II PR 420/62

WyrokIzba Cywilna1964-09-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bieg 10-letniego terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego pracownika z tytułu wypadku przy pracy rozpoczyna się przed prawomocnym ustaleniem renty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał za błędny pogląd, że bieg terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego z tytułu wypadku przy pracy nie rozpoczyna się przed prawomocnym ustaleniem renty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W świetle przepisów art. 283 § 2, 3 i 4 k.z., wystąpienie do organu rentowego z wnioskiem o przyznanie renty nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia pracownika od zakładu pracy o wynagrodzenie szkód. Organa te bowiem nie są władzą powołaną do rozpoznawania roszczeń, dla których przewidziana jest droga sądowa.
Stan faktyczny
Powód utracił oko w wyniku wypadku przy pracy w dniu 22 grudnia 1958 r. Wniósł pozew o rentę i zadośćuczynienie w dniu 18 sierpnia 1961 r., twierdząc, że wypadek nastąpił z winy pracodawcy. Pracodawca podniósł zarzut przedawnienia. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, podzielając zarzut przedawnienia na podstawie art. 283 § 4 k.z.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda, potwierdzając tym samym słuszność zarzutu przedawnienia roszczenia.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa S.S. przeciwko Sieradzkiemu Przedsiębiorstwu Budowlanemu w S. o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 29 maja 1962 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód, który 22.XII.1958 r. utracił oko na skutek wypadku przy pracy, domagał się w pozwie wniesionym do Sądu w dniu 18.VIII.1961 r. renty po 1.000 zł miesięcznie, poczynając od 22.XII.1958 r. oraz 5.000 zł zadośćuczynienia i twierdził, że wypadek nastąpił z winy pozwanych Zakładów, które nie dostarczyły mu ani okularów ochronnych, ani bezpiecznego urządzenia do cięcia drutu oraz że rentę z ZUS w kwocie 100 zł miesięcznie otrzymał w październiku 1951 r.Pozwane Przedsiębiorstwo zgłosiło zarzut przedawnienia i wnosiło o oddalenie powództwa.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo podzielając zarzut pozwanego Przedsiębiorstwa o przedawnieniu roszczeń powoda na podstawie art. 283 § 4 k.z.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji powoda, zarzucającego błędne obliczenie terminu 10-letniego, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pogląd reprezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że bieg terminu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego z tytułu wypadku przy pracy nie rozpoczyna się przed prawomocnym ustaleniem renty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - został uznany za błędny, a obecnie orzecznictwo reprezentuje odmienny od poprzedniego pogląd, który znajduje swoje oparcie w przepisach art. 283 § 2, 3 i 4 k.z. W świetle tego orzecznictwa fakt wystąpienia do organu władzy administracyjnej (rentowej), bądź do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie renty z ubezpieczenia społecznego, nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia pracownika od zakładu pracy o wynagrodzenie szkód wywołanych chorobą lub niezdolnością do pracy, organa te bowiem nie są władzą powołaną do rozpoznawania roszczeń, dla których przewidziana jest droga sądowa (orzeczenie SN z 16.XII.1961 r. Nr 2 CR 1155/60 powołane na str. 947 Prawa pracy J. Zielińskiego, wyd. 1963 r.).Skoro, co jest poza sporem, szkoda wynikła z wypadku w dniu 22.XII.1950 r., a pozew o odszkodowanie wpłynął do sądu dopiero 18.VIII.1961 r., a więc, po 10 latach od dnia spełnienia czynu wyrządzającego szkodę, to choćby szkoda ta wynikła ze zbrodni lub występku wierzytelność uległaby 10-letniemu przedawnieniu, licząc od dnia popełnienia przestępstwa (art. 283 § 4 k.z.).Tym samym błędny jest pogląd, jakoby 10-letnie przedawnienie mogło w rozumieniu powołanych przepisów rozpocząć swój bieg dopiero od daty 24.IX.1951 r., kiedy to przyznano powodowi rentę z ubezpieczenia społecznego.Z tych więc przyczyn, gdy nadto brak jest nawet twierdzeń powoda, ażeby pozwane Przedsiębiorstwo działało na zwłokę, co mogłoby ewentualnie uzasadniać uznanie zarzutu przedawnienia za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w państwie Ludowym (art. 3 p.o.p.c.), Sąd Najwyższy rewizję powoda oddalił (art. 383 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 283 § 4art. 283 § 2art. 3art. 383 KPC§ 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.