II PR 327/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski. Sędziowie: M. Wilewski, S. Rejman (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Haliny O. przeciwko Spółdzielni Pracy "S" w Ł. o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia i zapłatę, na skutek rewizji obu stron od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 6 lutego 1963 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla m. Łodzi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki uchylił uchwałą nadzwyczajnego walnego zgromadzenia członków pozwanej Spółdzielni Pracy z dnia 5 marca 1962 r. co do odwołania powódki z rady nadzorczej i wykluczenia jej ze spółdzielni. Równocześnie nakazał pozwanej Spółdzielni niezwłoczne nawiązanie z powódką stosunku pracy na dotychczasowych warunkach i zasądził na jej rzecz 7.600 zł. W pozostałej części powództwo zostało oddalone.Powódka była jedną z założycieli pozwanej Spółdzielni i od początku jej istnienia pełniła funkcję członka rady nadzorczej. Spółdzielnia liczyła 8 członków, zarząd jednak nie zwrócił się do Centralnego Związku o wyznaczenie terminu do zwiększenia ich liczby do obowiązującej normy ani też nie zgłosił do rejestru otwarcia likwidacji Spółdzielni, co było konieczne w świetle postanowień art. 72 w związku z art. 12 § 2 ustawy o spółdzielniach i ich związkach z dn. 17.II.1961 r.W dniu 22.I.1962 r. zarząd Spółdzielni wydał decyzję o przyjęciu deklaracji przystąpienia do niej czterech osób, które od tego dnia stały się kandydatami na członków. W tym samym dniu został złożony wniosek do rady nadzorczej o skrócenie im okresu kandydackiego do jednego miesiąca. W dniu 19.II.1962 r. rada nadzorcza postanowiła przyjąć na członków Spółdzielni wszystkich tych kandydatów i oni również brali udział w nadzwyczajnym walnym zgromadzeniu (5.III.1962 r.), na którym uchwalono wykluczenie powódki ze Spółdzielni po uprzednim odwołaniu jej z rady. Za wykluczeniem powódki głosowało 7 osób, natomiast wniosek o jej odwołanie z rady przeszedł większością 8 głosów. Na podstawie powyższych ustaleń dokonanych na podstawie dokumentów Sąd Wojewódzki stwierdził, że zarząd pozwanej Spółdzielni, wbrew postanowieniom art. 72 § 1 pkt 2 w związku z art. 12 § 2 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, sprawował swoje dotychczasowe funkcje, a rada z naruszeniem § 7 pkt 3 statutu podjęła uchwałę o przyjęciu w poczet członków czterech osób, którym do ukończenia miesięcznego okresu kandydackiego brakowało jeszcze trzech dni. Z tych względów - według oceny Sądu Wojewódzkiego - w głosowaniu nad uchwałami powziętymi w dniu 5.III.1962 r. brało udział czterech "kandydatów" na członków w obecności 6 pełnoprawnych członków, co uniemożliwia Sądowi ustalenie, czy uchwały zapadły zgodnie z treścią § 36 statutu i art. 40 § 4 ustawy z dnia 17.II.1961 r., i wskazuje zarazem na naruszenie tych przepisów. Z tych przyczyn Sąd Wojewódzki uznał za zbędne badanie "merytorycznej słuszności" zaskarżonej uchwały i uchylił ją, nakazując Spółdzielni natychmiastowe nawiązanie z powódką stosunku pracy i zasądzając na jej rzecz czteromiesięczne wynagrodzenie.Sąd Wojewódzki oddalił natomiast powództwo w pozostałej części, powołując się w tym względzie na art. 3 p.o.p.c. Powódka miała bowiem czas, by postarać się o pracę w ciągu trzech miesięcy, a jak oświadczyła na rozprawie, zgłaszała się - nawet bez pośrednictwa Urzędu Zatrudnienia - do kilku przedsiębiorstw, gdzie oświadczano jej, że są wolne etaty i nie ma trudności w jej zatrudnieniu.Obie strony zaskarżyły ten wyrok.Powódka zaskarżyła go w części oddalającej powództwo o kwotę 5.700 zł, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie dyspozycji art. 3 p.o.p.c.Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Spółdzielnia zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 40 i 123 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 18.I.1956 r., art. 3 p.o.p.c. oraz § 13, 20 i 39 statutu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo nie badając, czy zarzuty wysunięte pod adresem powódki mają taki ciężar gatunkowy, że odwołanie jej z rady i wykluczenie ze Spółdzielni było zgodne z przepisami prawa. Sąd ten ograniczył się natomiast do wyrażenia oceny, że uchwała nadzwyczajnego walnego zgromadzenia z dnia 5.III.1962 r. była powzięta wadliwie pod względem formalnym i dlatego uznał powództwo co do zasady za usprawiedliwione.Stanowisko to jest błędne.Sąd Wojewódzki błędnie bowiem ustalił, że w posiedzeniu walnego zgromadzenia, na którym zapadły zaskarżone uchwały, brało udział 4 kandydatów na członków Spółdzielni. Wszystkie te osoby przestały już być kandydatami i stały się członkami Spółdzielni. Zostały one w dniu 19.II.1962 r. decyzją rady przyjęte na członków Spółdzielni. Od tej też chwili nie mogą one być traktowane jako kandydaci, lecz jako członkowie, a to zgodnie z art. 14 ustawy o spółdzielniach i ich związkach. Okoliczność, czy i jakich uchybień dopuścił się organ spółdzielni przy przyjmowaniu członków, nie zmienia faktu, że członek przyjęty zachowuje ten przymiot aż do czasu utraty członkostwa, co w rozpoznawanym wypadku nie miało miejsca.Skoro więc cztery osoby mylnie potraktowane przez Sąd Wojewódzki jako kandydaci na członków były w dniu 5.III.1962 r. członkami Spółdzielni, to również zarzut, że Spółdzielnia nie miała 10 członków, jest chybiony. Jak widać z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w pozwanej Spółdzielni było do 1962 r. stale 8 członków, a po dokooptowaniu jeszcze czterech w dniu 19.II.1962 r., liczba ich wzrosła do 12, co odpowiada art. 12 § 2 cyt. ustawy z dnia 17.II.1961 r.Wobec tego że uchwała z dnia 5.III.1962 r. była pod względem formalnym niewadliwa, a powódka, która została odwołana z rady i wykluczona ze Spółdzielni, ma - w myśl art. 38 § 2 ustawy o spółdzielniach i ich związkach - interes prawny w zaskarżeniu tej uchwały, która dotyczy pozbawienia jej praw członkowskich, zachodzi konieczność rozpoznania sprawy pod względem merytorycznym i dlatego zaskarżony wyrok, na skutek rewizji obu stron, został uchylony (art. 384 k.p.c.).