II CZ 78/13

Sygn. akt II CZ 78/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa E. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2013 r. zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 kwietnia 2013 r., 1. odrzuca zażalenie, 2. oddala wniosek adw. M. K. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi, 3. oddala wniosek Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, reprezentującej stronę pozwaną o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda E. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 stycznia 2013 r. oraz odrzucił wniosek powoda o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku w trybie art. 387 § 3 k.p.c. W uzasadnieniu wyjaśnił, że powód, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu, nie powołał żadnej obiektywnie istniejącej okoliczności, która uniemożliwiała mu złożenie wniosku w przepisanym terminie, dlatego wniosek ten podlegał oddaleniu, a w konsekwencji odrzucić należało spóźniony wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia w trybie art. 387 § 3 k.p.c. Postanowienie o odrzuceniu wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku powód zaskarżył zażaleniem, w którego treści na podstawie art. 380 k.p.c. wniósł o rozpoznanie postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu, ponieważ wniesione zostało po upływie terminu. Zgodnie z art. 394 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie - od ogłoszenia postanowienia. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 30 kwietnia 2013 r. został powodowi doręczony w dniu 27 maja 2013 r. (k. 224), tygodniowy termin, o którym mowa w art. 394 § 2 k.p.c., upływał zatem w dniu 3 czerwca 2013 r. W dniu 24 czerwca 2013 r. powód złożył do Sądu Apelacyjnego pismo z wnioskiem o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu (k. 230-233). Sąd Apelacyjny uwzględnił wniosek i postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu w postępowaniu zażaleniowym (k. 238). Po otrzymani informacji o osobie pełnomocniczki Sąd z urzędu doręczył 3 jej odpis postanowienia z dnia 30 kwietnia 2013 r. Pełnomocniczka odebrała odpis postanowienia w dniu 17 lipca 2013 r. i w dniu 24 lipca 2013 r. złożyła zażalenie. Trzeba zauważyć, że nie było podstaw do doręczania z urzędu ustanowionej pełnomocniczce odpisu postanowienia z dnia 30 kwietnia 2013 r. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.c., w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został złożony już po upływie terminu do wniesienia zażalenia. Doręczenie pełnomocniczce odpisu zaskarżonego postanowienia nie miało więc znaczenia dla biegu terminu do wniesienia zażalenia. Okoliczności te uszły uwagi zarówno Sądu Apelacyjnego, jak i pełnomocniczki. Z przytoczonych względów należało, na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., odrzucić zażalenie. Wniosek pełnomocniczki powoda o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należało oddalić, bowiem w istocie pomoc prawna z oczywistych względów nie została udzielona. W opisanych okolicznościach pomoc prawna powinna polegać na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Oddalić należało również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego zgłoszony w odpowiedzi na zażalenie, w której istota problemu nie została wskazana. Wskazana argumentacja, która miała prowadzić do odrzucenia zażalenia była oczywiście wadliwa (por. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, nie publ; orzeczenie SN z dnia 15 listopada 1934 r., C. II 1677/34, Zb. Urz. 1935, poz. 204). es 4