II CZ 87/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska (sprawozdawca). Sędziowie: S. Gross, J. KrajewskiSentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy Transportu i Przeładunku "A." przeciwko Tadeuszowi Z. o wydanie ponownego tytułu wykonawczego, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 25 marca 1971 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 25.III.1971 r. Sąd Wojewódzki postanowił wydać wierzycielce ponownie wzamian utraconego tytuł wykonawczy z wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 31.III.1959 r. i 25.XII.1960 r. w sprawie II C 3/59.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie dłużnika na powyższe postanowienie, Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Zgodnie z art. 794 k.p.c. ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego może nastąpić po ustaleniu faktu utraty tego tytułu.W sprawie niniejszej żalący się słusznie zarzuca, że fakt utraty tytułu wykonawczego nie został należycie ustalony, Sąd Wojewódzki bowiem oparł się wyłącznie na oświadczeniu wierzycielki, nie przeprowadzając żadnych dowodów, chociażby np. w postaci przesłuchania stron. Ponadto skoro - jak twierdzi wierzycielka - tytuł wykonawczy był kierowany kolejno do kilku komorników i tam zaginął, to obowiązkiem wierzycielki było bliższe oznaczenie tych komorników, a przynajmniej ostatniego z nich, u którego tytuł miał zaginąć, co uniemożliwiałoby Sądowi przeprowadzenie odpowiedniego dowodu.Jeśli chodzi o dalsze zarzuty zażalenia, to są one tylko częściowo uzasadnione.Żalący się twierdzi, że należność objęta tytułem wykonawczym została już w całości bądź w znacznej części uregulowana i że ponadto w związku z upływem 10 lat od daty wydania tytułu ponowne wydanie tytułu jest niedopuszczalne. W myśl jednak art. 794 zd. ost. k.p.c. w postępowaniu o wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego sąd ogranicza badanie do faktu utraty tytułu wykonawczego. Z powyższego wynika, że w postępowaniu tym sąd nie bada w zasadzie, czy i w jakim zakresie dopuszczalna jest egzekucja z tytułu wykonawczego, a jedynie obowiązany jest - w razie ustalenia faktu utraty tytułu - wydać wierzycielowi ponowny tytuł wykonawczy.Wbrew twierdzeniom żalącego się zastosowanie takiego trybu postępowania nie stawia dłużnika w gorszym położeniu niż wtedy, gdyby wierzyciel dysponował pierwotnym tytułem wykonawczym. W obu bowiem wypadkach, w razie prowadzenia przez wierzyciela egzekucji co do kwot uiszczonych przez dłużnika po powstaniu tytułu egzekucyjnego (względnie po zamknięciu rozprawy), dłużnikowi przysługuje powództwo przeciwegzekucyjne oparte na art. 840 § 1 p. 2 k.p.c.Zważyć jednak należy, że ponownie wydany tytuł wykonawczy spełnia jedynie rolę zastępczą w stosunku do tytułu pierwotnego i że w związku z tym powinien on ściśle odpowiadać tej treści tytułu wykonawczego, jaką miał w chwili utraty go przez wierzyciela.Zgodnie z art. 816 k.p.c., po ukończeniu postępowania egzekucyjnego należy na tytule wykonawczym zaznaczyć wynik egzekucji. Jeżeli więc należność została częściowo wyegzekwowana, to powinno to znaleźć wyraz w utraconym tytule wykonawczym, co nie może pozostać bez wpływu na treść tytułu wydanego przez sąd zamiast utraconego. W przeciwnym razie ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego pogorszyłoby położenie dłużnika, skoro wierzyciel mógłby egzekwować całą należność przy pozostawieniu dłużnikowi obrony jedynie w postaci powództwa przeciwegzekucyjnego, gdy tymczasem utracony tytuł wykonawcy już z samej swej treści upoważniał tylko do egzekucji reszty należności.W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że w postępowaniu o ponowne wydanie tytułu wykonawczego zamiast utraconego (art. 794 k.p.c.) sąd nie może w zasadzie badać, czy dłużnik zaspokoił część należności po powstaniu tytułu egzekucyjnego. Jeżeli jednak wynik dotychczasowej egzekucji w postaci zaspokojenia części należności został zaznaczony na traconym tytule wykonawczym (art. 816 k.p.c.), to powinno to znaleźć wyraz w ponownie wydanym tytule.Ponieważ w danej sprawie, jak to wynika również z twierdzeń wierzycielki, egzekucja była już prowadzona i doprowadziła częściowo do zaspokojenia należności, co niewątpliwie zostało odnotowane w aktach komornika, przeto Sąd Wojewódzki powinien tę okoliczność wyjaśnić i odpowiednio uwzględnić w razie uznania, że zachodzą przesłanki do wydania ponownego tytułu wykonawczego.Nieuzasadniony jest natomiast pogląd żalącego się, że ponowny tytuł wykonawczy nie może być wydany ze względu na upływ 10-letniego przedawnienia. Niezależnie bowiem od kwestii, że w sprawie niniejszej przedawnienie najprawdopodobniej nie nastąpiło, skoro prowadzona była egzekucja, a każda czynność egzekucyjna przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 p. 1 k.c.), okoliczność ta nie może być przedmiotem badania w postępowaniu przewidzianym w art. 794 k.p.c. Wynika to zarówno ze stanowczego brzmienia zdania ostatniego tego przepisu jak i jego celu. Postępowanie o wydanie ponownego tytułu zmierza bowiem jedynie do przywrócenia sytuacji, w jakiej wierzyciel znajdował się przed utraceniem tytułu. Jeżeli objęte tytułem wykonawczym roszczenie przedawniło się zgodnie z art. 125 k.c., to dłużnik może powództwem przeciwegzekucyjnym bronić się przed egzekucją niezależnie od tego, czy wierzyciel dysponuje pierwotnym czy też ponownym tytułem wykonawczym.W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że przy wydawaniu ponownego tytułu wykonawczego zamiast utraconego sąd nie może badać, czy roszczenie objęte tytułem przedawniło się po wydaniu tytułu.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.