II K 167/51

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes K. Bzowski; Sędziowie: J. Dorsz, M. Dobromęski (sprawozdawca); Prokurator: Z. Pyrzakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana J., osk. z art. 1 pkt 2 dekretu z dn. 31.VIII 1914 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 1950 r. na podstawie art. 375 k.p.k. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, obrazę art. 225 § 1 k.k. przez bezpodstawne skazanie oskarżonego, pomimo braku w jego działaniu cech bezprawności, albowiem oskarżony użył broni w ramach swych uprawnień, unormowanych przepisem art. 2 rozporządzenia Prezydenta R.P. z dn. 14.II 1928 r. o użyciu broni przez organa służby bezpieczeństwa publ. i ochrony granic (Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 243) celem udaremnienia ucieczki osoby zatrzymanej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Zarzut rewizji jest niesłuszny.Słuszne jest twierdzenie rewizji, że w świetle przepisów rozporządzenia Prezydenta R.P. z dn. 14.II 1928 r. funkcjonariusz policji miał prawo użycia broni celem udaremnienia ucieczki osoby przytrzymanej, co do której miał podejrzenie, że jest niebezpiecznym przestępcą.Rewizja niesłusznie jednak nie uwzględnia, iż pojęcie "niebezpieczny przestępca" miało w okresie okupacji inny zakres niż w okresie wydania wyżej wymienionego rozporządzenia.Rewizja niesłusznie nie bierze pod uwagę, że zmienione w okresie okupacji warunki bytowania ludności polskiej związanej najróżnorodniejszymi ograniczeniami usprawiedliwiały niejednokrotnie popełnienie przestępstw przeciwko mieniu.Na płaszczyźnie ówczesnych warunków nie można było, niewątpliwie uznać za niebezpiecznego przestępcę człowieka dokonującego z nędzy drobnych kradzieży nawet wówczas, gdy kradzieże te były głównym źródłem jego utrzymania, np. kradzieże artykułów pierwszej potrzeby, dokonywane przez osoby ukrywające się na skutek prześladowań.W sprawie niniejszej brak jest wprawdzie podstaw do przyjęcia, iż H. dopuszczał się z nędzy przestępstw, brak jest jednak również podstaw do twierdzenia, że H. zagrażał życiu ludności polskiej lub dokonywał rabunków w szczególnie niebezpiecznych okolicznościach, co by w warunkach okupacyjnych mogło stanowić podstawę do uznania go za przestępcę "niebezpiecznego" dla ludności polskiej.W tym więc stanie rzeczy należy stwierdzić, że uwzględniając warunki okupacyjne, oskarżony nie miał prawa strzelać do H., co uzasadnia słuszność stanowiska zajętego przez Sąd w kwestii winy oskarżonego, tym bardziej, że uwzględnił przy wymiarze kary łagodzące okoliczności czynu, orzekając ją w wysokości bliskiej dolnej granicy sankcji art. 225 § 1 k.k.