II CSK 427/16

Sygn. akt II CSK 427/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku Z. G. przy uczestnictwie G. G., M. G. i L. G. o stwierdzenie nabycia spadku po M. G., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II Ca [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni Z. G. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 grudnia 2015 r., którym oddalono apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 25 września 2014 r. stwierdzającego, że spadek po M. G. nabyli na podstawie ustawy żona zmarłego Z. G. oraz jego synowie – G. G., M. G. i L. G. po ¼ każde z nich. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rola nie polega zatem na korygowaniu 2 ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. W ramach tzw. przedsądu Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyczyny te mają wykazać występowanie kwestii istotnych dla interesu publicznego, uzasadniających przystąpienie do rozpoznania tak szczególnego środka prawnego. Wniosek o przyjęcie do rozpoznania jest oddzielną jednostką redakcyjną skargi kasacyjnej, uregulowaną w art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Konieczne jest zamieszczenie uzasadnienia odnoszącego się powołanych przyczyn. Nie jest wystarczające odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej, nawet jeżeli zawiera ono treściowo tożsame argumenty (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16 - nie publ.). Ograniczenie kognicji Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania wynika stąd, że orzekanie w przedmiocie przyjęcia następuje na posiedzeniu w innym składzie, jak merytoryczne rozpoznawanie skargi kasacyjnej (art. 39810 zd. 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W skardze wskazano jako przyczynę jej oczywistą zasadność, podnosząc, że sądy meriti skonstruowały domniemanie faktyczne zaginięcia testamentu w oparciu o ustalenia faktyczne i ocenę dowodów, dokonane z naruszeniem art. 233 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Przyjmując, że spadkodawca świadomie w celu odwołania zniszczył testament Sąd, w braku dowodów takiego działania, miał naruszyć prawo procesowe, a w następstwie dokonać błędnej subsumpcji (art. 946 k.c.). Dla skutecznego powołania się na oczywistą zasadność skargi konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., 3 IV CSK 17/15 – nie publ.). Musi być oczywiste, że zachodzi naruszenie prawa, zauważalne bez głębszej analizy, przesądzające o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Sam zarzut uchybienia (nawet oczywistego) treści określonego przepisu (przepisów) nie wystarcza dla przyjęcia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.). Musi ono pozostawać w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem. Skarżący powinien przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił oraz przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Skarga nie czyni zadość tym wymaganiom. Ustalenie, że dokument zawierający testament własnoręczny został zniszczony, ze skutkiem odwołania go (art. 946 k.c.) mieści się w granicach podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Co do zasady taką podstawą Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), a zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi (art. 3983 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Podważenie takiej oceny jest możliwe wyjątkowo, w wypadku wykazania rażących uchybień postępowania dowodowego. Powinności skarżącego w tym zakresie nie może zastąpić, nie umotywowane w żaden sposób, oparte na subiektywnym przekonaniu, twierdzenie o naruszeniu reguł oceny dowodów zakreślonych art. 233 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. a contrario odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw