II PR 184/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Szczurzewski. Sędziowie: A. Filcek, M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Tadeusza L. przeciwko Zakładom Energetycznym Okręgu Południowego - Zespół Elektrowni w Ł. o sprostowanie opinii i zapłatę na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 12 marca 1973 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktycznePo ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem oddalił powództwo o sprostowanie opinii, zasądzenie odszkodowania za czas pozostawania bez pracy oraz z tytułu wynagrodzenia za nie wypłacony dodatek za wysługę lat. Rozstrzygnięcie swe Sąd Wojewódzki oparł na następujących ustaleniach oraz wynikających z nich wnioskach.Powód był pracownikiem niezdyscyplinowanym, a jego bezpośredni przełożony, oceniając ujemnie pracę powoda, wykluczył możliwość zamieszczenia w opinii pozytywnej oceny jego pracy. W toku postępowania przed Sądem Wojewódzkim (ponownego) powód przedstawił nową opinię z dnia 2.XII.1970 r., która nie zawierała ani danych pozytywnych, ani negatywnych o powodzie. Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę na niezrozumiałe postępowanie powoda, który w toku pierwszego postępowania przed Sądem Wojewódzkim, jak również przed Sądem Najwyższym nie przedstawił opinii z dnia 2.XII.1970 r., lecz oparł swe roszczenia na nieaktualnej opinii z dnia 29.IV.1970 r. Na podstawie zeznań powoda Sąd Wojewódzki ustalił, że w okresie pracy u strony pozwanej powód nie był autorem projektu racjonalizatorskiego ani nie uczęszczał na żadne szkolenie.W związku z tym Sąd Wojewódzki uznał, że skoro praca powoda została przez jego przełożonych oceniona negatywnie, to brak jest podstaw do sprostowania opinii z dnia 2.XII.1970 r. przez zamieszczenie w niej danych oceniających powoda pozytywnie.Również za bezpodstawne uznał Sąd Wojewódzki roszczenie powoda o zasądzenie odszkodowania za czas pozostawania bez pracy. Sąd Wojewódzki podkreślił, że powód, poszukując pracy, powinien był legitymować się opinią z dnia 2.XII.1970 r., a nie zdezaktualizowaną opinią z dnia 29.IV.1970 r. Opinia zaś z 2.XII.1970 r. - z uwagi na jej treść - nie mogła w żadnym razie utrudnić powodowi znalezienia nowej pracy. Ponadto Sąd Wojewódzki ustalił, że powód miał trudności w znalezieniu nowej pracy albo dlatego, że była kompresja etatów, albo też dlatego, że sam nie przyjmował proponowanej mu pracy, uważając ją za nieodpowiednią dla siebie. W ten sposób, gdyby nawet brać pod uwagę opinię z dnia 29.IV.1970 r., to między nią a niemożnością znalezienia pracy zachodzi brak związku przyczynowego.Wreszcie Sąd Wojewódzki uznał za bezpodstawne żądanie powoda zasądzenia kwoty 3.864 zł z tytułu dodatku za wysługę lat. Według poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku powodowi nie przysługuje prawo do wspomnianego dodatku, ponieważ nie był on zatrudniony w dniu jego płatności, a przepisy zbiorowego układu pracy dla przemysłu energetycznego z dnia 25 lipca 1958 r. uzależniają prawo pracownika do dodatku za wysługę lat od jego zatrudnienia w dacie płatności dodatku.Wyrok ten zaskarżył pełnomocnik powoda, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądań powoda.