II CZ 29/06

PostanowienieIzba Cywilna2006-04-26

Skład orzekający: Helena Ciepła, Irena Gromska-Szuster, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od kasacji jest dopuszczalny, gdy kasacja została prawomocnie odrzucona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od kasacji jest niedopuszczalny, gdy kasacja została prawomocnie odrzucona. Prawomocne odrzucenie kasacji niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jej wniesieniem, co czyni wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu bezprzedmiotowym. Uwzględnienie takiego wniosku pozbawiłoby ex post prawomocne postanowienie o odrzuceniu kasacji podstawy jego wydania.
Stan faktyczny
Pozwani wnieśli kasację od wyroku sądu drugiej instancji. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od kasacji, złożyli wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację i umorzył postępowanie w zakresie wniosku o częściowe zwolnienie. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na to postanowienie. Następnie pełnomocnik pozwanych złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od kasacji w kwocie 2000 zł, który Sąd Apelacyjny odrzucił jako niedopuszczalny. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 29/06 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa A.K. przeciwko D.K. i B.U. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2006 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od pozwanych na rzecz powoda 1800 zł kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Pełnomocnik pozwanych – po wezwaniu do uiszczenia 6 139,20 zł wpisu od kasacji – złożył wniosek o zwolnienie skarżących od wpisu powyżej 2000 zł. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2005 r. odrzucił kasację pozwanych i umorzył postępowanie w zakresie wniosku o częściowe zwolnienie od wpisu. Uznał bowiem, że wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalniał pozwanych od obowiązku uiszczenia 2000 zł wpisu (nieobjętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych). Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2005 r., II CZ 75/05 oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie z dnia 19 kwietnia 2005 r. Aprobując zaskarżone postanowienie Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 113 k.p.c.) przerywa bieg terminu do uiszczenia wpisu, jednakże – gdy strona wnosi jedynie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych – przerwanie biegu terminu dotyczy tylko opłaty objętej wnioskiem (art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.). Pełnomocnik pozwanych – po otrzymaniu przytoczonego postanowienia Sądu Najwyższego w dniu 23 września 2005 r. – złożył dnia 26 września 2005 r. wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od kasacji w wysokości 2000 zł. Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem wspomniany wniosek odrzucił jako niedopuszczalny (art. 168 § 2 k.p.c.). Na skutek prawomocnego odrzucenia kasacji wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu jest bezprzedmiotowy. Pozwani w istocie domagają się przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od pisma procesowego, któremu nie można nadać już dalszego biegu. W zażaleniu pełnomocnik pozwanych zarzucił, że zaskarżone postanowienie jest wadliwie, ponieważ pozbawia stronę możliwości – po prawomocnym odrzuceniu środka odwoławczego – przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W konkluzji zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja pozwanych została – co jest bezsporne w sprawie – prawomocnie odrzucona. To oznacza, że wszelkie skutki procesowe związane z jej wniesieniem zostały zniweczone. Dlatego praktykę sądową, polegającą na traktowaniu środka odwoławczego prawomocnie odrzuconego jako ponowienie wniesionego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, Sąd Najwyższy uznał za wadliwą i nie znajdującą jakiegokolwiek uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania cywilnego (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000, nr 3, poz. 48). Sąd Apelacyjny trafnie uznał zatem, że wniosek pozwanych o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od kasacji jest niedopuszczalny. Skutki wniesienia przez pozwanych kasacji – z powodu jej prawomocnego odrzucenia – uległy bowiem zniweczeniu. Kasacja nie istnieje w sensie procesowym. Nie zachodzi więc potrzeba uiszczenia należnego od niej wpisu, a w konsekwencji także przywrócenia uchybionego terminu do uiszczenia tego wpisu. Poza tym wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od kasacji jest niedopuszczalny także dlatego, że uwzględnienie go pozbawiłby ex post prawomocne postanowienie o odrzuceniu kasacji podstawy jego wydania. W realiach rozpoznawanej sprawy istniała – wbrew odmiennemu stanowisku skarżących – możliwość przywrócenia terminu do wniesienia kasacji. Niezbędne było jednak podjęcie właściwych czynności procesowych. Należało powtórnie wnieść kasację wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Ponadto – ze względu na ponowienie wniosku o częściowe zwolnienie od wpisu od kasacji – należało uiścić 2000 zł wpisu, nie objętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 1 oraz art. 98 w zw. z art. 39821 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 113 KPCart. 16 ust. 1art. 168 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 1art. 98art. 39821 KPC§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy