II CZ 24/54
PostanowienieIzba Cywilna1954-03-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezzasadność wniosku o wyłączenie sędziego sama w sobie stanowi podstawę do stwierdzenia złej wiary i wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny na adwokata, stwierdzając, że bezzasadność wniosku o wyłączenie sędziego nie jest równoznaczna ze złą wiarą. Zastosowanie art. 55 k.p.c. wymaga pozytywnego ustalenia złej wiary, a nie tylko stwierdzenia braku podstaw do wyłączenia sędziego. Materiał sprawy nie wykazał istnienia danych uzasadniających wniosek o złej wierze adwokata.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie nałożył grzywnę na adwokata za zgłoszenie wniosku o wyłączenie sędziego w złej wierze, uznając, że wniosek był bezzasadny i złożony bez uzasadnionej przyczyny. Adwokat złożył zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej skazania adwokata na grzywnę.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Władysława K. przeciwko Marii K. o rozwód, po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika powoda, adwokata Wacława S., na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 20 maja 1953 r.,powyższe postanowienie w części dotyczącej skazania adwokata Wacława S. na grzywnę w kwocie 100 zł uchylił.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 20 maja 1953 r. Sąd Wojewódzki w Szczecinie na podstawie art. 55 k.p.c. skazał pełnomocnika powoda, adwokata Wacława S., na grzywnę w kwocie 100 zł za zgłoszenie w złej wierze wniosku o wyłączenie sędziego. Złej wiary adwokata Wacława S. Sąd Wojewódzki dopatrzył się w tym, że wniosek o wyłączenie sędziego zgłosił on w sytuacji, gdy nie zachodziły warunki z art. 50 k.p.c. i bez uzasadnionej przyczyny.W zażaleniu na powyższe postanowienie adwokat Wacław S. wnosi o jego uchylenie i uwolnienie go od grzywny, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu błędne ustalenie stanu faktycznego i błędną wykładnię prawa formalnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zaskarżone postanowienie przyjmuje, że skazany zgłosił wniosek o wyłączenie sędziego w złej wierze, na tej tylko podstawie, że według oceny Sądu Wojewódzkiego brak było w sprawie warunków do wyłączenia przewidzianych w art. 50 k.p.c., a adwokat Wacław S. "mimo to w toku rozprawy złożył bez uzasadnionej przyczyny wniosek o wyłączenie". Tym samym Sąd Wojewódzki utożsamia bezzasadne zgłoszenie wniosku o wyłączenie sędziego ze zgłoszeniem takiego wniosku w złej wierze.Wbrew temu art. 55 k.p.c. uzasadnia wymierzenie grzywny nie w każdym przypadku oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego, lecz tylko w razie pozytywnego ustalenia złej wiary osoby, która wniosek taki zgłosiła. Brak jest zaś wszelkiej podstawy do wyciągnięcia wniosku o istnieniu złej wiary z samej tylko bezzasadności wniosku o wyłączenie, a ponadto z materiału sprawy nie wynika, by istniały jakiekolwiek dane, które mogłyby uzasadniać wniosek o złej wierze skazanego na grzywnę adwokata.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 § 3 w związku z art. 380 § 1 pkt 4) k.p.c. wziął z urzędu pod rozwagę, że Sąd Wojewódzki dopuścił się naruszenia art. 55 k.p.c., który stanowił materialno-prawną podstawę wymiaru grzywny, w związku z czym stosownie do art. 386 k.p.c. należało zaskarżone postanowienie uchylić bez potrzeby rozważania podstaw złożonego zażalenia.
Powiązane orzeczenia
- I DO 49/20 2020-11-17Czy sędzia Sądu Okręgowego dopuścił się zniesławienia i znieważenia adwokata podczas wygłaszania ustnych motywów uzasadnienia wyroku, co uzasadniałoby wyrażenie zgody na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej?
- II ZO 70/22 2023-02-21Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie dotyczącej obwinionego adwokata?
- I ZO 87/25 2025-10-29Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na wątpliwość co do jego bezstronności?
- IV PZ 63/81 1981-11-19Czy stosunek osobisty między sędzią a przedstawicielem strony, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, uzasadnia wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c.?
- III CZ 31/07 2007-09-13Czy błędne rozstrzygnięcia sądów lub podejrzenia dotyczące funkcjonowania sądownictwa powszechnego uzasadniają wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 55 KPCart. 50 KPCart. 394 § 3art. 380 § 1 pkt 4art. 386 KPC§ 3§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.