II CZ 135/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-12-15

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Teresa Bielska-Sobkowicz, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udział sędziego w wydaniu postanowienia w przedmiocie zażalenia na postanowienie o udzieleniu powodowi zabezpieczenia oraz jego znajomość sprawy uzasadniają wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 49 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam udział sędziego w postępowaniu incydentalnym, takim jak postępowanie o udzielenie zabezpieczenia, nie uzasadnia wątpliwości co do jego bezstronności w rozumieniu art. 49 k.p.c. Podkreślono, że wyrażanie przez sędziego określonego poglądu prawnego w uzasadnieniu orzeczenia nie jest tożsame z brakiem bezstronności, a jedynie odzwierciedla stanowisko sądu.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło jego wnioski o wyłączenie sędziego. Pozwany zarzucił naruszenie art. 49 k.p.c., twierdząc, że istnieją okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sąd Okręgowy oddalił wnioski o wyłączenie, wskazując na brak podstaw prawnych i faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego K. K. na postanowienie Sądu Okręgowego o oddaleniu wniosków o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 135/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa A. S. przeciwko W. Ł., K. K., A. S. i J. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r., zażalenia pozwanego K. K. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 4 kwietnia 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy w sprawie z powództwa A. S. przeciwko W. Ł., K. K., A. S. i J. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oddalił wnioski pozwanych o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego B. Ł. Sąd Okręgowy wskazał, że SSO B. Ł. nie została wyznaczona do rozpoznania sprawy 1474/10, więc wnioski o jej wyłączenie są bezprzedmiotowe i już z tego względu powinny być oddalone. Nie istnieje też podstawa do wyłączenia sędziego z ustawy wskazana w art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. ani nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. Sam fakt, wskazywany jako uzasadnienie wniosku o wyłączenie, że sędzia brała udział w wydaniu postanowienia w przedmiocie zażalenia na postanowienie o udzieleniu powodowi zabezpieczenia oraz jej znajomość sprawy nie przesądza o braku bezstronności. Okoliczność, iż sędzia prezentuje określony pogląd co do rozumienia określonych przepisów nie oznacza, że nie jest ona bezstronna. Pozwany K. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wyłączenie SSO B. Ł. od rozpoznania sprawy, zarzucając naruszenie art. 49 k.p.c. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że orzeczenie o wyłączeniu jest niezbędne zawsze wtedy, gdy przynajmniej u jednej ze stron powstało choćby subiektywne, ale uzasadnione wątpienie o bezstronności sędziego 3 (wyrok SN z 24 lipca 2009 r., II CSK 61/09, nie publ.; postanowienia SN z 29 października 1993 r., I CO 37/93, nie publ.; z 4 grudnia 1969 r., I CZ 124/69, nie publ.). Takiego przeświadczenia nie uzasadnia sam udział sędziego, który nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, we wcześniejszych etapach postępowania w danej sprawie, jak również w ściśle z nią związanym incydentalnym postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia powództwa. Skarżący, zarzucając sędziemu brak bezstronności z tej przyczyny, że w postanowieniu w przedmiocie zabezpieczenia powództwa wyraziła określony pogląd prawny, nie dostrzega różnicy pomiędzy osobistym poglądem sędziego, a stanowiskiem sądu. Uzasadnienie orzeczenia odzwierciedla stanowisko sądu, które może, ale nie musi, być tożsame z poglądem uczestniczącego w składzie sądu sędziego. Wyrażany przez członka składu orzekającego pogląd co do rozstrzygnięcia objęty jest tajemnicą i nie jest stronom ujawniany, o ile sędzia nie złożył zdania odrębnego. Taka sytuacja nie miała miejsca. Wyrażane przez skarżącego wątpliwości odnośnie do braku bezstronności sędziego nie znajdują uzasadnienia. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 48 § 1 pkt 5 KPCart. 49 KPCart. 48 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt 5§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy