II CSK 424/16

Sygn. akt II CSK 424/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa H. W. przeciwko E. […] Spółce Akcyjnej z siedzibą w G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Powód H. W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 lipca 2015 r., oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 grudnia 2014 r. którym oddalono powództwo przeciwko E. […] S.A. z siedzibą w G. o zapłatę odszkodowania w kwocie 70.000 zł za bezumowne korzystanie z nieruchomości, utraconych korzyści w kwocie 30.000 zł wobec korzystania z nieruchomości bez podstawy prawnej, odszkodowania w kwocie 50.000 zł za pogorszenie wartości nieruchomości. Roszczenia powyższe związane były z posadowieniem na nieruchomości słupów i przewodów linii sieci elektrycznej. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rola nie polega zatem na korygowaniu ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyczyny te mają wykazać występowanie kwestii istotnych dla interesu publicznego, uzasadniających przystąpienie do rozpoznania tak szczególnego środka prawnego. Wniosek o przyjęcie do rozpoznania z uzasadnieniem zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c. stanowią oddzielną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej. Nie może być uznane za wystarczające odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli zawiera tożsame argumenty (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16 - nie publ.). Ograniczenie kognicji Sądu Najwyższego wynika stąd, że orzekanie 3 w przedmiocie przyjęcia skargi następuje na posiedzeniu w innym składzie jak merytoryczne rozpoznawanie skargi kasacyjnej (art. 39810 zd. 2 k.p.c.). Skarga powoda odwołuje się do przyczyny wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Dla skutecznego powołania się na oczywistą zasadność skargi konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Nie może budzić wątpliwości, że zachodzi naruszenie prawa, zauważalne bez głębszej analizy, które przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Sam zarzut uchybienia (nawet oczywistego) treści określonego przepisu (przepisów) nie wystarcza dla przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Musi ono pozostawać w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem. Skarżący powinien przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił oraz przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Tymczasem skarżący ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że „zaskarżone orzeczenie Sądu Apelacyjnego w […] rażąco w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c., art. 172 § 1 i 2 k.c. oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do zasiedzenia nieruchomości przez pozwaną”. Brak jakiejkolwiek motywacji tych zarzutów uniemożliwia poddanie ich kontroli w postępowaniu przedsądowym, gdyż prowadziłoby do niedopuszczalnego przerzucenia na Sąd Najwyższy obowiązku wskazania na czym polegać ma naruszenie prawa i z czego wynikać ma jej kwalifikacja jako „rażącego”. Niezależnie od tego wskazane przepisy odnoszą się 4 odmiennych zagadnień prawa materialnego i procesowego, zatem łączne ich powołanie jest niezrozumiałe. Podkreślić ponadto należy, że niedopuszczalne jest powoływanie się na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Nie tylko pominięto art. 391 § 1 k.p.c. jako podstawę ewentualnego zastosowania w postępowaniu apelacyjnym, ale i art. 3983 § 3 k.p.c., w myśl którego zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi, oraz art. 39813 § 2 k.p.c. wskazujący na związanie Sądu Najwyższego podstawą faktycznej rozstrzygnięcia od którego wniesiono skargę kasacyjną. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. [aw] jw