II CZ 198/04

PostanowienieIzba Cywilna2005-03-03

Skład orzekający: Marek Sychowicz, Stanisław Dąbrowski, Zbigniew Strus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, odrzucając apelację jako wniesioną po terminie lub przez osobę nieuprawnioną, może jednocześnie badać nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji, odrzucając apelację na podstawie art. 370 k.p.c. lub art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. (apelacja wniesiona po terminie lub przez osobę nieuprawnioną), nie może merytorycznie rozważać kwestii nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Odrzucenie apelacji a limine wyklucza dalsze badanie jej zasadności, w tym istnienia przesłanek do uchylenia wyroku z powodu nieważności postępowania.
Stan faktyczny
Powód wniósł apelację od wyroku sądu pierwszej instancji po upływie terminu do jej wniesienia. Apelację wniósł również pełnomocnik powoda, radca prawny, który pozostawał w stosunku pracy, co w ocenie sądu okręgowego czyniło go osobą nieuprawnioną do reprezentowania powoda. Sąd okręgowy odrzucił obie apelacje. Powód zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. i domagając się uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji z powodu nieważności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 198/04 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Stanisław Dąbrowski (sprawozdawca) SSN Zbigniew Strus w sprawie z powództwa K. Ś. przeciwko K. Ś. i W. Ś. o złożenie oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 marca 2005 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 15 listopada 2004 r., sygn. akt II Ca (…), II Cz (…) oddala zażalenie. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 15 listopada 2004 r. odrzucił apelacje wniesione przez powoda i jego pełnomocnika od wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 20 kwietnia 2004 r. Powód wniósł apelację w dniu 8 lipca 2004 r. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 369 k.p.c. apelację wnosi się w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem. Jeśli natomiast strona nie zażądała sporządzenia uzasadnienia w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. Powód nie złożył wniosku o doręczenie wyroku z dnia 20 kwietnia 2004 r. z uzasadnieniem, apelacja złożona w dniu 8 lipca 2004 r. wniesiona została z przekroczeniem 2 ustawowego terminu do jej złożenia. Apelacja wniesiona po upływie terminu podlegała odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. Apelacja radcy prawnego J. L. działającego jako pełnomocnika powoda złożona została w terminie, ale J. L. oświadczył na rozprawie apelacyjnej, że pozostaje w stosunku pracy w spółce cywilnej od dnia 1 stycznia 2004 r. Z uwagi na to, że w świetle art. 8 ustawy o radcach prawnych radca prawny może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym tylko w ramach wykonywania zawodu w kancelarii radcy prawnego lub w spółkach, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu bez jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy, Sąd Okręgowy uznał, że radca prawny J. L. podejmował czynności procesowe jako pełnomocnik powoda nie mogąc nim być. W konsekwencji Sąd Okręgowy odrzucił apelację w oparciu o art. 373 k.p.c. jako pochodzącą od osoby nieuprawnionej do jej wniesienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. Podniósł, że wadliwość pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu J. L. dotyczyła także postępowania przed Sądem pierwszej instancji, co spowodowało nieważność tego postępowania. Zdaniem skarżącego Sąd Okręgowy powinien stosując się do przepisu art. 386 § 2 k.p.c. rozstrzygnąć w jakim zakresie postępowanie przed Sądem pierwszej instancji jest związane z działaniem wadliwie umocowanego pełnomocnika, a następnie uchylić zaskarżony wyrok i znieść postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 378 k.p.c. Sąd drugiej instancji w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, stosownie zaś do art. 386 § 2 k.p.c. w razie stwierdzenia nieważności postępowania uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie dotknięte nieważnością i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania. Jednakże apelacja wniesiona po upływie przepisanego terminu lub niedopuszczalna z tego względu, że została wniesiona przez osobę nieuprawnioną podlega na mocy art. 370 k.p.c. lub art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. odrzuceniu a limine. W takim wypadku nie ma możliwości jej merytorycznego rozważania w jakimkolwiek zakresie, także w aspekcie tego czy zachodzi nieważność postępowania. Z powyższych względów na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 39318 § 3 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 369 KPCart. 373 KPCart. 8art. 386 § 2 KPCart. 378 KPCart. 370 KPCart. 385 KPCart. 39318 § 3 KPCart. 397 § 2 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy