II CSK 588/14
WyrokIzba Cywilna2015-04-24
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd rozstrzygający sprawę o zapłatę może dokonać rozkładu ciężaru dowodu na strony postępowania według własnego uznania, odbiegającego od normy art. 6 k.c., oraz czy w sprawie o wykonanie świadczenia wynikającego z umowy wzajemnej na powodzie spoczywa jedynie ciężar dowodu istnienia umowy i jej treści, a nie dowodu, że nie otrzymał on dochodzonego świadczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że na powodzie dochodzącym zapłaty za wykonane świadczenie objęte umową wzajemną spoczywa ciężar dowodu zawarcia umowy, jej treści, spełnienia świadczenia oraz nieotrzymania za nie dochodzonej zapłaty. Niemniej, wykazanie nieotrzymania zapłaty może wynikać z dowodów wskazujących na zawarcie umowy i jej treść oraz spełnienie świadczenia, jeśli pozwany, negując fakt nieotrzymania zapłaty, nie przedstawił dowodu jej uiszczenia. Zagadnienia podniesione przez pozwanego nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty za wykonane świadczenie objęte umową wzajemną. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Pozwany uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem istotnych zagadnień prawnych dotyczących rozkładu ciężaru dowodu i dowodzenia nieotrzymania świadczenia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CSK 588/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa R. K. przeciwko A. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt XV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Według art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Pozwany, zarzucając - w różnych układach i powiązaniach - naruszenie art. 6, 353, 3531 i art. 613 § 1 k.c. oraz art. 3, 161, 227, 231, 232, 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c., uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych: - czy sąd rozstrzygający sprawę może dokonać rozkładu ciężaru dowodu na strony postępowania według własnego uznania odbiegającego od normy art. 6 k.c., - czy w sprawie o wykonanie świadczenia wynikającego z umowy wzajemnej na powodzie spoczywa jedynie ciężar dowodu istnienia umowy i jej treści, a już nie - dowodu, że nie otrzymał on dochodzonego świadczenia. Ponadto pozwany wskazał, odwołując się do art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., na potrzebę wykładni art. 6 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Niewątpliwie na powodzie dochodzącym - tak jak w niniejszej sprawie - zapłaty za wykonane świadczenie objęte umową wzajemną, spoczywa, zgodnie z art. 6 k.c., ciężar dowodu zawarcia tej umowy i jej treści oraz spełnienia świadczenia i nieotrzymania za nie dochodzonej zapłaty. Niemniej w okolicznościach konkretnej sprawy wykazanie nieotrzymania przez powoda dochodzonej zapłaty może wynikać już - tak jak zostało przyjęte w zaskarżonym wyroku - z dowodów wskazujących na zawarcie umowy z pozwanym i jej treść oraz spełnienie na rzecz pozwanego świadczenia - gdy pozwany, negując powoływany przez powoda fakt nieotrzymania zapłaty, nie przedstawił dowodu jej uiszczenia
3 powodowi (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 1986 r., I CR 34/86 i 10 października 2002 r., V CKN 1796/00). W tym kontekście wniosek pozwanego o przyjęcie złożonej skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zasługuje na uwzględnienie. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy zagadnienie nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Zagadnienia objęte wnioskiem skarżącego nie spełniają tych wymagań. Pierwsze jest w istocie pytaniem retorycznym. Drugie - bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli zważyć, że jak wyżej wyjaśniono, wykazanie nieotrzymania przez powoda dochodzonej zapłaty może wynikać już, tak jak przyjął Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku, z dowodów wskazujących na zawarcie umowy z pozwanym i jej treść oraz spełnienie na rzecz pozwanego świadczenia - gdy pozwany, negując powoływany przez powoda fakt nieotrzymania zapłaty, nie przedstawił dowodu jej uiszczenia powodowi. Z tych samych przyczyn nie może uzasadniać przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania także wskazywana przez niego potrzeba wykładni art. 6 k.c. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 376/22 2022-06-15Czy sąd drugiej instancji, oddalając apelację powoda, prawidłowo postąpił, nie dopuszczając z urzędu dowodu z opinii biegłego ds. pisma, mimo że pełnomocnik powoda cofnął wniosek o taki dowód w postępowaniu pierwszoinsta…
- I CSK 2770/22 2022-11-18Czy obowiązek ubezpieczonego polegający na zabezpieczeniu dowodów na etapie likwidacji szkody, przenoszący na niego obowiązki w tym zakresie, może być dopuszczalny w ramach swobody umów (art. 353[1] k.c.) w umowie ubezpi…
- I CSK 232/15 2016-01-08Czy kwestia rozkładu ciężaru dowodu w zakresie faktu zawarcia umowy, przy jednoczesnym braku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka i przesłuchania stron, może stanowić istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie…
- II BP 18/13 2014-09-23Czy naruszenie przez sąd drugiej instancji przepisów o rozkładzie ciężaru dowodu (art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c.) może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności prawomocnego wyroku z prawem, jeśli powódka nie w…
- V CSK 203/16 2017-03-02Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił zasadność roszczenia powoda o zapłatę należności głównych i odsetek, uwzględniając je w całości, pomimo braku pełnego uzasadnienia jurydycznego i potencjalnego naruszenia przepisów pr…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 6art. 613 § 1 KCart. 3art. 328 § 2 KPCart. 6 KCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy