II CZ 108/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia Z. Trybulski. Sędziowie: Z. Wasilkowska, B. Łubkowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Janiny C. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. o odszkodowanie, na skutek zażalenia powódki na zarządzenie przewodniczącego Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego w Warszawie z dnia 26 maja 1970 r.,uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePowódka domaga się w pozwie zasądzenia od pozwanego odszkodowania twierdząc, że mostek nad rowem, przez który przechodziła, na skutek braku konserwacji ze strony pozwanego załamał się i wskutek tego powódka doznała obrażeń ciała.Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 1970 r., które się uprawomocniło, Sąd Wojewódzki odmówił powódce zwolnienia od kosztów sądowych dla braku przesłanek z art. 113 § 1 k.p.c.W dniu 27.V.1970 r. powódka dołączyła do akt kartę wypadku powódki w drodze z pracy do domu, sporządzoną przez jej pracodawcę Wojewódzką Powszechną Spółdzielnię Spożywców w W., i na tej podstawie uważała, że przysługuje jej zwolnienie od kosztów sądowych z mocy samej ustawy.Zarządzeniem z dnia 26.V.1970 r. doręczonym powódce w dniu 1.VI.1970 r. wezwano ją do uiszczenia opłaty wpisu.W zażaleniu na powyższe zarządzenie Przewodniczącego powódka zarzuciła, że nastąpiło uchybienie art. 11 § 1 pkt 3 k.p.c.Zażalenie powódki jest uzasadnione.Stosownie do art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c. strona dochodząca naprawienia szkód wynikłych z wypadku w zatrudnieniu nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) za wypadek w zatrudnieniu uważa się m.in. zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które zaszło w drodze do pracy lub z pracy.Przepis art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c. należy interpretować rozszerzająco w tym sensie, że strona, która uległa wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy, jest zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych także wówczas, gdy dochodzi z tego tytułu odszkodowania nie tylko od zakładu pracy, ale również od osoby trzeciej na zasadach ogólnych. Celem bowiem tego przepisu jest zapewnienie jak najdalej idącej ochrony pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy albo w drodze do pracy lub z pracy (art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c.).Tego rodzaju rozszerzającą interpretację zastosował Sąd Najwyższy do obowiązującego poprzednio art. 3 ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. - Przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (por. orz. SN z dnia 12.I.1962 r. I CZ 123/61, OSN 1962, z. IV, poz. 148).Z uzasadnienia pozwu wynika, że powódka uległa wypadkowi w drodze z pracy, a więc wypadek jej nastąpił w zatrudnieniu. Okoliczność ta została ponadto uprawdopodobniona przez dołączoną do akt sprawy kartę wypadku powódki.W tej sytuacji powódce przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 111 § 1 pkt 3 k.p.c., wobec czego zaskarżone zarządzenie należało uchylić (art. 397 k.p.c.).