III CZ 31/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-09-13
Skład orzekający: Marian Kocon, Krzysztof Pietrzykowski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne rozstrzygnięcia sądów lub podejrzenia dotyczące funkcjonowania sądownictwa powszechnego uzasadniają wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że błędne rozstrzygnięcia sądów same w sobie nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego. Podobnie, podejrzenia dotyczące funkcjonowania sądownictwa powszechnego, bez wskazania konkretnych okoliczności świadczących o naruszeniu bezstronności, nie uzasadniają wyłączenia sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. Sędzia nie jest podporządkowany naciskom zewnętrznym ani poleceniom organów administracji wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Powódka wniosła o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w B. i Sądu Okręgowego w T. w sprawie o wydanie nieruchomości. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny oddalił ten wniosek. Powódka wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego, domagając się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego. Argumentowała, że błędne rozstrzygnięcia sądów i podejrzenia dotyczące funkcjonowania sądownictwa uzasadniają wyłączenie sędziów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 31/07 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku K. M. o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego w B. i sędziów Sądu Okręgowego w T. w sprawie z powództwa M. M., K. M. i K. M. przeciwko T. P. i Z. K. o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2007 r., zażalenia powódki K. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 kwietnia 2007 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2007 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów Sądu Rejonowego w B. oraz Sądu Okręgowego w T. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz ewentualnie o przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi poza apelację krakowską. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 k.p.c., jedną z podstaw wyłączenia sędziego jest łączący go ze stroną lub jej przedstawicielem, stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W judykaturze ugruntował się pogląd, że to pojęcie obejmuje stosunek emocjonalny, gospodarczy, zależność służbową, powodującą przychylne lub negatywne nastawienie sędziego do stron lub sprawy. Wnioskodawca powinien uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, we wniosku nie zostały uprawdopodobnione okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego. Większość argumentów sprowadza się do przedstawienia domysłów czy też podejrzeń skarżącej dotyczących funkcjonowania sądownictwa powszechnego w okręgu Sądu Okręgowego w T., nie znajdujących uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Należy tu ponownie podkreślić, że w zakresie rozpoznawania spraw sędzia nie jest podporządkowany wpływom, naciskom zewnętrznym ani poleceniom czy też wskazówkom organów administracji wymiaru sprawiedliwości. Nie istnieje żadna strukturalna zależność sędziego od hierarchicznych dyspozycji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2006 r., III CZ 77/06). Podnoszenie przez strony, że negatywne nastawienie do nich prezesa sądu czy też przewodniczącego wydziału wpływa na innych sędziów orzekających w danym sądzie lub wydziale, bez wskazania konkretnych okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek z art. 49 k.p.c., jest nieuzasadnione. Wnioskodawczyni powołała się na błędne rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w sprawach toczących się z jej udziałem. Zgodnie z przyjętym w judykaturze
3 poglądem ta okoliczność sama w sobie nie uzasadnia wyłączenia sędziego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1966 r., II PZ 15/66, RPEiS 1966 r. nr 4, s.261, z dnia 26 marca 1997 r., III AO 5/97, OSNAPiUS 1997 r., nr 24, poz. 502, z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CO 24/00, z dnia 3 września 2003 r., II CO 11/03). W świetle okoliczności rozważanej sprawy należy to podkreślić tym bardziej, jeśli zważyć wynikającą z samego wniosku o wyłączenie, liczbę spraw toczących się przed Sądem Rejonowym w B., w których uczestniczy skarżąca. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). db
Powiązane orzeczenia
- I CZ 31/11 2011-04-29Czy okoliczności wskazujące na subiektywne odczucia strony co do stronniczości sędziego, a także kwestionowanie prawidłowości prowadzenia zakończonych postępowań, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art…
- III CO 112/19 2019-11-14Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego od rozpoznania sprawy o stwierdzenie przewlekłości postępowania, jeśli strona wniosła przeciwko nim pozwy lub jeśli między sędziami zachodzą zależności służbo…
- III CO 860/25 2025-10-30Czy stosunki wyłącznie służbowe lub kontakty urzędowe sędziego z innymi osobami uzasadniają jego wyłączenie od rozpoznania sprawy?
- I ZO 89/25 2025-10-14Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy, gdy sędzia jest stroną w podobnej sprawie dotyczącej wynagrodzenia?
- I NO 27/19 2019-04-04Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy, jeśli jego przeszłe relacje służbowe z osobami, których dotyczy sprawa, miały charakter zewnętrzny i nie wiązały się z n…
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy