II URN 11/94
Izba Cywilna1994-04-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu rentowego w sprawie renty inwalidy wojennego, wydana w oparciu o orzeczenia komisji lekarskich, w których składzie nie uczestniczył lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej, narusza przepisy ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych?Ratio decidendi
Decyzja organu rentowego w sprawie renty inwalidy wojennego, wydana w oparciu o orzeczenia komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład których nie wchodził lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej, narusza art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Udział przedstawiciela tego związku w komisji lekarskiej jest obligatoryjny i ma na celu ochronę interesu osoby ubiegającej się o świadczenia, a jego brak stanowi istotne naruszenie prawa.Stan faktyczny
Pelaga N. ubiegała się o rentę inwalidy wojennego, twierdząc, że jej inwalidztwo pozostaje w związku z działalnością w ruchu oporu. Organ rentowy odmówił przyznania renty, powołując się na orzeczenia komisji lekarskich, które nie stwierdziły związku inwalidztwa z działalnością w ruchu oporu. Sądy obu instancji (Sąd Wojewódzki i Sąd Apelacyjny) oddaliły odwołanie wnioskodawczyni, podzielając stanowisko organu rentowego. Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie prawa, w szczególności art. 57 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego oraz poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
30. Wyrok z dnia 7 kwietnia 1994 r. II URN 11/94 Decyzja organu rentowego w sprawie renty inwalidy wojennego wydana w oparciu o orzeczenia komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład których, nie wchodził lekarz - przedstawiciel Związku Inwalidów Wo-jennych Rzeczypospolitej Polskiej narusza art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 13 poz. 68). Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Krzysztof Kolasiński, Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 1994 r. sprawy z wniosku Pelagi N. przeciwko Zakładowi Ub-ezpieczeń Społecznych Oddział w R. o rentę inwalidy wojennego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Apelacyjnego w Kato-wicach z dnia 15 grudnia 1993 r. [...], u c h y l i ł zaskarżony wyrok oraz poprzedzający go wyrok Sądu Woje-wódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 18 sierpnia 1993 r., [...] i przekazał sprawę Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. do ponownego rozpoznania U z a s a d n i e n i e Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., decyzją z dnia 2 marca 1993 r., odmówił Pelagi N. prawa do renty inwalidy wojennego na tej podstawie, że in-walidztwo jej nie pozostaje w związku z działalnością w ruchu oporu. Wnioskodawczyni do akt rentowych przedłożyła potwierdzoną kserokopię le-gitymacji wydanej przez Urząd do Sprawa Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdzającej okres jej działalności w Armii Krajowej od kwietnia 1942 r. do stycznia 1945 r. Obwodowa Komisja Lekarska do Sprawa Inwalidztwa i Zatrudnienia w R. orzeczeniem z dnia 12 stycznia 1993 r., a następnie Wojewódzka Komisja Lekarska
2 w R. orzeczeniem z dnia 18 lutego 1993 r., zaliczyły wnioskodawczynię do I grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, nie stwierdzając inwalidztwa pozostającego w związku z działalnością w ruchu oporu. W związku z odwołaniem wnioskodawczyni sprawę rozpoznał Sąd Woje-wódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, który wyrokiem z dnia 18 sierpnia 1993 r. odwołanie to oddalił. Na podstawie opinii biegłych sądowych le-karzy specjalistów z zakresu kardiologii, neurologii i ortopedii Sąd ustalił, że rozpoz-nane u wnioskodawczyni schorzenia mają charakter samoistny i nie są związane z działalnością wnioskodawczyni w ruchu oporu, a zatem nie jest ona inwalidą w ro-zumieniu ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 13, poz. 68). Wniesioną od powyższego wyroku rewizję wnioskodawczyni oddalił Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyrokiem z dnia 15 grudnia 1993 r. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż rozpo-znane u wnioskodawczyni schorzenia, a w szczególności przebyte w 1945 r. stłuczenie głowy bez następstw neurologicznych, nadciśnienie tętniczne, przewlekła choroba niedokrwienna serca, skrzywienie kręgosłupa szyjno-piersiowego z wtórny-mi zmianami zwyrodnieniowymi bez istotnego ograniczenia sprawności ruchowej, stan po operacyjnym usunięciu pęcherzyka żółciowego, kamica nerkowa lewostron-na i zmiany zwyrodniowe stawów kolanowych bez ograniczenia ruchomości nie uzasadniają zaliczenia wnioskodawczyni do jednej z grup inwalidów w związku z działaniami wojennymi. Od wyroku Sądu Apelacyjnego złożył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości. Zarzucając rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 3 § 2 k.p.c. oraz art. 57 ust. 2 i art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 13, poz. 68) Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 18 sierpnia 1993 r., [...], i przekazanie sprawy Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona, bowiem wyroki Sądów obu instancji istotnie rażąco naruszają powołane w rewizji przepisy prawa. Naruszenie powołanych przepisów polega na usankcjonowaniu błędnego postępowania przed organem rentowym, a w szczególności na niezachowaniu ust-awowego trybu ustalania uprawnień do renty inwalidy wojennego określonego w art.
3 57 ust. 2 wyżej powołanej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Stosownie do uregulowania zawartego w tym przepisie grupę inwalidztwa [...] i jego związek z działaniami wo-jennymi, lub mającymi charakter wojennych [...] ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której wchodzi także lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej. Udział przedstawiciela tego Związku w komisji lekarskiej jest obligatoryjny. Z akt sprawy wynika, że w składzie Obwodowej i Wojewódzkiej Komisji Le-karskiej nie brał udziału przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych R.P. Skład tych komisji był więc niepełny, a zatem decyzja organu rentowego została wydana z istotnym naruszeniem art. 57 ust. 2 cytowanej ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wo-jennych i wojskowych. W tej sytuacji Sąd Wojewódzki w celu usunięcia skutków tego uchybienia winien był dopuścić dowód z opinii biegłych lekarzy z udziałem lekar-za-przedstawiciela Związku Inwalidów Wojennych R.P., czego jednakże nie uczynił. Udział w komisji lekarskiej przedstawiciela takiego Związku ma na celu ochronę interesu osoby ubiegającej się o świadczenia przewidziane dla inwalidów wojennych i pozbawienie zainteresowanego tej ochrony jest istotnym naruszeniem tego prawa wynikającego z art. 57 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Sprawa była więc niedostatecznie wyjaśniona do ostatecznego rozstrzygnię-cia, w związku z czym rewizja nadzwyczajna i jej wnioski są w pełni uzasadnione. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na mocy art. 422 § 2 k.p.c. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II URN 16/85 1985-02-22Czy brak udziału lekarza-przedstawiciela Związku Inwalidów Wojennych PRL w składzie komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, a następnie nieprzeprowadzenie przez sąd dowodu z opinii biegłych lekarzy przy u…
- II UKN 154/98 1998-07-29Czy do uzyskania renty inwalidy wojennego wystarcza ustalenie przez wojskową komisję lekarską związku stwierdzonych obrażeń z działaniami wojennymi, czy też niezbędne jest ustalenie inwalidztwa i jego związku z działania…
- II URN 50/95 1995-11-08Czy naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących składu komisji lekarskiej w postępowaniu o rentę inwalidy wojennego, które nie narusza interesu Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi podstawę do uwzględnienia rewizji nad…
- II URN 151/87 1987-07-16Czy brak przedstawiciela Związku Inwalidów Wojennych w drugiej fazie postępowania dowodowego w sprawie o rentę inwalidy wojennego stanowi naruszenie art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów w…
- I UK 11/05 2005-07-08Czy prawomocny wyrok odmawiający przyznania renty inwalidy wojennego zamyka drogę do ponownego złożenia wniosku o to świadczenie, jeśli stan zdrowia ubezpieczonego uległ zmianie?
Powołane przepisy
art. 57 ust. 2art. 3 § 2 KPCart. 35 ust. 2art.
3art. 422 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy