II CSK 332/19

Sygn. akt II CSK 332/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo S. w K. przeciwko E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę kwot w sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania: - 64.048,57 zł (V GC (…)), - 66.633,53 zł (V GC (…)), na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt VIII Ga (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 27 lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w S. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w G. z 19 czerwca 2018 r. w ten sposób, że oddalił powództwa w połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia trzech sprawach z powództwa Skarbu Państwa przeciwko E. sp. z o.o. w P.. Powód wniósł o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od tego rozstrzygnięcia ze względu na jej oczywiste uzasadnienie motywowane sprzecznością orzeczenia z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa, oczywistym naruszeniem art. 2 § 1 k.p.c., jak też art. 2, 7 i 10 Konstytucji RP, przez nieuwzględnienie zasad wyrażonych 2 w wymienionych przepisach, wyrażających się w rozdzieleniu uprawnień organów administracyjnych i sądów powszechnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, wyrażającym się w szczególności w konieczności zapewnienia jednolitej wykładni i jednolitego stosowania prawa. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. oczywistym uzasadnieniu skargi. Przesłanka ta byłaby spełniona, gdyby zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie, widocznym bez konieczności prowadzenia bardziej szczegółowej analizy. Uznanie oczywistej wadliwości orzeczenia wymaga wykazania jego sprzeczności z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania (por. post. SN z 20 marca 2019 r., I CSK 475/18; z 11 kwietnia 2018 r., IV CSK 506/17; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 529/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 728/17; z 15 maja 2018 r., II CSK 2/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 23 maja 2018 r., I CSK 36/18; z 29 maja 2018 r., I CSK 42/18; z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18; z 16 kwietnia 2018 r., IV CSK 534/17; z 12 marca 2018 r., III CSK 291/17; z 22 kwietnia 2016 r., V CSK 650/15). Przeprowadzona przez Sąd Najwyższy analiza nie daje podstaw do uznania orzeczenia Sądu Okręgowego za wadliwe w stopniu oczywistym. W szczególności za bezzasadny należy uznać postawiony w skardze kasacyjnej zarzut, zgodnie z którym Sąd Okręgowy wykroczył poza zakres swojej 3 kompetencji i rozstrzygnął, jako wpadkową, kwestię należącą do organów administracji publicznej i sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie Sąd nie rozstrzygał kwestii odnoszących się do zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości, ale dokonał interpretacji postanowień umowy cywilnoprawnej w zakresie wysokości należnego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 3531 k.c. w umowie zobowiązaniowej strony mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Korzystając z przewidzianej w tym przepisie kompetencji, strony uzależniły wysokość wynagrodzenia od wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dopuszczalność takiego uzależnienia nie budzi żadnych wątpliwości i wątpliwości nie może również budzić, że strony są uprawnione do zastrzeżenia w umowie trybu, w jakim - na potrzeby ustalenia wysokości wynagrodzenia - ustalana będzie ostateczna wysokość opodatkowania. Takie postanowienie nie oznacza wkroczenia w zakres kompetencji organów uprawnionych do orzekania w sprawach podatkowych, gdyż nie ma żadnego wpływu na wysokość podatku. Determinuje ono jednak sposób oznaczenia wysokości wynagrodzenia na potrzeby umowy, do czego niewątpliwie uprawnione są strony i co może weryfikować sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Dokonując wykładni postanowień umowy we wskazanych powyżej zakresie, Sąd Okręgowy ustalił, że w przypadku wydania przez organ podatkowy ostatecznej decyzji administracyjnej, powód obowiązany był wykorzystać wszelkie przewidziane prawem środki odwoławcze, co obejmowało także złożenie skargi do sądu administracyjnego. W opinii Sądu zasada ta nie obowiązywała wprawdzie w sprawach, w których wniesienie środków odwoławczych byłoby oczywiście nieuzasadnione (§ 5 ust. 7 umowy wykonawczej), jednak stwierdzenie takiej oczywistej bezzasadności mogło nastąpić wyłącznie w drodze specjalnej procedury przewidzianej w § 5 ust. 8 tej umowy. Procedura ta w niniejszej sprawie nie została zaś zachowana. Powyższy rezultat wykładni umów zawieranych przez strony nie jest niepodważalny i można wyobrazić sobie także alternatywne interpretacje. Za wykładnią przyjętą ostatecznie przez Sąd II instancji przemawiają jednak istotne argumenty, które sprawiają, że nie można jej odrzucić jako oczywiście bezzasadnej. 4 Sprawia to, że skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy nie znalazł przy tym innych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wprawdzie w uzasadnieniu skarżący powołuje szereg orzeczeń sądów powszechnych prezentujących - w jego opinii - rozbieżne stanowiska co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jednak nie przedstawia ich treści ani nie wskazuje bliżej, co było przedmiotem orzeczeń w poszczególnych przypadkach. Nie pozwala to na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie występuje przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci rozbieżności w orzecznictwie sądów, zwłaszcza, że rozbieżność ta powinna odnosić się do przepisów prawnych, a nie wykładni umów. Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). as] jw