II UR 1/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Kasiński. Sędziowie: A. Szczurzewski (sprawozdawca), Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Teofila W. i Moniki W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość renty za gospodarstwo rolne na skutek rewizji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia 28 kwietnia 1975 r.zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie skarżących od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 4 lutego 1975 r.Uzasadnienie faktyczneUrząd Gminy w D. decyzją z dnia 9.XII.1974 r., przejmując na własność Państwa gospodarstwo rolne małżonków Moniki i Teofila W., ustalił, że obszar tego gospodarstwa rolnego wynosi 4,20 ha, z czego 3,97 ha gruntów rolnych i 0,23 ha lasu. Poza tym ustalono w tej decyzji wartość pieniężną gospodarstwa i drzewostanu leśnego oraz stwierdzono, że poziom produkcji gospodarstwa jest wyższy od średniego na terenie tej gminy na podobnych glebach.Na podstawie powyższej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 4.II.1975 r. przyznał obojgu małżonkom W. rentę w łącznej kwocie 1.200 zł miesięcznie.Organ rentowy, jak wynika z treści jego decyzji, dokonał ustalenia wysokości renty dla skarżących na podstawie przepisów art. 13 i 17 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118).W odwołaniu do Rady Nadzorczej Oddziału ZUS w O. skarżący domagali się podwyższenia przyznanej im renty do kwoty 1.500 zł, kwestionując sposób obliczenia tej renty przez organ rentowy.Rada Nadzorcza na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 119 i Dz. U. z 1972 r. Nr 11, poz. 8) w brzmieniu ustalonym przez art. 96 pkt 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych przedstawiła sprawę do rozpatrzenia Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O., który wyrokiem z dnia 28.IV.1975 r. zmienił wymienioną wyżej decyzję organu rentowego w ten sposób, że przyznaną skarżącym rentę podwyższył do kwoty 1.425 zł miesięcznie.Zdaniem Okręgowego Sądu należna skarżącym renta nie może wynosić mniej niż 1.200 zł miesięcznie. Ponieważ przekazane przez nich gospodarstwo rolne nie było zadłużone, a poziom produkcji tego gospodarstwa jest wyższy od średniego, przeto - zdaniem Okręgowego Sądu - należna skarżącym renta podlega podwyższeniu o kwotę 225 zł miesięcznie stanowiącą, zdaniem tego Sądu, 25-procentowy dodatek do renty obliczonej za 4,20 ha.W rewizji, opartej na zarzutach naruszenia przepisów art. 13 i 17 ust. cyt. wyżej ustawy z dnia 29 maja 1974 r., pozwany organ rentowy wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i zatwierdzenie decyzji z dnia 4.II.1975 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słusznie pozwany organ rentowy zarzuca w rewizji, że zaskarżony wyrok narusza wskazane w niej przepisy. Z treści przepisów art. 13 i nast. ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) wynika, że z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego na własność Państwa przysługuje tylko jedna renta, co szczególnie wyraźnie przewiduje przepis art. 17 tej ustawy.Zasady ustalania wysokości tej renty określa szczegółowo i wyczerpująco przepis art. 13 cyt. ustawy. Według ust. 1 art. 13 renta za pierwsze 2 ha wynosi 600 zł (po 300 zł za każdy ha), za każdy ha rozpoczęty ponad 2 ha do 10 ha renta wynosi po 100 zł, a za każdy ha rozpoczęty ponad 10 ha po 50 zł. Ustalona w ten sposób renta nie może jednak przekraczać łącznie 2.500 zł miesięcznie.Przepis ust. 2 art. 13 stanowi, że obliczona w sposób wyżej podany renta podlega zwiększeniu o 25%, jeżeli produkcja rolna gospodarstwa pozostaje na poziomie wyższym niż średni w danej gminie na podobnych glebach. Przepisy zaś ust. 3, 4 i 5 art. 13 stanowią, że podlega także odpowiedniemu zwiększeniu renta, jeżeli w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego wchodzą lasy o określonej tym przepisem wartości drzewostanu, jeżeli rolnik wraz z gospodarstwem przekazał budynki o określonej wartości oraz jeżeli rolnik zrzekł się prawa do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich.Przewidziane zaś w cyt. ustawie dodatki do renty określają przepisy art. 21 - 24 tej ustawy.Z zestawienia wymienionych przepisów wynika, że przewidziane w art. 13 ust. 2 - 5 cyt. ustawy zwiększenie renty nie jest dodatkiem do renty, lecz jej częścią składową.Błędne więc jest zapatrywanie Okręgowego Sądu, że przewidziane w art. 13 ust. 2 cyt. ustawy 25-procentowe zwiększenie renty jest dodatkiem do renty.W sprawie jest niesporne, że skarżący przekazali na własność Państwa gospodarstwo rolne o powierzchni 4,20 ha oraz że produkcja rolna tego gospodarstwa pozostaje na poziomie wyższym niż średni. Z tytułu przekazania tego gospodarstwa należna renta wynosi 1.125 zł miesięcznie (za pierwsze 2 ha - 600 zł, za pozostałe 2,20 ha - 300 zł oraz z tytułu 25-procentowego zwiększenia - 225 zł).Ponieważ w sprawie niniejszej zachodzą okoliczności przewidziane w art. 17 cyt. ustawy, przeto zgodnie z ust. 4 art. 17 tej ustawy należało przyznać skarżącemu rentę w kwocie 1.200 zł miesięcznie. W tej właśnie wysokości organ rentowy decyzją z dnia 4.II.1975 r. przyznał skarżącym rentę.W tym stanie faktycznym i prawnym Okręgowy Sąd nie miał podstaw do zmiany decyzji organu rentowego.Z powyższych względów należało na podstawie art. 62 w związku z art. 74 § 2 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych orzec jak w sentencji.