II CSK 715/12

WyrokIzba Cywilna2013-06-07

Skład orzekający: Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o podział majątku wspólnego małżonków jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Wartość przedmiotu zaskarżenia w takich sprawach określa zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia i jest związana z różnicą wartości udziałów w majątku wspólnym, a nie z całością majątku podlegającego podziałowi.
Stan faktyczny
Wnioskodawca i uczestniczka postępowania domagali się podziału majątku wspólnego. Sąd pierwszej instancji ustalił równe udziały małżonków i przyznał cały majątek wnioskodawcy, zasądzając spłatę na rzecz uczestniczki. Sąd drugiej instancji zmienił postanowienie, ustalając udziały na ¾ dla wnioskodawcy i ¼ dla uczestniczki, obniżając tym samym kwotę spłaty. Uczestniczka zaskarżyła to postanowienie skargą kasacyjną, początkowo określając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę niższą niż wymagana dla dopuszczalności skargi, a następnie ją podnosząc.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną i oddalił wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 715/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku F. B. przy uczestnictwie B. O. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 czerwca 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 września 2012 r., odrzuca skargę kasacyjną; oddala wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 Uzasadnienie W sprawie z wniosku F. B. z udziałem B. O. o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej Sąd Rejonowy w D. P. postanowieniem z dnia 10 maja 2012 r. ustalił, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, ustalił skład majątku i jego wartość na kwotę 417 800 zł, przyznał wszystkie składniki majątkowe wnioskodawcy oraz zasądził na rzecz uczestniczki spłatę w kwocie 208 900 zł. Postanowieniem z dnia 20 września 2012 r. Sąd Okręgowy w K. na skutek apelacji wnioskodawcy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego przez ustalenie, że udział wnioskodawcy w majątku wspólnym wynosi ¾, a udział uczestniczki ¼ i w konsekwencji tego obniżył spłatę na rzecz uczestniczki do kwoty 104 450 zł. Postanowienie to uczestniczka zaskarżyła skargą kasacyjną opartą na podstawie naruszenia materialnego, w ramach której zarzuciła naruszenie art. 43 § 2 k.r.o. przez błędną wykładnię pojęcia „ważnych powodów” w rozumieniu tego przepisu i wniosła o zmianę postanowienia i oddalenie apelacji wnioskodawcy. Wartość przedmiotu zaskarżenia określona została w skardze kasacyjnej na kwotę 104 450 zł, a następnie w formie „sprostowania” podniesiona do kwoty 417 800 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego podlega kontroli Sądu Najwyższego w ramach badania jej dopuszczalności. Stosownie do art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Zgodnie z poglądami ukształtowanymi w judykaturze Sądu Najwyższego oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego w sprawach działowych pozostaje w ścisłej zależności od wyników postępowania w tych sprawach i nie przesądza jej wartość przedmiotu działu. Wartość przedmiotu zaskarżenia określa natomiast zakres kwestionowanego rozstrzygnięcia. W sprawach o podział majątku 3 wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość poszczególnych rzeczy i praw, których objęcie lub nieobjęcie rozstrzygnięciem sądu albo sposób podziału kwestionuje skarżący, a także wartość roszczeń dochodzonych w sprawie, będących przedmiotem zaskarżenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CZ 25/02, z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, nie publikowane). Z reguły więc, nawet jeżeli skarżący kwestionuje orzeczenie w całości, wartość ta nie przekracza jego udziału w dzielonym majątku. Wyjątkowo jedynie, gdy uczestnik kwestionuje zasadę podziału i rzutuje to na wartość przedmiotu zaskarżenia, to może być ona wyższa. Wyjątek taki nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, w której uczestniczka zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w części ustalającej, że jej udział w majątku wspólnym jest mniejszy i wynosi ¼. W tej sytuacji, gdy Sąd Rejonowy udział ten ustalił na ½ i uwzględnił to odpowiednio w wysokości należnej uczestniczce spłaty, to wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, jako związana z różnicą wartości tych udziałów w majątku wspólnym, stanowi kwota 104 450 zł. Z tych względów wniesiona skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu (art. 3986 § 3 w zw. z art. 3986 § 2 i art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Z uwagi na brak przesłanek do odstąpienia od zasady określonej wart. 520 § 1 k.p.c. oddaleniu podlegał wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 43 § 2 KROart. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 3986 § 3art. 3986 § 2art. 520 § 1 KPC§ 2§ 4 pkt 4§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy