II URN 16/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN A. Szczurzewski. Sędziowie SN: E. Brzeziński (sprawozdawca), M. Rafacz-Krzyżanowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Bryndy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Karola S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział II w W. o rentę inwalidy wojennego na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 11 lipca 1984 r.:uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do ponownego rozpatrzenia odwołania wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział II w W. z dnia 22 lipca 1983 r.Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział II w W. decyzją z dnia 22 listopada 1983 r. odmówił przyznania wnioskodawcy renty inwalidzkiej inwalidy wojennego na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68) z powołaniem się na to, że Wojewódzka Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia na podstawie wyników badania przeprowadzonego w dniu 7 listopada 1983 r. nie zaliczyła wnioskodawcy do żadnej grupy inwalidów w związku z działaniami wojennymi.Wnioskodawca odwołał się. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jednak wyrokiem z dnia 11 lipca 1984 r. odwołanie oddalił, stwierdzając, że wnioskodawca nie jest inwalidą w rozumieniu art. 6 i 8 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68). Inwalidztwo obecnie istniejące powstało z przyczyn samoistnych w wyniku starzenia się organizmu. Inwalidztwo powodują takie schorzenia, jak miażdżyca, nadciśnienie tętnicze. Uraz kończyny, jakiego doznał wnioskodawca w okresie II wojny światowej w walkach z okupantem hitlerowskim, nie spowodował w obecnym stanie zdrowia wnioskodawcy następstw, które wywołały inwalidztwo jednej z grup w rozumieniu obowiązujących przepisów.W rewizji nadzwyczajnej, wniesionej do Sądu Najwyższego dnia 24 stycznia 1985 r., Prokurator Generalny PRL domaga się uchylenia powyższego wyroku i przekazania sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna zasadnie zarzuca, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231 ze zm.) oraz art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68). Po myśli ostatnio wymienionego przepisu w sprawach o rentę inwalidy wojennego grupę inwalidztwa i datę jego powstania, związek inwalidztwa z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w skład której wchodzi także lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych PRL, na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej. Z akt sprawy nie wynika, by w dotychczasowym postępowaniu rentowym w którymkolwiek ze składów Komisji do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia uczestniczył lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych PRL. Tego rażącego uchybienia w postępowaniu rentowym nie naprawił Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy przy udziale lekarza-przedstawiciela Związku Inwalidów Wojennych PRL. We wpisanej do księgi zasad prawnych uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1979 r. V UZP 1/79 (OSNCP 1980, z. 3, poz. 41) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wydanie przez organ rentowy decyzji w sprawie o rentę inwalidy wojennego dla więźniów obozów koncentracyjnych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w której nie brał udziału lekarz-przedstawiciel ZBoWiD, stanowi istotne naruszenie przepisów art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186) oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz do Spraw Kombatantów z dnia 18 grudnia 1975 r. w sprawie trybu ustalenia uprawnień do świadczeń przysługujących kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 255). Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu odwoławczym obowiązany jest w takiej sytuacji przeprowadzić dowód z opinii biegłych lekarzy przy udziale lekarza-przedstawiciela ZBoWiD. Wprawdzie uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1979 r. V UZP 1/79 (OSNCP 1980, z. 3, poz. 41) dotyczy tylko inwalidów wojennych - więźniów obozów koncentracyjnych, jednakże zawarte w tej uchwale argumentacje i podobieństwo sytuacji pozwalają na stwierdzenie, że wydanie przez organ rentowy decyzji w sprawie o rentę inwalidy wojennego na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia, w której nie brał udziału lekarz-przedstawiciel Związku Inwalidów Wojennych PRL, stanowi istotne naruszenie przepisu art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1983 r. Nr 13, poz. 68). Okręgowy sąd pracy i ubezpieczeń społecznych w postępowaniu odwoławczym obowiązany jest w takiej sytuacji przeprowadzić dowód z opinii biegłych lekarzy przy udziale lekarza-przedstawiciela Związku Inwalidów Wojennych PRL.Nieprzeprowadzenie takiego dowodu stanowi zarazem rażące naruszenie ciążącego na sądzie obowiązku wyjaśnienia istotnych okoliczności z zachowaniem wszystkich wymagań ustawy, co jednocześnie nie daje się pogodzić z interesem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Należało więc, w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej, na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. i art. 277 k.p. w związku z art. 83 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231 ze zm.) orzec jak w sentencji.