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Bezpodstawnie zarzuca skarżący, że wadliwe jest rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego w zakresie oddalenia żądania sprostowania opinii. Sąd Wojewódzki zastosował się do wytycznych Sądu Najwyższego i po uzupełnieniu postępowania dowodowego prawidłowo ustalił, że praca powoda nie mogła być oceniona pozytywnie. Ustalenia poczynione w tym zakresie, jak również dokonana na ich podstawie ocena prawna nie naruszają art. 233 § 1 k.p.c. i z tych względów nie mogą być skutecznie podważone w postępowaniu rewizyjnym. W takiej sytuacji opinia z dnia 2.XII.1970 r., nie zawierająca ani danych negatywnych, ani danych pozytywnych o powodzie - na tle konkretnych okoliczności i trafnych ustaleń zaskarżonego wyroku - była korzystna dla powoda, gdyż prawidłowo wydana opinia musiałaby zawierać negatywną ocenę pracy powoda.Wbrew zarzutom skarżącego, za słuszne uznać też trzeba rozstrzygnięcie oddalające odszkodowawcze roszczenia powoda. Przecież sam powód, przesłuchany w trybie art. 299 k.p.c., zeznał, że treść opinii nie była przyczyną, dla której nie mógł otrzymać nowego zatrudnienia. W tym stanie rzeczy wniosek zaskarżonego wyroku o braku związku przyczynowego między treścią opinii a niemożnością znalezienia pracy uznać należy za najbardziej prawidłowy. Słusznie też Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że powód powinien był legitymować się aktualną opinią z dnia 2.XII.1970 r., a nie bezprzedmiotową opinią z dnia 29.IV.1970 r., która z chwilą wydania opinii z dnia 2.XII.1970 r. utraciła aktualność.Natomiast nie można się zgodzić z poglądem zaskarżonego wyroku, jakoby podmiotowe uprawnienia pracownika do otrzymania dodatku za wysługę lat były uzależnione od jego zatrudnienia w przedsiębiorstwie w dacie płatności dodatku. Wbrew stanowisku zaskarżonego wyroku, załącznik nr 11 do zbiorowego układu pracy dla przemysłu energetycznego, na który powołuje się Sąd Wojewódzki, zawiera jedynie postanowienie, że dodatek za wysługę lat płatny jest raz w roku, tj. w dniu poprzedzającym 1 września każdego roku (pkt 16 załącznika). Postanowienia układowe nie zawierają natomiast norm, określających bliżej zasady i warunki nabycia samego prawa do dodatku za wysługę lat. Wobec braku szczególnych w tym względzie norm układowych, o uprawnieniach pracownika do nabycia dodatku za wysługę lat, jako stanowiącego część wynagrodzenia za pracę, decydują ogólnie przyjęte zasady w zakresie nabywania prawa do wynagrodzenia. Wobec tego o nabyciu prawa do dodatku za wysługę lat oraz o jego wysokości przesądza okres przepracowany przez pracownika. W związku z tym należy dojść do wniosku, że w świetle załącznika nr 11 do zbiorowego układu pracy dla przemysłu energetycznego z dnia 25 lipca 1968 r. nabycie prawa do dodatku za wysługę lat oraz wysokość tego dodatku zależą od okresu przepracowanego przez pracownika, natomiast z punktu widzenia uprawnień do tego dodatku nie ma znaczenia, czy pracownik w dacie wypłaty dodatku był zatrudniony.Mimo błędnego w tej części uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego, zaskarżony wyrok jednak w ostatecznym wyniku odpowiada prawu. Jak bowiem wynika z pkt 16 załącznika nr 11 do obowiązującego strony zbiorowego układu pracy, przesłanką materialnoprawną uzasadniającą przyznanie dodatku za wysługę lat jest nienaganna praca pracownika. Tymczasem prawidłowe ustalenia zaskarżonego wyroku wskazują na nienależyte wykonywanie obowiązków przez powoda, w związku z czym powód nie nabył prawa do dodatku za wysługę lat.Uznając przeto zarzuty skarżącego za nieuzasadnione, Sąd Najwyższy na podstawie art. 387 k.p.c. orzekł jak w sentencji, oddalając jednocześnie wniosek strony pozwanej o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego (art. 102 w zw. z art. 393 § 1 k.p.c.).