umowy przez powoda. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Wobec powyższego nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 379 pkt 5 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy