II UKN 380/97
Izba Cywilna1997-12-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania, który miał miejsce w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w rozumieniu art. 393¹ pkt 2 KPC?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, który miał miejsce w innej, prawomocnie zakończonej sprawie, nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 393¹ pkt 2 KPC. Analiza kasacji wykazała, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania odnosiły się do postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem, a nie do postępowania w rozpatrywanej sprawie. Ponadto, zarzut naruszenia prawa materialnego nie został uzasadniony w sposób pozwalający na uwzględnienie kasacji.Stan faktyczny
Powód dochodził zasądzenia renty wyrównawczej od pozwanego przedsiębiorstwa z tytułu wypadku przy pracy z 1981 r. Wcześniejsze postępowanie dotyczące renty zostało umorzone z powodu cofnięcia pozwu przez powoda, co skutkowało przedawnieniem roszczenia. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z uwagi na przedawnienie, a Sąd Wojewódzki oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i pogląd prawny sądu niższej instancji. Powód wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda z powodu braku usprawiedliwionych podstaw.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 5 grudnia 1997 r. II UKN 380/97 Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu art. 3931 pkt 2 KPC, zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Przewodniczący SSN: Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Maria Tyszel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 1997 r. sprawy z po-wództwa Stanisława M. przeciwko Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "C.Ł." SA w Ł. o zasądzenie renty wyrównawczej, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 kwietnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Łodzi wyrokiem z dnia 22 listopada 1996 r. [...] oddalił powództwo Stanisława M. przeciwko Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "C.Ł." S.A. w Ł. o zasądzenie renty wyrównawczej, nie obciążając go kosztami pro-cesu. Sąd Rejonowy oparł się na następujących ustaleniach faktycznych: Stanisław M. uległ wypadkowi przy pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie w dniu 27 września 1981 r. Decyzją z dnia 7 sierpnia 1991 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. przyznał powodowi rentę inwalidzką według III grupy inwalidów w związku z tym wypadkiem. W dniu 31 grudnia 1991 roku powód wniósł do Sądu Re-jonowego w Łodzi pozew skierowany przeciwko pozwanemu o zasądzenie renty uzupełniającej oraz o odszkodowanie z powodu pogorszenia się następstw tego wy-padku. Na rozprawie w dniu 4 marca 1992 r., Stanisław M. za zgodą strony pozwanej
- 2 - , cofnął pozew o rentę z uwagi na upływ 10-letniego terminu przedawnienia. Posta-nowieniem, zawartym w wyroku z dnia 8 czerwca 1993 r. [...], Sąd Rejonowy - Sąd Pracy w Łodzi umorzył postępowanie w tym zakresie. Sąd Rejonowy - w rozpatrywanej sprawie - przyjął zgodnie z zarzutem strony pozwanej, że roszczenie powoda o rentę wyrównawczą uległo przedawnieniu sto-sownie do przepisu art. 442 § 1 KC stanowiącego, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, najpóźniej jednak z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Zdaniem Sądu, powód dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia w 1981 r., ponieważ jednak wówczas prawo nie przewidywało możliwości dochodzenia, na podstawie przepisów prawa cywil-nego, roszczeń z tytułu wypadków przy pracy, bieg terminu przedawnienia nie mógł rozpocząć się przed dniem 1 stycznia 1990 r. Sąd przyjął, że: "W przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 7 sierpnia 1991 r., kiedy została wydana decyzja o przyznaniu powodowi renty inwalidzkiej. Od tego dnia po-wód mógł stwierdzić, czy przyznane mu świadczenie wyczerpuje jego roszczenie z tytułu wypadku przy pracy". Sąd Rejonowy uznał, że wniesiony w dniu 31 grudnia 1991 r. pozew o zasą-dzenie renty wyrównawczej, nie wywołuje żadnych skutków prawnych wobec jego cofnięcia, nie powoduje też przerwania biegu terminu przedawnienia w myśl art. 123 § 1 KC, w konsekwencji roszczenie powoda przedawniło się w dniu 8 sierpnia 1994 r. Powód wniósł pozew w przedmiotowej sprawie 19 czerwca 1995 r., a zatem po upływie tego terminu. Wobec nie zrzeczenia się przez pozwanych korzystania z za-rzutu przedawnienia i podniesienia go w toku procesu, Sąd Rejonowy oddalił po-wództwo. Na podstawie art. 102 KPC Sąd Rejonowy nie obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną. Powyższy wyrok zaskarżył Stanisław M. zarzucając błąd w ustaleniach fak-tycznych polegający na przyjęciu, że powód cofnął pozew w sprawie [...], choć w istocie nie miał on takiego zamiaru. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność, czy był on w stanie świadomie i swobodnie podjąć decyzję w przedmiocie cofnięcia pozwu w powyższej sprawie.
- 3 - Z apelacji wynika pośrednio, że powód wniósl o zmianę zaskarżonego wy-roku przez zasądzenie renty wyrównawczej. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 1997 r. [...], oddalił apelację powoda podzielając zarówno ustale-nia stanu faktycznego dokonane przez Sąd pierwszej instancji, jak i pogląd prawny wyrażony w zaskarżonym wyroku. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd ten podkreślił, że: "Powód mógł zaskarżyć postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie [...] o ile kwestionował okoliczności cofnięcia pozwu lub zgodność tej czynności z pra-wem lub zasadami współżycia społecznego. Stanisław M. nie wniósł jednak zażale-nia na postanowienie w tym przedmiocie. Dlatego też w niniejszej sprawie nie może on już kwestionować faktu, że powództwo w sprawie [...] zostało cofnięte, postępo-wanie umorzone w zakresie roszczenia o rentę wyrównawczą." Z tego również względu Sąd Wojewódzki nie uznał za celowe dopuszczenie wnioskowanego w apelacji dowodu z opinii biegłego psychologa. W kasacji wniesionej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubez-pieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 16 kwietnia 1997 r., pełnomocnik powoda za-rzucając: "1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3931 KPC), a w szczególności naruszenie art. 5 i art. 327 § 1 KPC - po-przez nieudzielenie powodowi działającemu bez adwokata wskazówek i pouczeń, iż cofnięcie w dniu 4 marca 1992 r. pozwu o rentę zamknie mu drogę o dochodzenie roszczenia o rentę wyrównawczą, 2) naruszenie prawa materialnego poprzez nie-zastosowanie art. 444 § 2 KC w zw. z art. 300 KP", wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi, przy uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje: Rozpatrywana kasacja jest nieuzasadniona. Chybionym jest zarzut naru-szenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania, w szczególności przepisów art. 5 i 327 § 1 KPC. Przepisy te regulują obowiązki Sądu orzekającego wobec strony działającej bez adwokata, jednakże ten zarzut kasacyjny dotyczy wyłącznie
- 4 - postępowania sądowego w sprawie [...] zakończonej prawomocnym orzeczeniem z dnia 4 marca 1992 r. W uzasadnieniu wniesionej kasacji ani jednym zdaniem nie wykazano naruszenia jakichkolwiek przepisów postępowania przez Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie, zakończonej wydaniem zaskarżonego wyroku. Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej, w rozumieniu przepisu art. 3931 pkt 2 KPC zarzut naruszenia przepisów postępowania do jakiego doszło w innej, prawomocnie zakończonej sprawie. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów art. 444 § 2 KC w związku z art. 300 KP nie został w kasacji uzasadniony. Przepis art. 444 § 2 KC określa przesłanki, których spełnienie uzasadnia żądanie przyznania osobie poszkodowanej odpowiedniej renty od zobowiązanego do naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym; przepis art. 300 KP określa zasady stosowania prawa cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy. Wnoszący kasację nie wskazał w jaki sposób zaskarżony wyrok narusza te przepisy. Oddalenie po-wództwa czyli odmowa przyznania powodowi żądanego świadczenia nie stanowi podstawy uznania za zasadny zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego za zasadny, skoro w kasacji nie przytoczonego żadnego wywodu prawnego dla wykazania prawidłowości odmiennego stanowiska niż to, które przyjęto w zaskarżonym wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, wobec braku usprawiedliwio-nych podstaw, na podstawie przepisu art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I UZ 69/04 2005-04-04Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił kasację z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących przytoczenia podstaw kasacyjnych i przedstawienia okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie?
- I PKN 219/97 1997-08-20Czy naruszenie nieistniejących przepisów prawa materialnego może stanowić skuteczną podstawę kasacji?
- II UKN 89/97 1997-05-06Czy kasacja oparta na zarzucie naruszenia przepisów, które nie obowiązywały w dacie wydania zaskarżonego wyroku sądu drugiej instancji, ma usprawiedliwione podstawy w rozumieniu art. 393^12 KPC?
- I PKN 741/99 2000-07-20Czy powołanie w kasacji licznych przepisów prawa bez uzasadnienia, na czym polega ich naruszenie, stanowi skuteczną podstawę kasacyjną?
- II CSKP 878/22 2023-12-06Czy skarga kasacyjna pozwanej, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3931 pkt 2 KPCart. 442 § 1 KCart. 123 § 1 KCart. 102 KPCart. 3931 KPCart. 5art. 327 § 1 KPCart. 444 § 2 KCart. 300 KPart. 39312 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy